İran’da 3 Aylık İnternet Kapatması Sonrasında Bağlantı Yeniden Sağlanıyor
Son üç ayda 2,000 saatten fazla süren hükümetin uyguladığı internet kesintisinin ardından, İran’da internetin yeniden bağlantı sağlamaya başladığına dair işaretler ortaya çıktı. Ancak bu bağlantı, oldukça düşük bir seviyede gerçekleşiyor. Şimdi, bu durumun nedenlerini ve etkilerini ele alalım.
2026’daki Kesintiler ve Nedenleri
2026 yılı, İran’ın 90 milyondan fazla vatandaşı için internetin büyük ölçüde kapalı olduğu bir dönem oldu. Kesinti, öncelikle 28 Şubat’ta İsrail ve Amerika’nın ülkeye müdahale etmesiyle başladı. Bu kesintiden önce, Ocak ayında gerçekleşen geniş çaplı protestolar sonrasında da bir internet kapatması yaşanmıştı. Dolayısıyla, İran’da internet erişimi, sadece birkaç haftalık bir kesinti sınırını aşarak uzun süreli bir durum haline geldi.
Bağlantının Yeniden Sağlanması
İranlı bazı internet sağlayıcıları, 28 Şubat’taki kesintiden sonra global internet ile yeniden bağlanmaya başladı. Ancak uzmanlar, bu erişimin, önceki bağlantı seviyelerinin çok altında olduğunu belirtmekte. Örneğin, İran’daki internet erişimi, 2025 Aralık ayındaki tipik bağlantı seviyeleriyle kıyaslandığında oldukça düşüktür. Kentik, NetBlocks ve Cloudflare gibi internet izleme uzmanları, bu kısmi geri dönüşü 28 Şubat’ta belgelemeye başladılar.
Hükümetin Rolü
Amir Rashidi, Miaan Group’tan bir siber güvenlik uzmanı, bazı sağlayıcıların yeniden çevrimiçi olduğunu ancak durumu tam olarak değerlendirmeden önce biraz daha beklemek gerektiğini vurguladı. Ocak ayındaki protestolar ardından birkaç sağlayıcı yeniden bağlantı sağlamıştı, fakat ülkenin trafİkinin yaklaşık yüzde 50’si kapalı kalmıştı. Hükümetin bu süre zarfında interneti kontrol altında tutma çabaları, onun güçlü bir şekilde denetlenmesini ve içerik sansürünü de beraberinde getirdi.
İnternet Kontrolü ve Sansür İhtiyacı
Son on yılda, İran hükümeti internet kontrollerini sağlama ve içeriği sansürleme yönünde büyük adımlar attı. Ulusal bir internet inşası projesi, global internetin yerini almayı amaçlayan bir yapı oluşturdu. Bu projeler arasında, gözetim odaklı yerli teknolojiler, arama motorları ve mesajlaşma uygulamaları yer almaktadır.
Politika ve İnternet Erişimi Üzerindeki Etkisi
İran’ın Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi, mevcut internet kesintisini başlatma kararı aldı. Bunun yanı sıra, İran Cumhurbaşkanı Masoud Pezeshkian’ın kurduğu bir başka grup, bağlantıların yeniden sağlanması için talimat verdi. Ancak bu karar, yüksek mahkemede yasal bir mücadeleyle karşılaştı. Politika ve internet arasındaki bu sürekli mücadele, bağlantıların gelirken doğru bir şekilde yönetilip yönetilmeyeceği konusunda endişelere yol açmaktadır.
Gelecek Beklentileri
Gözlemlenen internet trafiğindeki artış umut verici olsa da, gelecekte ne olacağı belirsizliğini koruyor. Rashidi, “Şu anda İran’dan artan bir trafik görüyoruz fakat iktidar mücadelesinin sonucunu beklememiz gerekiyor,” şeklinde belirtti. Bu, İran’ın siyasi kültürü ile bir zıtlık oluşturuyor ve bağlantıların ne kadar sürdürülebilir olacağını gösteriyor.
Sonuç olarak, İran’daki internet kesintisinin ardından yeniden sağlanan bağlantı, sadece bir başlangıç olarak değerlendirilebilir. Hükümetin kontrolü ve vatandaşların hakları arasındaki denge, ileride hangi yönde gelişeceği konusunda belirleyici olacaktır.
Teknoloji
US-1
