Çin Bilimler Akademisi’nden Dr. Zhang Ruijia ve Tsinghua Üniversitesi’nden Profesör Wang Xiaofeng liderliğindeki bir araştırma ekibi, süpernova SN 2023ixf’yi gözlemleyerek yıldızın ömrünün sonunda atasından devasa bir hızla ne kadar malzemenin dışarı atıldığını ortaya çıkardı. Bu, büyük yıldızların nihai evriminin anlaşılmasına yardımcı olabilir.
SNe II süpernovaları Evrendeki en yaygın yıldız patlamalarıdır, ancak bunların hidrojen açısından zengin büyük atalarının gelişiminin son aşaması bir sır olarak kalır; evrim ve yıldız oluşumu aşamalarının sırası için farklı senaryolar, bu tür patlamaların çeşitliliğine yol açar.
SN II parlamaları ile büyük kütleli yıldızların gelişiminin sonraki aşamaları arasında bir bağlantı kurmak için, SN parlamasının ilk ışığının, yani çevredeki malzemenin neden olduğu iyonizasyondan kaynaklanan spektral parlamanın sinyallerini kaydetmek gerekir. Şok dalgasını kıran ultraviyole yüksek enerjili radyasyon fotonlarından soğutularak.
Messier 101 galaksisindeki (Fırıldak Galaksisi) en son SN 2023ixf patlaması, uzun zamandır devam eden bu sorunu çözmek için nadir bir fırsat sağladı. Araştırmacılar, süpernovadan sonraki birkaç gün içinde toplanan gözlemleri ve flaş spektrumu verilerini kullanarak, süpernovayı çevreleyen malzemenin özelliklerine katı kısıtlamalar getirmeyi başardılar.
SN 2023ixf’nin öncülünün, patlamadan önceki son iki ila üç yıl boyunca yılda 6 x 10^-4 güneş kütlesi oranında kütle kaybı oranında malzeme kaybettiğini tahmin ettiler. Yakındaki malzeme 55 km/s hızla hareket ederek atadan 7 × 10^14 cm’den daha az bir yarıçap içinde kompakt bir kabuk oluşturdu.
Yüksek kütle kaybı oranı ve nispeten yüksek yıldız rüzgar hızının yanı sıra yaklaşık yirmi yıl önce elde edilen gözlemsel veriler göz önüne alındığında, SN 2023ixf’nin atası, patlamadan hemen önce kırmızı bir süperdevden evrimleşen sarı bir hiperdev olabilir.
“SN 2023ixf’in gözlem ve araştırmaları devam ediyor. Bu süpernovaya ilişkin bir dizi çalışma, SN II patlamalarının incelenmesi tarihinde bir kilometre taşı olacak ve 10 ila 20 güneş kütlesine sahip büyük kütleli yıldızların kaderinin ortaya çıkarılmasına yardımcı olacaktır” yorumunu yaptı Dr. Zhang.
