Yıllardır gökbilimciler, standart karanlık madde modelinden elde edilen tahminlerle karşılaştırıldığında Samanyolu çevresindeki nispeten az sayıda uydu galaksinin nasıl açıklanacağı konusunda kafa karışıklığı yaşadılar. Bu tutarsızlığa “kayıp uydu sorunu” denir.
Bu gizeme ışık tutmak için uluslararası bir araştırma ekibi, Subaru Hyper Suprime-Cam (HSC) programından elde edilen verileri kullandı ve iki yeni uydu galaksiyi keşfetmeyi başardı. Bu ayları incelemek, karanlık maddeyi çevreleyen gizemlerin açığa çıkmasına ve galaksilerin evriminin daha iyi anlaşılmasına yardımcı olabilir.
“Samanyolu’nun yörüngesinde kaç tane uydu galaksi var? Bu soru onlarca yıldır gökbilimcileri endişelendiriyor” diyor çalışmanın ortak yazarı, Tohoku Üniversitesi’nden profesör Masahi Chiba.
Araştırma ekibi, kolayca tespit edilemeyecek kadar uzakta, keşfedilmemiş birçok cüce uydu galaksinin bulunduğunu öne sürdü. Hawaii’de bulutların üzerindeki bir dağın tepesinde bulunan Subaru Teleskobu’nun güçlü yetenekleri, bu tür galaksileri aramak için idealdir. Daha önce aynı araştırma ekibi bu teleskopu kullanarak üç yeni cüce gökada keşfetmişti.
Ekip şimdi iki cüce gökada daha keşfetti: Başak III ve Sextans II. Bu keşif dikkate alındığında çeşitli araştırma ekipleri tarafından keşfedilen uydu galaksilerin toplam sayısı dokuzdur. Ancak bu sayı hala standart karanlık madde teorisinin öngördüğü 220 uydu galaksiden önemli ölçüde düşük.
Ancak HSC-SSP gözlem alanı Samanyolu’nun tamamını kapsamamaktadır. Bu dokuz uydu galaksinin dağılımı HSC’nin kapsadığı bölgede bulunanlarla eşleşirse, araştırma ekibinin hesaplamalarına göre galaksimizde yaklaşık 500 uydu galaksi bulunabilir. Ve böylece “uydu eksikliği sorunu” ile değil, “uydu fazlası sorunu” ile karşı karşıya kalıyoruz.
Gerçek uydu gökada sayısını daha doğru bir şekilde tahmin etmek için daha yüksek çözünürlüklü görüntülere ve analizlere ihtiyaç vardır. “Bir sonraki adım, gökyüzünün daha geniş bir alanını gözlemlememizi sağlayacak daha güçlü bir teleskop kullanmak. Gelecek yıl Şili’deki Vera Rubin Gözlemevi bu amaçla kullanılacak. Bunun birçok yeni uydu galaksinin keşfiyle sonuçlanacağını umuyorum” diye açıklıyor Chiba.
Subaru teleskopu kullanılarak Samanyolu’nda ek uydu galaksilerin keşfedilmesi, kayıp uydu sorununun çözümünde önemli bir adımdır. Ancak uydu galaksilerin sayısını ve dağılımını tam olarak anlamak için daha fazla araştırmaya ve daha güçlü teleskoplara ihtiyaç vardır. Araştırmacılar, gelecek yıl açılması planlanan Vera Rubin Gözlemevi’nin bu bulmacayı çözeceğini ve karanlık maddenin doğasına ve galaksilerin evrimine daha fazla ışık tutacağını umuyor.
