Öklid uzay teleskobundan alınan çarpıcı yeni görüntüler, göz kamaştırıcı yıldızlı manzaraları gösteriyor; ilk bilim teleskobun ilk yayın gözlemlerinden yayınlandı.
Avrupa Uzay Ajansı’nın geçen yıl başlattığı misyon, karanlık madde ve karanlık enerjinin gizemlerini aydınlatmayı amaçlıyor; bunlar bilinen evrenin çoğunu oluşturan ancak incelenmesi çok zor olduğundan büyük ölçüde bilinmeyen güçler. Bilim insanları karanlık maddenin var olması gerektiğini biliyorlar çünkü örneğin yerçekimsel etkilerini gözlemleyebiliyorlar ancak ışıkla etkileşime girmediği için onu doğrudan gözlemleyemiyorlar.
Çözüm, karanlık maddenin onlar üzerindeki etkilerini görmek için uzak galaksileri gözlemleyebilen Öklid gibi son derece hassas bir cihazdır. Avrupa Uzay Ajansı’ndaki Euclid projesi bilim insanları Valeria Pettorino ve René Laureijs, “1,5 milyardan fazla uzak galaksinin şekillerini doğru bir şekilde ölçmeliyiz” dedi. Ancak bu galaksiler soluk ve küçük olabilir ve Dünya’dan bakıldığında gezegenimizin atmosferi tarafından bulanıklaştırılırlar. Öklid uzayda atmosferin üzerinde yer aldığından bu galaksileri daha az girişimle tespit edip ölçebiliyor.
Sonuç olarak, yerdeki teleskoplardan alınan görüntülerden dört kat daha keskin olan ve gökyüzünün geniş bir alanında yüksek düzeyde ayrıntı gösteren görüntüler ortaya çıkıyor. Yalnızca 24 saatlik gözlemlerden elde edilen verileri kullanarak gökada kümeleri, yıldız oluşturan bölgeler ve yakınlardaki büyük sarmal gökada NGC 6744 gibi nesneleri gösteriyorlar.
Karanlık madde araştırması için galaksilerin dikkatli ölçümlerinin yanı sıra teleskop, diğer astronomik nesneler hakkında da veri sağlayacak. Pettorino ve Laureijs, “Ayrıca, serbest yüzen gezegenler, aşırı soğuk yıldızlar, kahverengi cüceler, çok düşük yüzey parlaklığına sahip galaksiler veya çok yüksek kırmızıya kayan kuasar popülasyonları gibi Öklid’den önce tespit edilmesi çok zor olan nesneleri de arayabileceğiz” dedi. . “Öklid ayrıca daha önce hiç gözlemlenmemiş yeni nesneleri de ortaya çıkarabilir.”
Messier 78 gibi yıldız doğumevleri, serbest yüzen veya bir yıldızın etrafında dönmeyen, bunun yerine evrende tek başına dolaşan “haydut” gezegenler gibi nesneler için aranacak. Olduğu düşünülüyor trilyonlarca bu haydut gezegen galaksimizde, ancak genellikle yakınlarda etkileşime girebilecekleri nesneler olmadığından onları incelemek zordur. Öklid ile, Jüpiter’in dört katı büyüklüğünde başıboş gezegenler gözlemlenebilir; bu, Güneş Sistemimizdeki gezegenlerle karşılaştırıldığında oldukça büyük, ancak nesnelerin yıldızlarla karşılaştırıldığında ne kadar küçük olduğu açısından çok küçüktür.
Kütle ölçeğinin diğer ucunda ise Öklid, 50.000’den fazla gökada içeren Abell 2390 kümesi gibi gökada gruplarının tamamını gözlemleyecek. Bu tür kümeler o kadar büyüktür ki, uzay-zamanı bükerek, uzak galaksilerden gelen ışığın çarpık olduğu ve bir disk veya yay gibi çarpık bir şekil olarak ortaya çıktığı, yerçekimsel merceklenme adı verilen bir etki yaratırlar. Bu, araştırmacıların kümedeki mevcut karanlık madde miktarını incelemesine olanak tanır; çünkü karanlık madde miktarı arttıkça kütle ve dolayısıyla mercek etkisi de artar.
Pettorino ve Laureijs, Euclid’den gelen ilk görüntülerin beklentileri aştığını, yalnızca bir günlük gözlemlerden elde edilen sonuçların halihazırda milyonlarca farklı nesneyi gösterdiğini söyledi. Önümüzdeki altı yıl boyunca Öklid, tüm gökyüzünün üçte birini inceleyerek evrenin daha da büyük bir kısmını soyacak.
Pettorino ve Laureijs, “Bu, içinde yaşadığımız Evrenin temel bir anlayışına yönelik olağanüstü bir yolculuğun başlangıcıdır” dedi.
