NASA, Nancy Roman Uzay Teleskobu’nun kritik bir parçasını, fırlatma sırasında karşılaşacağı yoğun çekim kuvvetlerine karşı direncini değerlendirmek için tasarlanmış sıkı bir “dönme testi”ne tabi tuttu. Havacılık ve uzay mühendisliğinde standart bir prosedür olan bu test, genellikle bir uzay görevinin yerçekimi koşullarını simüle eden devasa bir santrifüjün içinde gerçekleştirilir.
Adını NASA’nın ilk baş gökbilimcisi ve “Hubble Uzay Teleskobu’nun annesi” Nancy Grace Roman’dan alan bu yeni nesil teleskop için beklentiler yüksek. Teleskobun görüş alanı Hubble’ınkinden 100 kat daha büyük olacak. Teleskop, şu anda yalnızca dolaylı olarak gözlemlenen ötegezegenleri ve gezegen oluşturan diskleri doğrudan gözlemlemek için diğer uzay gözlem evleriyle birlikte çalışacak.
Ayrıca galaksimizdeki “gezegen sistemlerinin sayımını” tamamlamak ve karanlık enerji ve kızılötesi astrofiziğindeki önemli soruları yanıtlamak için de kullanılacak. “Çok daha geniş bir görüş alanı, daha önce bilinmeyen birçok nesneyi ortaya çıkaracak. Projenin Goddard’daki kıdemli bilim insanı Julie McEnery, 2023 NASA röportajında şöyle konuştu: “Daha önce hiç böyle bir gözlemevimiz olmadığı için tamamen yeni nesne ve olay sınıflarını bile tespit edebileceğimizi düşünüyoruz.”
Dış namlu tertibatı, teleskobu korumak ve diğer bileşenlere yapısal destek sağlamak üzere tasarlanmıştır. Ürün tasarımı başkanı Jay Parker, “Kazıklar üzerinde bir ev gibi tasarlandı” dedi.
“Ev”, teleskopu dış ışıktan koruyan ve aynı zamanda sabit bir sıcaklığı koruyacak şekilde tasarlanmış cihazları barındıran bir kabuk ve bir bağlantı halkasından oluşur. Bu sıcaklık ayarı çok önemlidir çünkü teleskopun yapımında kullanılan malzemeler sıcaklık dalgalanmalarına göre genişler ve büzülür.
Bu stabiliteyi sağlamak için NASA bilim adamları, yapıyı, güçlendirilmiş plastikle karıştırılmış ve titanyum bağlantı parçalarıyla sabitlenmiş iki tip karbon fiberden yapılmış kompozit bir malzemeden inşa ettiler. Bu malzeme karışımı bükülme riskini ortadan kaldıracak kadar sert, ancak fırlatma sırasındaki gerilimi en aza indirecek kadar da hafif. Ek olarak, iç gövde yapısı, hem malzeme kullanımını hem de genel ağırlığı azaltırken güçlü, dengeleyici bir çerçeve sağlayan bir petek tasarımına sahiptir.
“Dış namlu tertibatının tamamını bir santrifüjde test edemedik çünkü test odasına sığmayacak kadar büyüktü. Bu yüzden evi ve ayaklıkları ayrı ayrı test ettik” dedi Parker.
Santrifüjün kendisi devasa olup, dev bir döner yataktan uzanan ve NASA’nın Greenbelt, Maryland’deki Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nde bulunan bir test odasına uzanan 272.000 kg’lık çelik koluyla oldukça büyüktür. Bu santrifüj artan yerçekimini simüle eder.
Astronotlar için bu genellikle Dünya’nın yerçekimi kuvvetinin yaklaşık bir ila iki katı kadardır. Ancak teleskop gibi ekipmanlar için kargo bölmesindeki titreşimler nedeniyle 6-7 G’ye ulaşabilir.
Gerekli 7G’yi elde etmek için bölümler bir santrifüjde 18,4 rpm’ye kadar döndürüldü. Başarılı testlerin ardından NASA bilim insanları yapıyı tekrar bir araya getirecek ve bu yılın sonuna doğru güneş panelleriyle entegre edecek.
Tamamen monte edilmiş bileşenler, uzayın zorluklarına dayanabildiklerinden emin olmak için gelecek yıl termal vakum testine ve fırlatmaya dayanabileceklerinden emin olmak için titreşim testine tabi tutulacak. Daha sonra Mayıs 2027’de faaliyete geçmesi planlanan gözlemevinin geri kalanına entegre edilecekler.
