NASA bir uzay aracını bir asteroide çarptı ve onun 12 milyon yıllık geçmişi hakkında ayrıntılar öğrendi

NASA’nın DART görevi—Çift Asteroit Yönlendirme Testi—insanlığın gerçek dünyadaki ilk gezegen savunma göreviydi.

Eylül 2022’de DART uzay aracı, Dünya’dan 11 milyon kilometre uzaklıktaki küçük bir asteroitin yoldaş “uyuna” çarptı. Bir hedef, eğer bize doğru geliyorsa böyle şeylere bir destek verip veremeyeceğimizi bulmaktı.

Yaklaşma ve çarpma sonrasında çok sayıda veri toplayarak, böyle bir asteroitin Dünya’ya çarpması durumunda neyle karşılaşacağımıza dair daha iyi bir fikre sahip olacağız.

Beş yeni çalışma yayınlanan Doğa İletişimleri bugün DART’tan ve onun seyahat arkadaşından gönderilen görüntüleri kullandım LICIA Küpü Didymos-Dimorphos ikili asteroit sisteminin kökenlerini çözmek için. Ayrıca bu verileri oradaki diğer asteroitler için de bağlam içine koydular.

Asteroitler doğal tehlikelerdir

Güneş sistemimiz küçük asteroitlerle doludur; gezegenlere hiç girememiş enkaz. Güneş etrafındaki Dünya yörüngesine yaklaşanlara Yakın Dünya Nesneleri (NEO’lar) denir. Bunlar bizim için en büyük riski oluşturur, ancak aynı zamanda en erişilebilir olanlardır.

Gezegenin bu doğal afetlerden korunması gerçekten de bunların bileşimini bilmeye bağlıdır; sadece neyden yapıldıklarını değil, nasıl bir araya getirildiklerini de. Bunlar şans verildiğinde atmosferimizi delecek katı nesneler mi, yoksa daha çok bir arada tutulan moloz yığınları mı?

Didymos asteroiti ve onun minik uydusu Dimorphos, ikili asteroit sistemi olarak bilinir. DART görevi için mükemmel bir hedeftiler çünkü çarpmanın etkileri Dimorphos’un yörüngesindeki değişikliklerle kolayca ölçülebilirdi.

Ayrıca Dünya’ya yakındırlar veya en azından NEO’lardır. Ve daha önce yakından bakmadığımız çok yaygın bir asteroit türüdür. Ayrıca ikili asteroitlerin nasıl oluştuğunu öğrenme şansı da pastanın üzerindeki kremaydı.

Oldukça fazla sayıda ikili asteroit sistemi keşfedildi, ancak gezegen bilimcileri bunların nasıl oluştuğunu tam olarak bilmiyorlar. Yeni çalışmalardan birinde, bir ekip Olivier Barnouin liderliğinde ABD’deki Johns Hopkins Üniversitesi’nden araştırmacılar, DART ve LICIACube görüntülerini kullanarak yüzey pürüzlülüğüne ve krater kayıtlarına bakarak sistemin yaşını tahmin ettiler.

Didymos’un yaklaşık 12,5 milyon yaşında olduğunu, uydusu Dimorphos’un ise 300.000 yıldan daha kısa bir süre önce oluştuğunu buldular. Bu hala çok gibi gelebilir, ancak beklenenden çok daha genç.

Bir kaya yığını

Dimorphos, normalde hayal ettiğimiz gibi katı bir kaya da değildir. Bir arada zar zor tutulabilen kayalardan oluşan bir moloz yığınıdır. Genç yaşının yanı sıra, daha büyük asteroit çarpışmalarının ardından bu moloz yığını asteroitlerinin birden fazla “nesli” olabileceğini gösterir.

Güneş ışığı aslında neden olur asteroitler gibi küçük gövdelerin dönmesi için. Didymos bir topaç gibi dönmeye başladığında, şekli ezildi ve ortada şişkinleşti. Bu, büyük parçaların ana gövdeden yuvarlanmasına yetecek kadardı. hatta bazıları iz bile bırakıyor.

Bu parçalar Didymos’un etrafında yavaşça bir enkaz halkası oluşturdu. Zamanla, enkaz birbirine yapışmaya başladıkça, daha küçük ay Dimorphos’u oluşturdu.

Başka bir çalışma, Maurizio Pajola liderliğinde ABD’deki Auburn Üniversitesi’nden bir ekip bunu doğrulamak için kaya dağılımlarını kullandı. Ekip ayrıca, insanların ziyaret ettiği diğer ikili olmayan asteroitlerde gözlemlenenlerden önemli ölçüde daha fazla (beş katına kadar) büyük kaya olduğunu keşfetti.

Yeni çalışmalardan bir diğeri bize şimdiye kadar uzay görevlerinin ziyaret ettiği tüm asteroitlerdeki (Itokawa, Ryugu ve Bennu) kayaların büyük ihtimalle aynı şekilde şekillendiğini gösteriyor. Ancak Didymos sistemindeki bu büyük kayaların fazlalığı ikililerin benzersiz bir özelliği olabilir.

Son olarak, başka bir makale gösteriyor bu tür asteroitlerin çatlamaya daha yatkın olduğu görülmektedir. Bu, gece ve gündüz arasındaki ısıtma-soğutma döngüleri nedeniyle gerçekleşir: donma-çözülme döngüsü gibi ancak su olmadan.

Bu, bir şeyin (örneğin bir uzay aracının) ona çarpması durumunda, uzaya çok daha fazla enkaz fırlatılacağı anlamına gelir. Hatta sahip olabileceği “itme” miktarını bile artıracaktır. Ancak, altta yatan şeyin yüzeyde gördüğümüzden çok daha güçlü olma ihtimali yüksektir.

İşte Avrupa Uzay Ajansı’nın Hera’nın görevi devreye girecek. Sadece DART çarpma bölgelerinin daha yüksek çözünürlüklü görüntülerini sağlamakla kalmayacak, aynı zamanda düşük frekanslı radar kullanarak asteroitlerin iç kısımlarını da araştırabilecek.

DART görevi yalnızca gelecekteki asteroit çarpmalarından kendimizi koruma yeteneğimizi test etmekle kalmadı, aynı zamanda Dünya yakınlarındaki moloz yığınları ve ikili asteroitlerin oluşumu ve evrimi hakkında da bizi aydınlattı.

Bu makale şu kaynaktan yeniden yayınlanmıştır: Konuşma Creative Commons lisansı altında. Oku orijinal makale.