Meta, Facebook ve Instagram’da sahte haberler yayan çok sayıda hesabı sildi. Arkasında, 60’tan fazla Alman haber sitesini aldatıcı bir şekilde gerçek bir şekilde taklit eden bir ağ var.
Ağustos 2022 gibi erken bir tarihte, Dijital Adli Araştırma Laboratuvarı (DFRLab), Facebook’ta Almanya’da artan enerji krizini ve Rus yaptırımlarının gevşetilmesini ele alan ve bu alanlarda sahte haberler yayan bir ağ tespit edebildi. DFRLab, aynı zamanda kamu politikasını da yürüten ABD düşünce kuruluşu Atlantic Council’in bir parçasıdır. Facebook grubu Meta tarafından yapılan bir kontrol ve ZDFheute tarafından yapılan daha fazla araştırma, tanımlanan hesapların arkasında çok daha büyük bir ağ olduğunu ortaya çıkardı. Birincil amaç, Ukrayna savaşının bir parçası olarak Rusya’ya yönelik yaptırım politikasına saldırmak için sahte haberler kullanmaktı. Sinsi yöntemler kullanıldı.
Facebook ve Instagram’da yalan haber
ZDF araştırmasına göre, Facebook’taki ilgili ağ 1633 hesap, 703 sayfa ve bir grup içeriyordu. Instagram’da 29 Instagram profili yer aldı. Amaç, Avrupa ülkelerinde Kremlin yanlısı çıkarları desteklemekti. Meta, ağın Rusya’da ortaya çıkması ve oradan Facebook ve Instagram’ın ötesinde birden fazla platforma yayılması gerektiği sonucuna vardı. Sahte haberler YouTube, Facebook, Instagram, Telegram, Twitter ve Rus platformu Livejournal’da yayınlandı. Yönetilen kampanyayla ilgili Change.org ve Avaaz’a da dilekçeler verildi. Bir meta sözcü şunları söyledi:
Büyük bir ağı felç ettik (…). Operasyon bu yıl Mayıs ayında başladı ve Spiegel, The Guardian, Bild ve ANSA dahil olmak üzere Avrupa’daki meşru haber kuruluşları gibi dikkatlice poz veren altmıştan fazla web sitesinden oluşan geniş bir ağa odaklandı. Orada Ukraynalı mültecileri ve Ukrayna’yı eleştiren, Rusya’yı öven ve Rusya’ya yönelik Batı yaptırımlarının geri tepeceğini savunan orijinal makaleler yayınladılar.
DFRLab yayınında Meta Sözcüsü
Sahte haber sitelerine bağlantılar
Meta, Facebook hesaplarının toplu olarak Rus web sitelerine bağlantılar paylaştığını tespit etti. Tanınmış medya kuruluşlarına benzer sahte web sitelerine bağlantı vermek de yaygındı. ZDFheute tarafından yapılan araştırma, yabancıların diğerlerinin yanı sıra BILD, Spiegel, Welt ve T-Online web sitelerini kopyaladığını ortaya çıkardı. Böylece sahte haber ve sahte videolara sahte sitelerde meşru bir görünüm kazandırılır.
Bu yalan haber stratejisinin temel amacı insanları tedirgin etmek ve uydurma haberlerle her şeyden önce bir şeye ulaşmaktır: Kendi politikalarına karşı öfke ve Rusya’nın eylemlerini onaylama. Ayrıca “Berbock” gibi başlıklar [sic] nükleer savaş hazırlığı yapıyor” veya “Şansölye Scholz, Rusya’ya karşı ekonomik yaptırımlarla Almanya’nın ölüm cezasını imzaladı” internet sitelerinde yayınlandı.
Okuyucuların şüphelenmemesi için bağlantılar, iyi bilinen alan adlarına benzer Rus İnternet adreslerine yönlendirir. News.bild.xxx (sansürlü bitiş) gibi bir adres, daha özgün görünmesi için İnternet tarayıcısında görünebilir.
Sahte hesaplara koordineli yaklaşım
Bağlantıları yaymak için Facebook ve diğer sosyal ağlardaki sahte profiller bunları binlerce kez paylaşıyor. DFRLab, hesapların koordineli bir yaklaşımını belirleyebildi. Örneğin, içerik için ücretli reklamlar yerleştirildi. Buna ek olarak, metinlerdeki dilbilgisi hataları gibi otomatikleştirilmiş ve koordineli anlatıların kullanımı da göze çarpıyordu. İkincisi, muhtemelen, anadili İngilizce olan kişilerin iş başında olmamasından kaynaklanmaktadır. Kullanılan anlatıları ve izleyicilerle etkileşimi güçlendirmek için harekete geçirici mesajlar kullanıldı. Dilekçeler ve diğer katılım biçimleri, insanları birden çok dilde katılmaya motive etmelidir.
Hesaplar genellikle “Netflix” iş unvanına sahiptir ve AI yazılımıyla oluşturulan profil resimlerini kullanır. AI, var olmayan bir kişinin yeni bir sanal portresini oluşturmak için yabancıların birkaç profil resmini kullanır. Bazı hesaplar, örneğin Ukraynalı isimler ve bayraklar kullanarak Ukraynalı bir geçmişi taklit etmeye çalıştı. Ayrıca Facebook’taki sahte haber sitelerinin birçok hesap yöneticisi, Belarus veya Ukrayna’dan olduklarını söyledi.
Şunlar da ilginizi çekebilir: Sanat portallarında yapay zeka çalışmalarına yönelik ilk yasaklar
Kampanyaların yüksek bütçeleri olmalı
Çoğu sahte haber sitesi ve hesabının faaliyetleri sınırlı olsa da içerikler binlerce kişiye ulaşmayı başardı. Ancak başarı tesadüfen gelmedi. DRFLab, içeriklerini dağıtmak için ücretli reklam kullanan 13 Facebook sayfası belirledi.
Ağın reklam kullanması önemli bir bütçeye işaret ediyor. Meta’nın kendisi, sahte haberleri tanıtmak için 105.000 $ değerinde paranın Facebook Reklamı, Instagram Reklamı ve Meta Reklam Kitaplığı’na gittiğini bildirdi. Ödeme öncelikle ABD doları, euro ve Macar forinti olarak yapıldı.
Bilgi savaşı devam ediyor
Meta artık sahte haber ağına karşı harekete geçse de sorun devam edecek. Temel sorun, devlet aktörlerinin kamuoyu söylemine müdahale etmesidir. Her zaman özgürce erişilebilen birkaç kaynaktan özgür bir fikir oluşturulmalıdır. Ancak arkasında bir devlet aktörü olup olmadığı belirtilmezse, manipülasyon ve propaganda hattı akışkandır. Meta tarafından otomatik olarak kontrol edilmesine rağmen, sosyal medyada kasıtlı olarak yanıltıcı içerikle karşılaşma riski hala yüksektir. Bu, sahte profilleri otomatik olarak algılar ve gerekirse bunları silebilir. Ancak sansürün uzun vadeli bir çözüm olup olmadığı tartışmalıdır. Çünkü bu tür dezenformasyon kampanyaları genellikle sosyal medyaya ve düzenlemelere daha az tabi oldukları platformlara yöneliyor.
Mevcut davada bilinen haber sitelerinin tahrif edilmiş olması özellikle endişe vericidir. Özellikle arkasında daha yüksek bir bütçe olduğunda ifade özgürlüğü tehdit edilmekte ve fikir ayrılıkları zedelenmektedir. Meta’nın bir raporuna göre, Rusya’nın yanı sıra diğer aktörler de ABD ve Avrupa’daki fikirleri etkilemekle ilgileniyor. Çin’in de tekrar tekrar geniş tabanlı kampanyalar başlattığını ayrıntılı olarak açıklıyor. Yalan haberlerin farklı yöntemleri ve arka planları hakkında eğitim, açık bir fikir söylemi sağlamanın bir yolu olabilir.
TECHBOOK, Bild GmbH’nin bir parçasıdır ve Axel Springer SE’ye aittir. Welt ve BILD da şirketin bir parçasıdır.
