Navajo insan kalıntılarının Ay’a bırakılmasına karşı çıkıyor

Amerika Birleşik Devletleri, özel sektörle tarihi bir işbirliği içinde, Apollo döneminden bu yana aya yumuşak iniş yapmayı deneyecek ilk uzay aracını yakında fırlatacak – ancak herkes bunu kutlamıyor.

Amerika’nın en büyük yerli kabilesi olan Navajo Ulusu, iniş aracında yakılmış insan kalıntılarının varlığına ilişkin endişelerini dile getirerek, misyonu kendi kültürlerinde kutsal bir yere sahip olan Ay’a “saygısızlık” olarak nitelendirdi.

Pittsburgh merkezli Astrobotic’in Peregrine iniş aracı, 8 Ocak’ta dev bir United Launch Alliance Vulcan Centaur roketine otostop çekerek, ABD uzay ajansının parasından tasarruf etmeyi amaçlayan bir NASA ticari ortaklığı kapsamında ilk yolculuğunu gerçekleştirecek.

Peregrine’in bilimsel araçları Ay yüzeyi radyasyonunu araştıracak ve NASA’nın önümüzdeki on yıl içinde Artemis programı kapsamında oraya gidecek mürettebatlı görevlere daha iyi hazırlanmasına yardımcı olacak.

Ancak kutulu robotun manifestosu aynı zamanda iki şirketten (Elysium Space ve Celestis) gelen ve Ay’da, iniş aracının içinde sonsuza kadar kalacak yakılmış kalıntıları ve DNA’yı içerecek yükleri de içeriyor.

Elysium ayrıntılar sunmasa da Celestis’in aralarında merhum Star Trek’in yaratıcısı Gene Roddenberry, bilimkurgu yazarı Arthur C. Clarke ve Indica-Noodle Fabiano adında bir köpeğin de bulunduğu 69 bireysel “katılımcısı” var.

Şirketin web sitesine göre müşteriler 12.995 dolardan başlayan fiyatlar ödedi.

Navajo Ulusal Başkanı Buu Nygren, 21 Aralık’ta NASA ve Ulaştırma Bakanlığı yetkililerine hitaben yazdığı bir mektupta, “son derece önemli bir konuyla ilgili derin endişemizi ve derin hayal kırıklığımızı” ifade etti ve NASA’ya fırlatmayı erteleme çağrısında bulundu.

Nygren, “Ay, bizimki de dahil olmak üzere birçok Yerli kültüründe kutsal bir konuma sahiptir” diye yazdı.

“Başka herhangi bir yerde atık olarak algılanabilecek insan kalıntılarını ve diğer malzemeleri Ay’a bırakmak, bu kutsal alana saygısızlıkla eşdeğerdir.”

NASA toplantı sözü verdi

Nygren, bu durumun, NASA tarafından 1998 yılında başlatılan ve kasıtlı olarak Ay yüzeyine bir sonda düşüren Ay Araştırması misyonunu hatırlattığını da sözlerine ekledi. Gemide ünlü jeolog Eugene Shoemaker’ın kalıntıları vardı.

Daha sonra Navajo da itirazlarını dile getirdi. The Spokesman-Review of Spokane, Washington’daki güncel bir rapora göre NASA özür diledi ve gelecekte Yerli Amerikalılara danışmayı taahhüt etti.

NASA’nın keşiften sorumlu yönetici yardımcısı Joel Kearns, Perşembe günü hükümetlerarası bir ekibin Navajo Ulusu ile bir toplantı ayarladığını ancak ajansın özel ortağının yükleri üzerinde hiçbir kontrolünün olmadığını söyledi.

Kearns gazetecilere verdiği demeçte, “Navajo Ulusunun dile getirdiği endişeleri çok çok ciddiye alıyoruz ve bu görüşmeye devam edeceğimizi düşünüyoruz.”

Celestis daha az uzlaşmacıydı.

Şirket, “Tüm kültürlerin dini uygulamalara katılma hakkına saygı duyuyoruz, ancak hiçbir kültür veya din, dini ilkelere dayalı uzay görevlerini veto etmemelidir” dedi.

Görevin “Ay’a saygısızlık ettiği” iddiasını reddeden kuruluş, malzemenin yüzeye bırakılmak yerine iniş aracında kalacağını vurguladı.

Kearns, NASA’nın büyüyen özel ortaklıklarının “buna bakış açımızda değişikliklere” veya endüstri standartlarının oluşturulmasına yol açabileceğini söyledi.

Bu, çorak gök cismi üzerinde kalan ilk insan DNA’sı olmayacak; bu ayrım, 1969-1972 Apollo ay inişleri sırasında Amerikalı astronotların geride bıraktığı neredeyse 100 torba dışkı ve idrara ait.

© 2024 AFP