Astronotlar bir gün Mars’a indiklerinde, her saniye Mars yüzeyine yağan sert radyasyona dayanabilmek için lav mağaralarında veya lav tüplerinde yaşamak zorunda kalabilirler. Peki hangi mağaralar onlara hayatta kalma konusunda en iyi şansı sunabilir?

Bu ne bir son çalışma Ukrayna Ulusal Yaşam ve Çevre Bilimleri Üniversitesi’nden Dr. Anatoliy P. Vidmachenko, 55. Ay ve Gezegen Bilimi Konferansı’nda sunduğu bildiride, lav tüplerinin ve lav mağaralarının gelecekteki Mars astronotlarının hayatta kalmalarına nasıl, nerede ve neden yardımcı olabileceğini araştırdı.

Bu çalışma, bilim insanlarının ve mühendislerin gelecekteki Mars astronotları için riskleri azaltmalarına ve bunu gerçeğe dönüştürmek için hangi adımların atılması gerektiğine yardımcı olma potansiyeline sahip.

Çalışma için Dr. Vidmachenko, gelecekte ilk kez yerleşimlere uygun lav mağaraları ve lav tüpleri bulunan Mars’taki çeşitli yerleri inceledi. Bunlar arasında Tharsis Montes’i oluşturan üç sönmüş yanardağdan biri olan Arsia Mons da yer alıyor.

İşte tam burada bir 2007 çalışması 38. Ay ve Gezegen Bilimi Konferansı’nda sunulan, yörünge görüntülerinden gözlemlenen ve daha sonra lav mağaralarına girişler olarak yorumlanan yedi iddia edilen gök penceresinden bahsetti. Bu son çalışma, bu lav mağaralarının çaplarının 100 ila 250 metre (328–820 fit) arasında genişlikte olabileceğinden bahsediyor.

“Bu tür güvenilir mağaralar ilk kalıcı yerleşimleri oluşturmak için kullanılabilir,” diye belirtiyor çalışma. “Kendinizi güçlü radyasyon maruziyetinden güvenilir bir şekilde korumanıza olanak tanıyacaklar. Ve belirli bir dezavantajı, yerleşimcilere su kaynakları ve roket motorları için çok ihtiyaç duyulan oksijen ve hidrojen yakıtını çıkarmak için hammadde sağlamak amacıyla su buzu teslimatını organize etme ihtiyacı olacak.”

Çalışmada, Mars’ta çukur veya gökyüzü pencerelerinin gözlemlendiği Hebrus Valles, Pavonis yanardağı, Ascraeus Mons, Acidalia Planitia (yüzey konumu The Martian’da yer almıştı) ve Cydonia Mensae de dahil olmak üzere birkaç başka yerden de bahsediliyor.

Çalışmada ayrıca, su buzu kaynaklarına yakın lav kanalları, mağaralar veya tüplerin gelecekteki astronotlar için de faydalı olabileceği, bu sayede uzay araçlarının Mars’a ilk yolculukları için su gönderme ve depolama maliyetlerini önemli ölçüde azaltabileceği tartışılıyor.

“En iyi örnek, güçlü buzul yapılarının yanında bulunan güçlü duvarlara sahip bir lav tüpü olurdu,” diyor çalışma. “Koloninin kendisi büyük ihtimalle konut, mühendislik, asansör ve sera bölmeleri ile ayrı bir bina görünümünde olacaktır. Bunların, içlerindeki yapay olarak yaratılan atmosferin basıncını ve bileşimini kontrol etmek için küçük geçiş tünelleriyle birbirlerine bağlanmaları gerekecektir.”

Lav tüpleri, Kızıl Gezegen’e giden ilk astronotları ve zorlu ortamda hayatta kalma arayışlarını anlatan National Geographic televizyon dizisi Mars’ta önemli bir yer tutuyordu. Yolculukları sırasında lav tüpleri, kozmik ve güneş radyasyonundan korunmanın yanı sıra, içme ve roket yakıtı olarak kullandıkları büyük su buzu birikintilerine de sahipti ve yolculukları sırasında başlangıçta yanlarında getirmeleri gereken su miktarını önemli ölçüde azalttı.

Kozmik ve güneş radyasyonunun günlük olarak Mars yüzeyine yağmasının nedeni, Dünya’da bulunan ve bu ölümcül radyasyonun yüzeye ulaşmasını engelleyen koruyucu ozon tabakasının ve manyetik alanın eksikliğidir ve bu da burada milyarlarca yıl boyunca yaşamın var olmasını sağlar. Mars milyarlarca yıl önce her iki mekanizmaya da sahip olmuş olabilirken, Kızıl Gezegen’in iç kısmı o zamandan beri büyük ölçüde soğumuş ve bu koruyucu özelliklerin güneş rüzgarı tarafından soyulmasına ve uzaya kaybolmasına neden olmuştur.

Bu çalışma, NASA’nın 50 yıldan uzun bir süre sonra ilk kez insanları Ay’a ve sonunda ajansın Ay’dan Mars’a Mimarisi’nin bir parçası olarak Mars’a geri göndermeyi planlamasıyla birlikte geldi. Bu nedenle, ilk astronotları Kızıl Gezegen’e göndermeden önce yeterli hazırlık, tüm yolculuk boyunca hayatta kalma şanslarını artırmada faydalı olacaktır ve bu çalışma, lav tüplerinin bunu nasıl yapabileceğine dair birkaç yolu vurguladı.

Gelecekte Ay üzerinde astronomik araştırmalar gerçeğe dönüşebilir. Kızılötesi teleskoplar, yerçekimsel dalga dedektörleri ve radyo teleskopları gibi ekipmanların doğal uydumuza yerleştirilmesine yönelik planlar şu anda geliştirilmektedir. Buna ek olarak bilim insanları, dünya dışı biyosinyallerin işaretlerini aramak için Ay’dan yapılan gözlemlerin yeteneklerini kullanmayı planlıyor.

Ancak bazı bilim insanları, Ay’da planlanan diğer projelerin neden olabileceği ve astronomik araştırmaları olumsuz etkileyebilecek olası müdahaleler konusunda endişelerini dile getirdi. Bu çalışmaları yürütme yeteneğini korumak için gökbilimciler, gözlem politikaları geliştirmek üzere BM ile birlikte çalışıyor.

Bu konuda inisiyatif grubu, dünyanın dört bir yanından 12.000’den fazla profesyonel gökbilimciyi bir araya getiren Uluslararası Astronomi Birliği (IAU) tarafından yönetiliyor. Ay astronomisini organize etmekten sorumlu IAU grubunun başkanlığını, aynı zamanda Arizona Üniversitesi Steward Gözlemevi’nde hükümet ilişkileri müdür yardımcısı olarak da görev yapan Richard Green üstleniyor.

IAU grubu, Ay’daki astronomik araştırmaları desteklemek için diğer sivil toplum kuruluşlarıyla aktif olarak işbirliği yapıyor. Üyeleri arasında, radyo frekanslarının ve uydu yörüngelerinin kullanımına ilişkin küresel anlaşmaları gözden geçiren ve revize eden, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği ve Dünya Radyokomünikasyon Konferansı ile yakından ilişkili radyo gözlemevlerinin başkanları bulunmaktadır.

Çalışma grubu, erken Evreni incelemek ve gezegensel auroraları gözlemlemek için gerekli olanlar da dahil olmak üzere çeşitli frekansları korumayı amaçlıyor. Bir diğer yaklaşım ise Ay’da teleskop veya kütleçekim dalgası dedektörlerinin yerleştirilmesine uygun belirli alanların korunmasıdır.

Richard Green şunları söylüyor: “Tarihsel açıdan önemli alanları korumak isteyen veya su ve maden çıkarımı için özel alanlar sunmak isteyen diğer taraflarla ortak bir hedefe ulaşmaya kararlıyız. BM Uzayın Kullanımı Komitesi, bu alanların tanınması, korunması ve çatışan iddiaların çözümlenmesi için bir sürecin geliştirilebileceği bir forum olabilir.”

IAU Ay Astronomisi Çalışma Grubu, bilimsel araştırma konularının savunulmasına temel oluşturabilecek uzay hukuku ve politikası uzmanlarını içermektedir. Grubun temel amacı yalnızca Ay’dan yapılabilecek astronomik gözlemler yapmaktır. Grup aynı zamanda astronomi camiasının bilimsel açıdan yüksek öneme sahip öncelikli alanları belirleme ve araştırma konularını ele alma konusunda katılımını sağlamak için ay görevlerinde uzmanlaşmış araştırmacıları da görevlendirmektedir.

Antarktika’da kullanılan Özel Koruma Alanları (ASPA’lar) sistemine benzer şekilde Ay’ın konumlarını koruma fikri, Londra’daki Birkbeck College’da gezegen bilimi ve astrobiyoloji profesörü Ian Crawford tarafından destekleniyor. Kutup kraterleri ve Ay’ın uzak tarafındaki kilit alanlar da dahil olmak üzere belirli Ay bölgelerinin “Özel Bilimsel Kullanım Bölgeleri” olarak belirlenmesi ve buna göre korunması gerektiğine inanıyor.

Yakın gelecekte, CLPS robotik keşif programının bir parçası olarak NASA tarafından finanse edilen ilk bilim deneylerinin Ay’a getirildiğini göreceğiz. Profesör Jack Burns tarafından geliştirilen böyle bir deneye ROLSES adı veriliyor. Başarılı olması halinde ROLSES, Ay’daki ilk radyo teleskopu olacak. Sezgisel Makineler Nova-C misyonuyla Şubat ayı başlarında Ay’a teslim edilmesi bekleniyor.

LuSEE-Night iki yıl içinde Ay’a inecek ve Firefly Aerospace Blue Ghost Mission-2 ile teslim edilmesi planlanıyor. LuSee-Night, Evrenin erken dönemlerinin şu ana kadar görünmez kalan dönemlerini, yani ilk yıldızların doğumundan önceki dönemi keşfetmek için tasarlanmış bir radyo teleskoptur. Bu potansiyel ve Ay’dan radyo astronomi geliştirme umutları göz önüne alındığında Burns, Ay’ın uzak tarafını radyo astronomi amaçları doğrultusunda korumak için uluslararası anlaşmalar geliştirme ihtiyacını vurguluyor; çünkü burası, iç güneş sistemindeki düşük seviyeli radyoterapiye sahip tek yer. radyo gürültüsü.

Burns, Ay’dan yapılan radyo gözlemlerinin artık bilim kurgu olmaktan çıkıp bilimsel bir gerçek haline geldiğini ve bilimsel keşiflerde yeni bir dönem getirdiğini vurguluyor.