Gökbilimciler uzun süre galaksilerin kozmik bir patlamaya yakın bir sesle dağıldığına inanıyorlardı; ancak son keşif, bazı durumlarda duyulan tek şeyin bir inilti olduğunu gösteriyor.
James Webb Uzay Teleskobu’nu kullanan bir grup bilim insanı, ev sahibi galaksisini yıldız yaratımı için gereken malzemelerden mahrum bırakan bir kara delik keşfetti. Kara deliklerin tek tek yıldızları öldürdüğü bilinse de, bu ölçekte bir yıkım daha önce görülmemiş bir şey. Keşif, galaksilerin yaşlandıkça ne olduğuna dair anlayışımız açısından büyük sonuçlar doğurabilir.
Gökbilimciler, Pablo’nun Galaksisi lakaplı GS-10578 adlı bir galaksiyi gözlemledikten sonra bu çarpıcı sonuca vardılar. Pablo’nun Galaksisine, adından da anlaşılacağı gibi, yakın kızılötesi aralıktaki ışığı gözlemleyen James Webb Uzay Teleskobu’nun Yakın Kızılötesi Spektrografı aracılığıyla baktılar.
JWST aleti gökbilimcilerin Pablo’nun Galaksisinden saniyede yaklaşık 621 mil (1.000 kilometre) hızla dışarı atılan gazın hızını ölçmelerine olanak sağladı. Devasa gaz bulutları, süper kütleli bir kara deliğin kuvveti sayesinde dışarı atılıyor.
Bu ölçüm tek başına çığır açıcı değildi. Kara deliklerin kuvveti genellikle galaksilerin sıcak gaz atmasına yol açar. Ancak JWST daha soğuk ve daha yoğun olan ikinci bir gaz türü tespit etti. Gaz da ışık yaymadığı için ekip, diğer galaksilerden ne kadar ışık engellediğini gözlemleyerek bunu ölçebildi.
Bu ölçümleri kullanarak, bu rüzgarların yıldız oluşumunu beslemek için gerekli malzemeleri içerdiği sonucuna vardılar. Maddenin dışarı akışını yıldız oluşumu oranıyla karşılaştırdıklarında, dışarı akışın daha büyük olduğunu buldular. Bu, galaksinin merkezindeki süper kütleli kara deliğin galaksiyi açlıktan öldürdüğüne inanmalarına yol açtı.
Çalışmaya öncülük eden Cambridge’deki Kavli Kozmoloji Enstitüsü’nde doktora sonrası araştırmacı olan Francesco D’Eugenio, “Daha önceki gözlemlere dayanarak, bu galaksinin sönmüş bir durumda olduğunu biliyorduk: Boyutu göz önüne alındığında pek çok yıldız oluşturmuyor ve kara delik ile yıldız oluşumunun sonu arasında bir bağlantı olmasını bekliyoruz” dedi. ifade“Ancak, Webb’e kadar bu galaksiyi bu bağlantıyı doğrulayacak kadar ayrıntılı bir şekilde inceleyemedik ve bu sönmüş halin geçici mi yoksa kalıcı mı olduğunu bilmiyorduk.”
Pablo’nun Galaksisi, keşfi yeni bir şekilde açıklayan bilim insanlarından biri olan astrofizikçi ve Astrobiyoloji Merkezi araştırmacısı Pablo G. Pérez-González’in adını taşıyor. kağıtyayınlandı Doğa Astronomi.
Galaksilerin ömrüne dair önceki modeller, yıldız oluşturmak için gerekli materyal tükendiğinde, şekillerini bozacak şiddetli bir etki olacağını öngörmüştü. Ancak Pablo’nun Galaksisi bu tür bir türbülansa dair hiçbir işaret göstermiyor. Mevcut yıldızlar hala her zamanki gibi yörüngelerinde dönüyorlar.
“Kara deliklerin galaksiler üzerinde büyük bir etkiye sahip olduğunu biliyorduk ve belki de yıldız oluşumunu durdurmaları yaygın bir durumdu, ancak Webb’e kadar bunu doğrudan doğrulayamadık,” dedi Kavli Enstitüsü’ndeki D’Eugenio’nun meslektaşı Roberto Maiolino. “Bu, Webb’in erken evreni ve nasıl evrimleştiğini inceleme yeteneğimiz açısından bu kadar büyük bir sıçrama olmasının bir başka yolu.”
Pablo’nun Galaksisinin neden beklentileri altüst ettiğine dair hala cevaplanması gereken büyük sorular var. Tespit edilemeyen başka bir yıldız yapım yakıtı kaynağı olması mümkün ve bu, galaksinin açlıktan ölme sürecinde görünmesine rağmen kaos olmamasını açıklayabilir. Cevapları bulmak, galaksilerin nasıl oluştuğu ve Samanyolu’nun da galaktik hospice formuna girdiğinde bizi neyin beklediği hakkında yeni bir anlayışa yol açabilir.
