NASA’nın Juno sondası Io’ya bir kez daha yakın uçuş gerçekleştirdi

Juno uzay aracı, 4 Temmuz 2016’da sistemi keşfetmeye başladığından bu yana Jüpiter hakkında bazı etkileyici şeyleri ortaya çıkardı. Bu, gaz devini ve onun etrafındakileri inceleyen Galileo uzay aracından bu yana Jüpiter’i yörüngesinde dönerken yakından inceleyen ilk robotik görev olmakla kalmıyor. Juno aynı zamanda gezegenin manyetik alanını, bileşimini ve yapısını araştırmak için Jüpiter’in yoğun bulutlarının altına bakan ilk robot kaşiftir. Bunun ürettiği veriler, bilim adamlarının Jüpiter’in nasıl oluştuğu ve güneş sisteminin kökenleri hakkındaki soruları yanıtlamasına yardımcı oluyor.

2021’den bu yana sonda, Ganymede, Europa ve Io da dahil olmak üzere Jüpiter’in en büyük uydularından bazılarının yakın geçişlerini yaptığı genişletilmiş bir görev aşamasındaydı. Juno, bu uyduların yanından geçerken ana görüntüleme aracı JunoCam ile bazı inanılmaz görüntüler yakaladı. 3 Şubat 2024 Cumartesi günü Juno uzay aracı, Io’nun yanından bir uçuş daha gerçekleştirdi ve volkanik ayın ve onun çiçek desenli yüzeyinin daha büyüleyici fotoğraflarını çekti. Bu, Io’nun volkanik doğasına ve uydunun iç yapısına yeni bir bakış açısı sağlamak için tasarlanan ikiz uçuşun ikinci kısmıydı.

Önceki uçuş 30 Aralık 2023’te gerçekleşti ve (bu son uçuş gibi) uzay aracını Io’nun yüzeyinin 1.500 km (930 mil) yakınına getirdi. Bu iki uçuş, herhangi bir uzay aracının Io’ya şimdiye kadar yaptığı en yakın uçuş olup, Juno’nun 15 Ekim 2023’te meydana gelen ve sondanın ay yüzeyinden minimum 12.000 km (mi) mesafeye ulaştığı uçuş sırasında oluşturduğu önceki rekoru kırdı. . Galileo misyonunun 20 yıldan fazla bir süre önce volkanik aya vızıldaması nedeniyle hiçbir uzay aracı Io’nun bu kadar yakınından geçmemişti.

Her zaman olduğu gibi, yakın uçuşlar sırasında çekilen ham görüntüler, misyonun Southwest Araştırma Enstitüsü’nün (SwRI) web sitesinde mevcut; burada insanlar bunları yükleyebilir, işleyebilir ve renklendirebilir. Vatandaş bilim adamı Emma Wälimäki (yukarıya bakın) tarafından işlenen özel bir görüntü, ayın karanlık tarafının Jüpiter (namı diğer “Jupitershine”) tarafından yansıtılan güneş ışığı tarafından aydınlatıldığını gösteriyor. Juno’nun sağladığı diğer görüntüler arasında, ay yüzeyindeki birçok aktif yanardağı ve hatta ayın karanlık tarafında meydana geldiği için yakın uçuşlar sırasında görülebilen patlamaları gösteren çok sayıda kızılötesi görüntü yer alıyor.

Bu görüntüler, bilim adamlarının, Io’nun aktif yanardağlarının, yüzeyinin altındaki küresel magma okyanusundan güç alıp almadığını belirlemek amacıyla yaptığı araştırmanın bir parçası. Mevcut jeolojik modellere dayanarak, bilim adamları bu magma okyanusunun, Jüpiter’in güçlü yerçekimi ile etkileşimlerden kaynaklanan Io’nun iç kısmındaki gelgit esnemesinden kaynaklandığına inanıyorlar. Bu, Europa ve diğer buzlu uyduların deneyimlediğine inanılan şeye benzer; gelgit esnemesi, iç kısımdaki sıvı su okyanuslarını koruyan çekirdek-manto sınırında hidrotermal aktiviteye yol açar.

Bu makalenin yayınlandığı tarih itibariyle Juno misyonu on iki yıl, beş ay ve yirmi yedi gündür faaliyet göstermektedir. Görev uzatımına göre sonda Eylül 2025’e kadar Jüpiter’in etrafında kutuptan direğe dönmeye devam edecek, ancak bu sürenin daha da uzatılması mümkün. Juno’nun güneş paneli kanatları (şimdiye kadar konuşlandırılmış en büyüğü) güç sağlamaya devam ettiği sürece misyon, sistemi incelemeye ve Jüpiter ile uydularının nasıl ortaya çıktığına dair temel soruları ele almaya devam edecek.