Yeni Hantavirüs Aşısı Geliştiriliyor
ABD merkezli ilaç firması Moderna, Hantavirüs aşılarının geliştirilmesi için Kore Üniversitesi Tıp Fakültesi Aşı İnovasyon Merkezi (VIC-K) ile iş birliği yaptığını duyurdu. Bu haber, 10 Mayıs’ta Arjantin’den yola çıkan MV Hondius isimli Hollanda gemisinde meydana gelen hantavirüs salgını sonrası geldi. Gemi yolculuğu sırasında üç kişi hayatını kaybetti ve birçok ciddi vaka rapor edildi.
Moderna’nın Hantavirüs Mücadelesi
Moderna, mRNA aşılarını geliştirmede öne çıkan bir biyoteknoloji şirketi olarak tanınıyor. Covid-19 pandemisi sırasında mRNA teknolojisi sayesinde önemli bir başarı elde etti. Hantavirüs aşısı geliştireceği duyurulunca, şirketin hisseleri 49 dolardan 55 dolara yükseldi. Ancak önemli bir detay şu ki, bu çalışmalara MV Hondius’taki salgın sonrası başlamadı; iş birliği, 2023 yılında VIC-K ile kuruldu.
Hantavirüs ve Salgın Tehditleri
Hantavirüs, dünya genelinde birçok insan tarafından yeni öğrenilen bir virüs olmasına rağmen, onlarca yıldır bilinen bir patojendir. Enfekte kemirgenlerin dışkıları, idrarları veya tükürükleri ile bulaşan hantavirüsler, hemorajik ateş sendromu veya hantavirüs akciğer sendromuna neden olabilir. Her yıl bu virüsler, dünya genelinde yaklaşık 50,000 ciddi ve sıklıkla ölümle sonuçlanan enfeksiyona yol açmaktadır. Andean hantavirüsü (ANDV) gibi “Yeni Dünya” hantavirüsleri, Güney Amerika’da bulunur ve bu virüslerin ölüm oranı %40’a kadar çıkabilmektedir.
Mevcut durumda ANDV enfeksiyonunu önleyici bir aşı bulunmuyor. İspanyol İmmünoloji Derneği, “Avrupa, Amerika Birleşik Devletleri veya Latin Amerika’da ruhsatlı bir hantavirüs aşısı yok” diyerek bu konudaki ciddi boşluğu vurgulamaktadır.
Güney Kore’nin Rolü ve Hantavax Aşısı
Güney Kore, yılda 300 ila 400 vaka raporlayan bir ülke olup bu vakaların çoğu genç erkeklerde görülmektedir. Ülkenin sağlık otoriteleri, hantavirüsü gelecekteki pandemi hazırlıkları için öncelikli tehditler listesine almıştır. Güney Kore’de Hantavax isimli eski nesil inaktive aşı mevcut olsa da, bunun etkisi sınırlı ve üretim yöntemi günümüz standartlarından uzaktır.
Güney Kore, Moderna’nın en gelişmiş iş birliğinin başlangıç noktası olarak öne çıkıyor. Şirket, 2023 Eylül’ünde VIC-K ile iş birliği anlaşması imzaladı ve bu iş birliği mRNA Access inisiyatifi çerçevesinde yapıldı. Bu program, acil veya ihmal edilmiş enfeksiyon hastalıkları üzerinde çalışan akademik ekipler için preklinik aşamadaki mRNA aşı adaylarını sunmaktadır.
İnsan Denemeleri ve Aşının Gelişimi
Fareler üzerindeki denemeler başarılı olsa da, bir aşı adayının insanlarda lisanslanmasına kadar uzun bir yol vardır. Aşı adayının henüz insan denemelerine başlanmadığı ve büyük finansal ve düzenleyici engellerle karşılaştığı unutulmamalıdır. Hantavirüsler, çeşitlilik gösteren ve bölgesel varyasyonları olan virüslerdir. Çeşitli suşlara karşı koruma sağlayacak bir aşı geliştirmek karmaşık bir iştir. Bu nedenle, uluslararası bu iş birliği daha geniş bir spektrumda etkili aşı geliştirmeyi amaçlamaktadır.
Sonuç olarak, hantavirüs aşısının geliştirilmesi, sağlık alanında önemli bir adım olup tüm dünya için umut verici bir gelişme olarak tarihe geçebilir. Gelecekteki araştırmalar ve klinik denemeler, bu alandaki belirsizlikleri ortadan kaldırabilir ve kamu sağlığına yönelik daha etkili stratejilerin geliştirilmesini sağlayabilir.
Teknoloji
US-1
