NASA, Armstrong’un aya ilk ayak basmasından önce onlarca yıldır ay üsleri tasarlıyordu.

Aya bakıp orada yaşamanın nasıl bir şey olduğunu merak etmek çok doğal. 1969’da oraya inen Buzz Aldrin sayesinde, bunun muhteşem bir ıssızlık olduğunu biliyoruz. Apollo görevlerinden önce bile bilim kurgu yazarları ve bilim adamları buranın ne kadar ıssız olduğunu biliyorlardı. Ancak 19. yüzyılın sonlarına kadar orayı doğal bir ileri karakol olarak da gördüler. NASA, eski Sovyetler Birliği ve ilgili orduları da öyle. Ve bu, her iki taraftaki insanların ay üsleri için ayrıntılı planlar hazırlamasına yol açtı.

Muhtemelen bunlar stratejik kullanımlar içindi, ancak bu ileri karakolları inşa etmek için olumlu bilimsel nedenler de vardı. Yakın zamanda yayınlanan bir tarihsel inceleme Acta Havacılık bu planlardan bazılarına baktı. Arkalarındaki fikirler, özellikle ABD tarafında oldukça güçlüydü. Planlamacılar, ABD’nin aya ilk önce varacak teknolojiyi yaratma konusunda kesinlikle yetenekli olduğunu göstermek istediler.

Ordu ay üslerine dahil oluyor

1958’de oluşturulduktan sonra NASA, ay üsleri tasarlamaya başladı. ABD Hava Kuvvetleri ve Ordu’dan uzay araştırma sektörü çevresinde dolaşan bazı ilginç teklifler zaten vardı. Hava Kuvvetleri’nin fikri 1958’de LUMAN Projesi idi. Bu, 1964 yılına kadar askeri astronotları aya ulaştırmak için üç bölümden oluşuyordu. İlk adım, Uzayda En Yakın Adam (MISS) olarak adlandırıldı. Fikir, tercihen Sovyetlerden önce insanları uzaya çıkarmaktı. ABD bunu başardığında, plan LUREC’i (Lunar Reconnaissance) uygulamaktı. Bu, aya bir yörünge aracı gönderir. Ardından, İnsanlı Ay’a İniş ve Dönüş aşaması başlayacak ve sonunda 1964 tarihine kadar insanları aya gönderecekti.

İlginç bir şekilde, Neil Armstrong, dahil olacak astronot grubunun bir parçası olarak göze çarpıyordu. Ancak Hava Kuvvetleri tarafından açıklanan program iptal edildi ve Project Mercury olarak hayata döndü. Hepimizin bildiği gibi, Armstrong sonunda uzaya uçtu ve Ay’a ilk ayak basan kişi oldu.

ABD Ordusu, ay yarışının dışında kalmamak için Project Horizon’u ortaya çıkardı. Ay askeri üssü için 1959 tarihli bir fizibilite çalışmasıydı. Alman-ABD roket adamı Wernher von Braun, kısa ömürlü projenin bir parçasıydı. NASA’nın ilk direktörü olmaya devam etti ve Ordu çalışmasındaki fikirler Apollo Projesi’nde yaşadı. Bu, Satürn V roketinin geliştirilmesini de içeriyordu.

Ay’ı bombalamak, su aramak ve ay madenciliği

Muhtemelen daha tuhaf fikirlerden biri (şükürler olsun ki gerçekleşmedi), Hava Kuvvetleri’nin aya bir nükleer bomba göndermek ve onu başlatmak için yaptığı gizli bir plandı. Planlamacılar, böyle bir deney için iyi bir bilimsel temel olduğunu öne sürdüler, ancak kelimenin tam anlamıyla uçmadı.

Aya nükleer bomba atmayı planlamayan görev planlamacıları, uzun vadeli yerleşim için iyi planlar yaptılar. Ay regolitinin altına gömülecek yaşam modülleri tasarladılar. Yeraltı şehirleri, Ay ziyaretçilerini radyasyondan, göktaşı bombardımanından ve diğer yüzey tehlikelerinden koruyacaktı. Buna ek olarak, görev ekipleri, sakinlerin kullanması için su, oksijen ve diğer malzemeleri çıkarmak için doğal kaynakları kullanma konusunda uzun ve sıkı bir şekilde düşündüler.

Bu Yerinde Kaynak Kullanımının (ISRU) çoğu, yalnızca gelecekteki ay üsleri için değil, günümüzün görev planlamasının bir parçasıdır. Mars misyonu altyapısı da bundan faydalanıyor. Ay madenciliği hakkında birçok erken fikir, NASA’nın on yıl içinde ay üsleri ve uzak gelecekte Mars habitatları olmasını umduklarının bir parçasını oluşturuyor.

Hala aya bakıyorum

Ay üssü görev planlamasının tarihi, çizim tahtalarını orijinal formlarında asla geçemeyen daha birçok proje içerir. Ancak, tamamen atılmadılar. Bunlar, iki ülkedeki “en iyi ve en parlak” kişilerin uzaya bakarken zorluklarla karşı karşıya kaldıkları tarihteki bir dönemin bir yansımasıdır.

Neil Armstrong’un aya ilk ayak basmasından bu yana yaklaşık 55 yıl geçti. Takip ettiği görev planları 20. yüzyılın ilk yarısında doğmuş olabilir, ancak Apollo misyonları ve ötesi için zemin hazırlar. Ve bu planlardaki fikirler hala modern senaryolarda yankılanıyor.

Bugün, Artemis programının büyük zorluklarla yavaş yavaş ilerlediğini ve Gateway projesinin şekillendiğini izliyoruz. Yeni nesil planlamacılar işin içinde: bilim adamları, astronotlar, mühendisler ve diğerleri yeni ve geliştirilmiş ay yerleşim planları yaratıyor. Ve bunlar sadece ABD planları değil. Örneğin Çin, nihai insan yerleşimlerine gözünü dikmiş durumda. Tüm bu senaryoların altında, ilk olarak 20. yüzyıl planlamacıları ve Ay’ın temelleri fikrini halka taşıyan bilgili bilimkurgu yazarları tarafından belirlenen temel ilkelerden bazıları yatmaktadır. Ay üsleri rüyası hala yaşıyor.