Serviks uterusun en alt kısmıdır ve vajinal boşluğa doğru uzanır. GLOBOCAN 2020, çoğunluğu (sırasıyla %85 ve %90) düşük ve orta gelirli ülkelerde meydana gelen, dünya çapında yıllık 242.000 ölümle birlikte 604.000 yeni rahim ağzı kanseri vakası tahmin etmektedir. Rahim ağzı kanseri yükündeki bölgesel farklılıklar temel olarak aşı, tarama ve tedaviye erişim eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Rahim ağzı kanseri Hindistan’da kadın üreme sisteminin en sık görülen kanseridir. Rahim ağzı kanseri vakalarının %95’i cinsel yolla bulaşan bir virüs olan insan papilloma virüsü (HPV) ile uzun süreli kalıcı enfeksiyon nedeniyle meydana gelir ve bu enfeksiyon rahim ağzı kanserinin gerekli nedenidir. Cinsel açıdan aktif kadınların çoğu, yaşamlarının bir noktasında HPV ile enfekte olur. Çoğu durumda enfeksiyon, bağışıklık sistemi tarafından kendiliğinden iyileşir ancak kadınların yaklaşık %10’unda enfeksiyon devam eder. Kalıcı HPV enfeksiyonu tedavi edilmezse rahim ağzı kanserine neden olur. Anormal hücrelerin kanser öncesi aşamalardan rahim ağzı kanserine ilerlemesi ortalama 15-20 yıl alır.
Bu belirtilere dikkat edin:
Kadınlar şunları fark ederlerse doktoruna danışmalı ve muayene olmalıdır: adet dönemleri arasında veya menopoz sonrasında veya cinsel ilişki sonrasında olağandışı kanama; aşırı kötü kokulu vajinal akıntı; Sırtta, bacaklarda veya pelvik bölgede açıklanamayan ağrı, vajinal rahatsızlık, kilo kaybı, yorgunluk, iştah kaybı, bacaklarda şişlik.
Güvenli olmayan seks uygulamaları (birden fazla partnere sahip olmak), HPV dahil diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların varlığı, sigara kullanımı, ilk hamileliğin genç yaşta olması, artan doğum sayısı, oral kontraseptif hap kullanımı, düşük bağışıklık ve zayıf vajinal hijyen gibi yaşam tarzı faktörleri riski artırmaktadır. rahim ağzı kanseri gelişimi.
Düzenli tarama ile, invazif olmayan bir kanser öncesi aşamada, invaziv bir kansere dönüşmeden önce erken anormallikleri tespit etmek mümkündür.
Ne yapılmalı? – Önleyici stratejiler
9-14 yaş arası kız çocuklarına iki doz HPV aşısı (cinsel aktivite öncesinde) aşılanması, HPV enfeksiyonunu, rahim ağzı kanserini ve HPV ile ilişkili diğer kanserleri önlemenin oldukça etkili bir yoludur. Aşılamaya 15 ila 26 yaşları arasında başlayan gençler ve genç yetişkinler ile bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler için üç doz HPV aşısı önerilmektedir. 26 yaşından büyük herkese aşı önerilmemektedir.
Cinsel açıdan aktif olan tüm kadınlar, kanser öncesi lezyonları tespit etmek için kendilerini taramadan geçirmelidir. Rahim ağzını kolayca görselleştirme ve örnek alma yeteneği, rahim ağzı kanserinde tarama kolaylığına katkıda bulundu. Tarama testleri servikal sitoloji (Pap smear testi), VIA (asetik asitle görsel inceleme) veya HPV testini içerir. Tarama 30 yaşında başlamalı ve 65 yaşına kadar her 5 yılda bir yapılmalıdır. Tarama sonucu anormal çıkan kadınların doktorlarının tavsiyesi doğrultusunda 6 ay ile 1 yıl arasında kendi muayenelerini yaptırmaları gerekmektedir.
Sigara içmekten kaçınmak, bariyer doğum kontrol yöntemleri kullanmak ve gönüllü erkek sünneti, HPV enfeksiyonunu önlemenin diğer önemli yollarıdır.
Tedavi yöntemleri
Preinvaziv kanserli lezyonlar, ısı (termal ablasyon) veya dondurma (kriyoterapi) veya yakma (lazer ablasyon) veya Loop Elektrocerrahi Eksizyon Prosedürü (LEEP) veya koni biyopsisi (uygunluk durumuna göre) kullanılarak kolayca tedavi edilebilir.
Kadınlarda invaziv rahim ağzı kanseri gelişirse, doktorlar kanserin evresini öğrenmek için fizik muayene ve teşhis testleri yapar. Kanseri kanıtlamak için rahim ağzından küçük bir doku örneğinin alındığı rahim ağzı biyopsisine ihtiyaç vardır. CT veya MRI taraması yardımıyla görüntüleme, daha ileri tedaviyi yönlendirmek için kanserin boyutunu, kapsamını ve yayılmasını belirlemeye yardımcı olur. Bu bulgulara dayanarak kanserin vücutta yayılma derecesini tanımlayan “kanserin klinik evresi” belirlenir.
FIGO (Uluslararası Jinekoloji ve Obstetrik Federasyonu) evreleme sistemi rahim ağzı kanserini evrelemek için kullanılır. Rahim ağzı kanseri evresi I’den IV’e kadar değişir. Sayının düşük olması kanserin daha az yayıldığı anlamına gelir. Evre IV gibi daha yüksek bir sayı, daha gelişmiş bir kanser anlamına gelir.
Basitleştirmek gerekirse: Aşama I- Kanser hücreleri rahim ağzının yüzeyinden yalnızca rahim ağzının daha derin dokularına doğru büyümüştür; Aşama II – Kanser serviks ve uterusun ötesine vajinanın üst kısmına veya parametriuma (rahmin her iki tarafındaki dokular) yayılmıştır; Aşama III – Kanser vajinanın alt kısmına veya pelvisin duvarlarına yayılmış ve üreterleri (idrarı böbreklerden mesaneye taşıyan tüpler) veya lenf düğümlerini tıkamıştır; Aşama IV – Kanser mesaneye veya rektuma veya akciğerler veya kemikler gibi uzak organlara doğru büyümüştür.
Rahim ağzı kanseri için mevcut tedavi seçenekleri arasında cerrahi, radyasyon tedavisi ve sistemik tedavi yer alır. Tedavi şekli hastanın yaşı, durumu, kanserin türü ve evresi gibi farklı faktörler tarafından belirlenir. Parametriuma veya ötesine yayılmanın olmadığı erken evrelerde cerrahi (radikal histerektomi) veya radyoterapi benzer kür oranları sunar. . İleri aşamalarda, genellikle radyoterapi ve kemoterapinin (kemoradyasyon) kombine tedavisi veya bazen tek başına kemoterapi, iyileşme umuduyla hastalığı yeterince kontrol etmek için gereklidir.
Dolayısıyla anlamamız gereken mesaj, kanser öncesi ve erken evrelerde yakalanırsa rahim ağzı kanserinin kolaylıkla tedavi edilebileceği ve bir hayatın kurtarılabileceğidir. En önemlisi rahim ağzı kanseri, doğru taramayla önlenebilen ve erken evrede tespit edilebilen az sayıdaki kanserden biridir. Bu yüzden “Ekran Karein’inde Yaad Rakehin”.
Referanslar: Uluslararası Jinekoloji ve Obstetrik Federasyonu (FIGO), Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Amerikan Kanser Derneği
Dr Karthik SDS – Danışman, Cerrahi Onkoloji tarafından yazılmıştır. Sri Venkateswara Kanser Bakımı ve İleri Araştırma Enstitüsü (SVICCAR) – Tirupati, Andra Pradeş
