Hubble, Başak takımyıldızındaki NGC 4654’ü görüntülüyor

Başak takımyıldızındaki bu ara sarmal gökada NGC 4654’ün dönen yıldızlı kollarına kapılmak kolaydır. Galaksinin parlak bir merkezi vardır ve hem çubuksuz hem de çubuklu spirallerin özelliklerine sahip olduğundan “orta düzey” olarak etiketlenmiştir. NGC 4654, gök ekvatorunun hemen kuzeyinde yer aldığından, kuzey yarımküreden ve güney yarımkürenin büyük bir kısmından görülebilmektedir. Galaksi Dünya’dan yaklaşık 55 milyon ışıkyılı uzaklıkta.

NGC 4654, yıldızların ve nötr hidrojen gazının asimetrik dağılımına sahip birçok Başak Kümesi gökadasından biridir. Gökbilimciler, NGC 4654’ün, “küme içi ortam” olarak adlandırılan, büyük ölçüde hidrojenden oluşan aşırı ısıtılmış bir plazma boyunca hareket ederken Başak gökada kümesinin yerçekimi kuvvetinin NGC 4654 üzerinde baskı oluşturduğu “ram basıncı soyulması” adı verilen bir süreç yaşıyor olabileceğini düşünüyor.

Bu basınç, NGC 4654’ün gazını soyan şiddetli bir rüzgar gibi hissedilir (bir bisikletçinin sakin bir günde bile rüzgarı hissettiğini düşünün). Bu süreç galaksinin güneydoğu tarafında uzun, ince bir hidrojen gazı kuyruğu üretti. Çarpma basıncı kaybı yaşayan galaksilerin çoğu, çok az soğuk gaz tutar ve yıldızlar yoğun gazdan oluştuğu için galaksinin yeni yıldız oluşturma yeteneğini durdurur. Ancak NGC 4654, kendi boyutundaki diğer gökadalarla tutarlı yıldız oluşum hızlarına sahiptir.

NGC 4654’ün, yaklaşık 500 milyon yıl önce eşlik eden gökada NGC 4639 ile de etkileşimi vardı. NGC 4639’un yerçekimi, NGC 4654’ün gazını kenarından sıyırarak, o bölgede yıldız oluşumunu sınırlandırdı ve galaksinin yıldızlarının asimetrik dağılımına neden oldu.

Bilim insanları, genç yıldızlar ile onları oluşturan soğuk gaz arasındaki bağlantıyı incelemek için NGC 4654 gibi galaksileri inceliyor. NASA’nın Hubble Uzay Teleskobu bu görüntüyü görünür, morötesi ve kızılötesi ışıkta çekti.