İngiltere-İsrail Ticaret Anlaşmazlığı
Son günlerde, İngiltere hükümeti, İsrail ile olan serbest ticaret müzakerelerini askıya aldı. Bu karar, İsrail’in Gazze’deki askeri faaliyetleri ve işgal altındaki Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşimlerin genişlemesi üzerine alındı. Dışişleri Bakanı David Lammy, Parlamento’da yaptığı konuşmada, İngiltere’nin mevcut ticaret anlaşmasını güncelleme konusunda müzakerelere devam edemeyeceğini belirtti. Lammy, İsrail hükümetinin sürdürdüğü politikaların çok ciddi olduğunu ifade etti.
Bu gelişme, İngiltere, Fransa ve Kanada‘nın, İsrail’e karşı "somut eylemler” gerçekleştirecekleri yönündeki uyarılarından hemen sonra geldi. Avrupa Birliği de benzer şekilde, İsrail ile olan ilişkilerini yeniden değerlendirmeye yönelik adımlar atmaya başladı.
İngiltere-İsrail Ticaretinin Değeri
İngiltere ve İsrail, 2022 Temmuz ayında güncellenmiş bir Serbest Ticaret Anlaşması yapmak üzere müzakerelere başladı. Bu anlaşmanın amacı, mevcut ticaret anlaşmalarında yer almayan hizmetler ve dijital ticaret gibi alanlara odaklanarak ekonomik iş birliğini artırmaktır.
Birleşmiş Milletler Comtrade verilerine göre, 2024’te İngiltere, İsrail’in 11. en büyük ithalat ortağı konumunda bulunuyor. İngiltere’den yapılan ithalat yaklaşık 1.96 milyar doları buluyor. Bu ithalat kalemleri arasında makineler, elektrik ekipmanları, ilaçlar ve araçlar öne çıkıyor.
Buna karşın, İngiltere aynı zamanda İsrail’in 8. en büyük ihracat destinasyonu olarak öne çıkıyor. İngiltere, İsrail’den yaklaşık 1.57 milyar dolarlık ihracat almaktadır. Bu ihracat kalemleri arasında elmastan kimyasal ürünlere, makinelerden elektroniğe kadar geniş bir ürün yelpazesi bulunmaktadır.
İsrail’in İthalat ve İhracat Rakamları
2024 yılında İsrail’in küresel ticaret rakamları şöyle şekillendi: 91.5 milyar dolar ithalat ve 61.7 milyar dolar ihracat. Bunun içinden bazı önemli ithalat kalemleri şunlardır:
- Elektrik makineleri, elektronik ve mekanik cihazlar: 19 milyar dolar
- Araçlar (otomobiller, kamyonlar, otobüsler gibi): 10 milyar dolar
- Kimyasal ürünler (ilaçlar dahil): 8 milyar dolar
- Maden ürünleri (petrol, kömür, çimento): 7 milyar dolar
- Değerli taşlar ve mücevherat (elmastan yapılmış ürünler): 4 milyar dolar
İsrail’in 2024 yılı itibarıyla ihracatı ise genel anlamda elektronik ve elektrik makineleri üzerine kuruludur. Bu sektördeki önemli oyuncular arasında Intel, Elbit Systems ve Orbotech bulunmaktadır.
İsrail’in En Büyük İhracat Müşterileri
İsrail, 2024 yılı itibarıyla 61.7 milyar dolarlık ürün ihracatı gerçekleştirmiştir. Amerika Birleşik Devletleri, İrlanda ve Çin, İsrail ürünlerinin en büyük alıcıları arasında yer alıyor. ABD, 17.3 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirmiştir. İrlanda ise 3.2 milyar dolar değerinde elektronik entegre devreler satın almıştır.
Çin, İsrail’den çeşitli ürünler ithal etmektedir; bu ürünler arasında optik ekipmanlar, elektronik bileşenler ve kimyasal ürünler bulunmaktadır. Hong Kong ise ayrıca İsrail’den 2 milyar dolarlık ürün ithal etmiştir. Bu rakamlar, Çin’in toplam ihracatını önemli ölçüde artırmaktadır.
İsrail’e En Çok İhracat Yapan Ülkeler
2024 yılında İsrail, dünya genelinde 91.5 milyar dolarlık ürün ithalatı gerçekleştirmiştir. Çin, 19 milyar dolarlık ürünle en büyük tedarikçi konumundadır. Amerika Birleşik Devletleri ve Almanya ise sırasıyla 9.4 ve 5.6 milyar dolarlık ürünle İsrail’in önemli tedarikçileri arasında yer almaktadır.
Çin, İsrail’e elektrikli araçlar, mobil telefonlar, bilgisayarlar ve metaller gibi çeşitli ürünler ihraç etmektedir. ABD ise askeri yardım karşılığında birçok askeri ürün ve ileri teknoloji ürünleri tedarik etmektedir. Almanya, İsrail’e araçlar ile ilaç ürünleri ihraç etmektedir.
Sonuç itibarıyla, İngiltere-İsrail ticareti üzerinde olan bu gelişmeler, hem ülkelerin dış politika stratejilerini hem de küresel ticaret dinamiklerini önemli ölçüde etkileyecektir.
