Ne zaman NASA Ay’a dönme girişiminde bulundu 8 Ocak’ta 50 yıl aradan sonra ilk kez 108 milyon dolar değerindeki geliştirme ve ekipmandan daha fazlası risk altındaydı. Ajans, yüke olağandışı bir şekilde dahil edilmesi nedeniyle fırlatmayı durdurma teklifinde bulunan Kızılderili Navajo halkının öfkesini kazandı.
Peregrine iniş aracı (gemisini tamamlayan) Geçen hafta sonlarında atmosfere kontrollü yeniden giriş) idi insan küllerini taşıyanünlü bilim kurgu yazarınınkiler de dahil Arthur C. Clarke. Ticari bir ortaklık aynı zamanda ödeme yapan müşterilerin hatıralarını Ay’a göndermelerine de olanak tanıdı.
Uzay araştırmaları giderek özelleşip ticarileştikçe, artık en sevdiğiniz şeyleri Ay’a gönderebilirsiniz. Peki bu hem etik hem de yasal açıdan ne anlama geliyor?
Ay ticarete açık
ABD’li şirket Astrobotic, küçük bir araba büyüklüğündeki Peregrine’in sahibi. Karşılaştı ölümcül yakıt sorunları Cape Canaveral’dan Vulcan Centaur roketiyle fırlatıldıktan kısa bir süre sonra. Gemide “makyaj kutuları” vardı. Fikir ortaya çıktı bir ortaklık içinde firma ile küresel nakliye şirketi DHL arasında.
Anlaşmaya göre herkes, 500 ABD dolarından daha düşük bir ücret karşılığında ay yüzeyine iki buçuk santimetreye beş santimetrelik bir paket gönderebilecek. Boyutun yanı sıra, her paketin içerebileceği şeylerle ilgili birkaç sınırlama daha vardı.
2007 yılında kurulan ve merkezi Pittsburgh, Pennsylvania’da bulunan Astrobotic, Ay’a bilim ve teknoloji ulaştırmak için NASA’ya ticari ay yükü hizmetleri sağlayan birkaç ABD şirketinden biridir. Peregrine de taşıyordu bilimsel aletler altı ülkeden ve birçok bilim ekibinden.
Belki de şaşırtıcı bir şekilde, uzaya kül göndermek, yörünge altı ve Dünya yörünge uçuşlarında yeni bir şey değil. İki Amerikan şirketi yalnızca birkaç bin dolardan başlayan fiyatlarla hizmet işine giriyor: Celestis Ve Elysium Uzay. Uygulama, uzayda bulunan astronotlar da dahil olmak üzere birçok kişi tarafından benimseniyor. Ay’da cenaze töreni (evet satın alabilirsiniz) daha pahalıdır; yaklaşık 13.000 dolar.
ABD topraklarından fırlatılan ticari yüklerin onayancak bu onay süreci yalnızca güvenliği, ulusal güvenliği ve dış politikayı kapsıyor. Eğer Peregrine bunu başarmış olsaydı, Ay’da ilk ticari cenaze töreni olacaktı. Her ne kadar ortaya çıkışı ilk kez olmasa da, diğer dünyalar ulaşılabilir hale geldikçe burası keşfedilmemiş bir bölge.
NASA, 20 yıl önce Eugene Shoemaker’ın küllerinin bir kısmını Lunar Prospector sondasıyla Ay’a taşıyan Navajo’nun tepkisinden sonra gelecekte danışma sözü vermişti. Diğer birçok yerli kültür gibi, Navajo Milleti de Ay’ı kutsal sayar ve karşı çıkıyor anma alanı olarak kullanıyor. Ancak NASA bir basın brifinginde şunu söyledi: kontrolü yoktu Peregrine’de olup bitenler üzerinde ticari girişim ile uluslararası uzay hukuku arasındaki boşluklara dikkat çekildi.
Yasal bir mayın tarlası
Diğer bir soru ise, insan küllerinin nerede ve nasıl bulunabileceği, işleneceği ve taşınabileceği ve bunların uzaya nasıl yayılabileceği konusunda bireysel uluslardaki kurallarla ilgilidir. Örneğin Almanya’da küller gömülmeli bir mezarlıkta.
Uzayın özelleştirilmesi hızlandıkça etik ve hukuki labirent derinleşiyor. Dış Uzay Anlaşması (OST) boşluk ilan eder Ulusal ödenek yasaklanırken “tüm insanlığın eyaleti”. Ancak özel şirketlerin ve bireylerin neler yapabileceğini ele almakta başarısız oluyor.
Son zamanlarda Artemis Anlaşmaları32 ülke tarafından imzalanan anlaşma, korumayı tarihi öneme sahip ay alanlarını da kapsayacak şekilde genişletiyor. Ancak bu korumalar ticari misyonlar için değil, yalnızca hükümetler için geçerlidir. Ve hiç kimse Ay’a, başka bir dünyaya veya gök cismine cenaze hakkı verecek şekilde sahip değildir. Anlaşma, devletlerin uzaydaki faaliyetlere izin vermesini ve denetlemesini gerektiriyor. Diğer devletlerin çıkarlarına “gerekli saygıyı” gerektirir. Pek çok ülkede, kendi ulusal çıkarlarına uygun olmayan yük taşıma öğelerinin reddedilmesinin gerekçelerini içeren uzay kanunları vardır; örneğin Endonezya Ve Yeni Zelanda.
Avustralya ve ABD de dahil olmak üzere böyle bir değerlendirmeye sahip olmayan ulusların, ticari dünyanın geleneksel olarak hükümete dayalı bir alanda ortaya çıkmasıyla birlikte bu şablonu genişletmeyi düşünmeleri gerekebilir.
Nereye çizgi çekilmeli?
Dünyanın yörüngesi zaten kullanılmayan uydular ve daha da uzaktaki nesnelerle tıkanmış durumda. Elon Musk’un Tesla’sı.
Ay, Mars, Titan ve Venüs de dahil olmak üzere diğer dünyalara uzay sondalarını zaten dağıttık, ancak bunların çoğu da olabilir. çöp yerine hazineUzay arkeoloğu Alice Gorman’a göre. Örneğin Apollo astronotları, ay yüzeyindeki ilk insan ayak izlerini gösteren bir plaket gibi resmi hatıralar bıraktılar. Apollo 16’dan Charles Duke gibi bazıları kişisel olanları da bıraktı. çerçeveli aile fotoğrafı.
Ancak saçınızın bir kırpıntısını veya evcil köpeğinizin küllerini Ay’a göndermek kültürel ve tarihsel açıdan önemli olmayabilir. Bu nedenle sorun, kozmosa adım atıp diğer dünyaların kıyılarına doğru adım atarken kuma nerede bir çizgi koymak istediğimizdir. Özel uzay girişimlerinde zamanı geri alamayız, almamalıyız da.
Ancak küller ve gösterişli yüklerle dolu bu başarısız görev, ticari faaliyetleri desteklemeye yönelik yasal ve etik altyapıdaki keşfedilmemiş sorulara örnek teşkil ediyor. Asteroit madenciliği ve uzayın nihai olarak kolonileştirilmesi gibi gelecekteki ticarileştirmeler üzerine düşünmek için biraz durmakta fayda var.
Carol Oliver apbilim iletişimi ve astrobiyoloji alanında profesör UNSW Sidney. Bu makale şuradan yeniden yayınlanmıştır: Konuşma Creative Commons lisansı altındadır. Okumak orijinal makale.
