Hubble galaksi çarpışmalarında ‘inci dizisi’ yıldız kümelerinin izini sürüyor

Düşündüğünüzün aksine galaksi çarpışmaları yıldızları yok etmez. Aslında, inişli çıkışlı dinamikler yeni nesil yıldızları ve muhtemelen onlara eşlik eden gezegenleri tetikliyor.

Artık NASA’nın Hubble Uzay Teleskobu, uzun, iribaş benzeri gaz, toz ve çok sayıda yıldızdan oluşan gelgit kuyruklarına sahip, etkileşim halindeki 12 galaksiyi hedef aldı. Hubble’ın olağanüstü keskinliği ve ultraviyole ışığa karşı duyarlılığı, bu kuyruklar boyunca tatil ışıkları dizisine benzeyen 425 yeni doğmuş yıldız kümesini ortaya çıkardı. Her kümede 1 milyon kadar mavi, yeni doğmuş yıldız bulunur.

Gelgit kuyruklarındaki kümelenmeler onlarca yıldır bilinmektedir. Galaksiler etkileşime girdiğinde, yerçekimsel gelgit kuvvetleri uzun gaz ve toz şeritlerini dışarı çeker. İki popüler örnek, uzun, dar, parmağa benzer çıkıntılarıyla Anten ve Fare gökadalarıdır.

Gökbilimcilerden oluşan bir ekip, gelgit kuyruklu yıldız kümelerinin yaşlarını ve kütlelerini elde etmek için yeni gözlemler ve arşiv verilerinin bir kombinasyonunu kullandı. Bu kümelerin çok genç, yalnızca 10 milyon yaşında olduğunu buldular. Ve binlerce ışıkyılı boyunca uzanan kuyruklar boyunca aynı hızda oluşuyor gibi görünüyorlar.

Ashland, Virginia’daki Randolph-Macon Koleji’nden baş yazar Michael Rodruck, “Kuyruklarda çok sayıda genç nesne görmek bir sürpriz. Bu bize küme oluşumu verimliliği hakkında çok şey anlatıyor” dedi. “Gelgit kuyruklarıyla, aksi takdirde var olamayacak yeni nesil yıldızlar oluşturacaksınız.”

Kuyruklar sanki bir galaksinin sarmal kolunu alıp uzaya doğru uzatıyormuş gibi görünüyor. Kolun dış kısmı, etkileşim halindeki bir çift galaksi arasındaki çekimsel çekişme nedeniyle şekerleme gibi çekiliyor.

Birleşmelerden önce galaksiler, hareketsiz kalmış olabilecek tozlu moleküler hidrojen bulutları açısından zengindi. Ancak karşılaşmalar sırasında bulutlar itilip kakıldı. Bu, hidrojeni bir yıldız doğumu ateş fırtınasını hızlandıracak noktaya kadar sıkıştırdı.

Bu dizilmiş yıldız kümelerinin kaderi belirsizdir. Yerçekimsel olarak bozulmadan kalabilirler ve Samanyolu galaksimizin düzleminin dışında yörüngede dönenler gibi küresel yıldız kümelerine dönüşebilirler. Veya ev sahibi galaksinin etrafında bir yıldız halesi oluşturmak üzere dağılabilirler veya galaksiler arası gezgin yıldızlar haline gelmek üzere fırlatılıp atılabilirler.

Bu inci dizisi yıldız oluşumu, galaksilerin birbirleriyle daha sık çarpıştığı erken evrende daha yaygın olabilir. Hubble’ın gözlemlediği bu yakın galaksiler, uzun zaman önce olup bitenlerin birer örneğidir ve bu nedenle de uzak geçmişe bakmak için kullanılan laboratuvarlardır.