Japonya Cuma günü yaptığı açıklamada, 23 tür yarı iletken üretim ekipmanının ihracatını kısıtlayacağını ve teknoloji ticareti kontrollerini Çin’in gelişmiş çipler üretme kabiliyetini dizginlemek için ABD’nin baskısıyla uyumlu hale getireceğini söyledi.
Nikon ve Tokyo Electron gibi büyük küresel çip ekipmanı üreticilerine ev sahipliği yapan Japonya, ekipman üreticilerinin tüm bölgeler için ihracat izni alması gerekeceğini söyleyerek önlemlerin hedefi olarak Çin’i belirtmedi.
Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanı Yasutoshi Nishimura düzenlediği basın toplantısında “Teknolojik bir ulus olarak uluslararası barış ve istikrara katkıda bulunma sorumluluğumuzu yerine getiriyoruz.” dedi.
Japonya, ileri teknolojinin askeri amaçlarla kullanılmasını durdurmak istiyor ve önlemlerle aklında belirli bir ülke yok.
Ancak Japonya’nın kararı, Ekim ayında teknolojik ve askeri ilerlemelerini yavaşlatmak için Çin’in ABD çip üretim teknolojisine erişimine yönelik kapsamlı kısıtlamalar açıklayan ABD Başkanı Joe Biden yönetimi için büyük bir diplomatik zafer olarak görülüyor.
Sektörün ağır sikletleri Japonya ve Hollanda’nın işbirliği olmadan, ABD önlemleri etkisiz olur ve şirketleri rekabet açısından dezavantajlı bir durumla karşı karşıya kalır.
Kaynaklar daha önce yaptığı açıklamada, Japonya ve Hollanda’nın Ocak ayında Çin’e 14 nanometre altı çipler üretmek için kullanılabilecek ekipman ihracatını kısıtlama konusunda ABD’ye katılma konusunda anlaştıklarını ancak Çin’i kışkırtmaktan kaçınmak için anlaşmayı açıklamadıklarını söylediler.
Japonya hiçbir zaman herhangi bir anlaşmayı açıkça kabul etmedi.
Bir nanometre veya bir metrenin milyarda biri, belirli bir yarı iletken endüstri teknolojisini ifade eder ve daha az nanometre genellikle çipin daha gelişmiş olduğu anlamına gelir.
Hollanda’da hükümet, bu ay parlamentoya yazdığı bir mektupta, yonga yapım ekipmanı ihracatını kısıtlamayı planladığını söyledi. Hollandalı büyük ASML Holding NV, çiplerin küçük devrelerini oluşturmak için kullanılan litografi sistemleri pazarına hakimdir.
ABD’yi ihracat kısıtlamaları nedeniyle “teknoloji hegemonyası” olmakla suçlayan Çin, Hollanda’yı “belirli ülkelerin ihracat kontrol önlemlerini uygulamamaya” çağırdı.
Sınırlı Etki mi?
Japonya, temizleme, biriktirme, litografi ve dağlama dahil olmak üzere çip üretiminde kullanılan altı ekipman kategorisine ihracat kontrolleri uygulayacağını söyledi.
Temmuz ayından itibaren geçerli olacak kısıtlamaların Nikon, Tokyo Electron, Screen Holdings ve Advantest gibi en az bir düzine Japon şirketi tarafından üretilen ekipmanları etkilemesi muhtemel.
Çin’deki Marubeni’nin ekonomik araştırma başkanı Takamoto Suzuki, güçlü bir yerel çip pazarının olmaması nedeniyle önlemlerin Japon ekipman üreticilerine bir darbe olacağını söyledi.
“Japon şirketlerinin pazar gelişimini baltalayacak ve düzenleyici açıdan rekabet güçlerini kesinlikle azaltacaktır” dedi.
Etki sorulduğunda, bakan Nishimura ayrıntıya girmeden yerli şirketler üzerinde sınırlı bir etki beklediğini söyledi.
Bazı endüstri gözlemcileri, başka yerlerdeki potansiyel satışlara işaret ediyor.
Japonya’daki Tohoku Üniversitesi’nden bir profesör olan Takahiro Shinada, “Uzun vadeli bir bakış açısıyla bakarsanız, ABD ve Japonya gibi yerlerde yeni yarı iletken fabrikaların faaliyete geçmesiyle etki azalacak” dedi.
Bir zamanlar çip üretimine hakim olan ancak pazar payının yaklaşık yüzde 10’a düştüğünü gören Japonya, hala çip yapım makineleri ve yarı iletken malzemelerin önemli bir tedarikçisi konumunda. Tokyo Electron ve Screen, dünyadaki yonga yapım araçlarının yaklaşık beşte birini üretirken, Shin-Etsu Chemical ve Sumco çoğu silikon gofreti üretiyor.
Haberlerin ardından Nikon ve Advantest’in hisseleri sırasıyla yüzde 0,8 ve yüzde 1,9 arttı ve genel olarak daha geniş pazarın yüzde 1,1’lik artışına paralel oldu. Tokyo Electron ve Screen çok az değişti.
Bir Nikon sözcüsü, “Tüm kurallara uymaya devam edeceğiz ve bu kurallar dahilinde sonuçlarımızı en üst düzeye çıkarmak için çalışacağız” dedi.
Tokyo Electron ve Advantest yorum yapmaktan kaçındı.
© Thomson Reuters 2023
