Uzay aracındaki yangınlar, ciddi sonuçlara yol açabilecek öngörülemeyen ve tehlikeli bir durumdur. İlk insanlı Apollo görevi olacak olan Apollo 1, mürettebatın ölümüne neden olan bir yangın nedeniyle asla yerden kalkamadı. 1997’de Rus Mir uzay istasyonunda olduğu gibi uzay gemilerinde başka yangınlar da yaşandı.
Yangının uzay aracında nasıl davrandığını anlamak amacıyla NASA, 2016 yılında uzay aracı yangın güvenliği üzerine bir deney olan Saffire Projesi’ni başlattı. Saffire, ateşin uzaydaki davranışını incelemek için altı görevden oluşan sekiz yıllık bir programdı. Her görevde, ISS’ye teslimat görevlerini tamamladıktan sonra insansız bir Cygnus kargo gemisi kullanıldı. Geminin içerisinde pamuk ve fiberglas içeren yanıcı bir karışımın ateşlendiği çeşitli deneyler yapıldı. Araştırmacılar ayrıca yangına dayanıklı Nomex kumaş ve akrilik uzay aracı pencereleri gibi çeşitli malzemelerin yanmasını da test etti. Deneyler ayrıca uzay aracındaki yangının davranışı hakkında mümkün olduğunca fazla bilgi toplamak için atmosferik basıncı, bileşimi ve oksijen seviyelerini de değiştirdi.
Saffire-VI programının 9 Ocak 2024’te gerçekleşen son aşaması özeldi. Bu deneyde, uzay aracında gerçeğe mümkün olduğunca yakın koşullar yaratmak için oksijen seviyesi artırıldı ve basınç azaltıldı.
Saffire araştırmasının temel amacı yangının mürettebatı ve gemiyi nasıl etkilediğini anlamaktır. Kapalı bir alanda yakıldığında hidrojen florür, hidrojen klorür ve hidrojen siyanür gibi çeşitli toksik maddeler oluşur. İçeriklerini analiz etmek için lazer spektroskopisine dayalı özel bir cihaz olan Yanma Ürünü Monitörü kullanıldı.
Saffire programı deneylerinin sonuçları, uzay aracındaki yangın davranışı modellerinin geliştirilmesine ve uygun önlemlerin alınmasına yardımcı olacaktır. Bu, uzay görevlerini daha güvenli hale getirecek ve mürettebatın eve güvenli bir şekilde dönmesine yardımcı olacak.
Saffire programı sayesinde araştırmacılar, uzay gemilerindeki yangınların olasılığı ve sonuçları hakkında daha iyi bir anlayışa sahip oldular ve gelecekteki uzay görevlerinde yangınları önleyebilecekler.
