Doğu Avrupa’da ümit verici sonuçlar gördükten sonra Google, Almanya’da insanları çevrimiçi yanlış bilgilerin yıpratıcı etkilerine karşı daha dayanıklı hale getirmeyi amaçlayan yeni bir kampanya başlatacak.
Teknoloji devi, birçok yanıltıcı iddiada ortak olan teknikleri vurgulayan bir dizi kısa video yayınlamayı planlıyor. Videolar, Almanya’da Facebook, YouTube veya TikTok gibi platformlarda reklam olarak gösterilecek. Hindistan’da da benzer bir kampanya yürütülüyor.
Bu, insanlara yanlış iddialarla karşılaşmadan önce onları nasıl tespit edeceklerini öğretmeyi içeren, ön değerlendirme adı verilen bir yaklaşımdır. Strateji, araştırmacılar ve teknoloji şirketleri arasında destek kazanıyor.
Google’ın ortaya çıkan sosyal zorlukları inceleyen bir kuluçka bölümü olan Jigsaw’da araştırma ve geliştirme başkanı Beth Goldberg, “Çözümler için gerçek bir iştah var” dedi. “Bir dezenformasyon tekniğine karşı koymak için reklamları bir araç olarak kullanmak oldukça yeni. Ve sonuçlar için heyecanlıyız.”
Yanlışlara ve komplo teorilerine olan inanç yeni olmasa da, internetin hızı ve erişimi onlara artan bir güç verdi. Algoritmalarla harekete geçirildiğinde, yanıltıcı iddialar insanları aşı yaptırmaktan caydırabilir, otoriter propagandayı yayabilir, demokratik kurumlara karşı güvensizliği körükleyebilir ve şiddeti teşvik edebilir.
Birkaç kolay çözümü olan bir meydan okumadır. Gazetecilikle ilgili doğruluk kontrolleri etkilidir, ancak emek yoğundur, herkes tarafından okunmaz ve geleneksel gazeteciliğe zaten güvenmeyenleri ikna etmez. Teknoloji şirketlerinin içerik moderasyonu başka bir yanıttır, ancak sansür ve önyargı çığlıklarına yol açarken yalnızca başka yerlerde yanlış bilgilendirmeye neden olur.
Prebunking videoları, aksine, nispeten ucuz ve üretilmesi kolaydır ve popüler platformlara yerleştirildiğinde milyonlarca kişi tarafından görülebilir. Ayrıca, genellikle kültürel paratoner olan yanlış iddialar konularına değil, viral yanlış bilgileri bu kadar bulaşıcı hale getiren tekniklere odaklanarak siyasi meydan okumalardan tamamen kaçınırlar.
Bu teknikler arasında korku tellallığı, günah keçisi arama, yanlış karşılaştırmalar, abartma ve eksik bağlam yer alır. Konu ister COVID-19, toplu katliamlar, göç, iklim değişikliği veya seçimler olsun, yanıltıcı iddialar genellikle duyguları istismar etmek ve eleştirel düşünmeyi kısa devre yapmak için bu hilelerden birine veya birkaçına dayanır.
Geçen sonbaharda Google, Polonya, Çek Cumhuriyeti ve Slovakya’da bir prebunking video kampanyasıyla teorinin şimdiye kadarki en büyük testini başlattı. Videolar, Ukraynalı mülteciler hakkındaki asılsız iddialarda görülen farklı teknikleri inceledi. Bu iddiaların çoğu, mültecilerin suç işlediği veya bölge sakinlerinin işlerini elinden aldığına dair endişe verici ve asılsız hikayelere dayanıyordu.
Videolar Facebook, TikTok, YouTube ve Twitter’da 38 milyon kez izlendi – bu, üç ülkedeki nüfusun çoğunluğuna eşit bir sayı. Araştırmacılar, videoları izlemeyen insanlara kıyasla, izleyenlerin yanlış bilgilendirme tekniklerini belirleme olasılıklarının daha yüksek olduğunu ve başkalarına yanlış iddialar yayma olasılıklarının daha düşük olduğunu buldu.
Pilot proje, şimdiye kadarki en büyük ön ödeme testiydi ve teoriyi desteklemek için artan bir fikir birliğine katkıda bulunuyor.
Poynter Enstitüsü’nün bir medya okuryazarlığı girişimi olan MediaWise’ın direktörü Alex Mahadevan, “Bu, yanlış bilgilendirme söz konusu olduğunda esasen kötü bir haber işinde iyi bir haber” dedi. Brezilya, İspanya, Fransa ve ABD.
Mahadevan, stratejiyi “yanlış bilgileri geniş ölçekte ele almanın oldukça etkili bir yolu, çünkü birçok kişiye ulaşırken aynı zamanda çok çeşitli yanlış bilgileri ele alabilirsiniz” olarak nitelendirdi.
Google’ın Almanya’daki yeni kampanyası, fotoğraflara ve videolara odaklanmayı ve bunların yanlış bir şeyin kanıtı olarak sunulabilme kolaylığını içerecek. Bir örnek: Geçen hafta Türkiye’deki depremin ardından bazı sosyal medya kullanıcıları, 2020’de Beyrut’ta meydana gelen büyük patlamanın videosunu, aslında depremin tetiklediği bir nükleer patlamanın görüntüleri olduğunu iddia ederek paylaştılar. 2020 patlaması ilk kez yanlış bilgilendirme konusu olmadı.
Google, yeni Almanya kampanyasını önümüzdeki hafta Münih Güvenlik Konferansı öncesinde Pazartesi günü açıklayacak. Uluslararası güvenlik yetkililerinin yıllık toplantısından önce gelen duyurunun zamanlaması, hem teknoloji şirketleri hem de hükümet yetkilileri arasında yanlış bilginin etkisine ilişkin artan endişeleri yansıtıyor.
Teoride önde gelen bir uzman olarak kabul edilen Cambridge Üniversitesi’nden bir profesör olan Sander van der Linden, teknoloji şirketlerinin kolayca politize edilebilecek hassas konulardan kaçındığı için prebunking’i sevdiğini söyledi. Van der Linden, kampanyasında Google ile çalıştı ve şimdi Facebook ve Instagram’ın sahibi Meta’ya da danışmanlık yapıyor.
The Associated Press’e e-postayla gönderilen bir açıklamada, Meta’nın son yıllarda pek çok farklı medya okuryazarlığı ve yanlış bilgi karşıtı kampanyaya ön ödemeyi dahil ettiğini söyledi.
ABD’de Siyahi, Latin ve Asyalı Amerikalı topluluklara COVID-19 hakkında medya okuryazarlığı eğitimi sunan bir 2021 programını içeriyor. Eğitimi alan katılımcılar daha sonra test edildi ve yanıltıcı COVID-19 iddialarına karşı çok daha dirençli oldukları görüldü.
Prebunking kendi zorluklarıyla birlikte gelir. Videoların etkileri zamanla etkisini kaybeder ve periyodik “güçlendirici” videoların kullanılmasını gerektirir. Ayrıca videolar, izleyicinin dikkatini çekecek kadar iyi hazırlanmış ve farklı dillere, kültürlere ve demografik özelliklere göre uyarlanmış olmalıdır. Ve bir aşı gibi, herkes için yüzde 100 etkili değil.
Google, Doğu Avrupa’daki kampanyasının ülkeden ülkeye değiştiğini tespit etti. Araştırmacılar, videoların etkisinin en yüksek Polonya’da olmasına rağmen, Slovakya’da “çok az fark edilebilir bir etkiye sahip olduğunu veya hiç olmadığını” buldu. Olası bir açıklama: Videolar Slovakça dublajlıydı ve yerel izleyiciler için özel olarak oluşturulmamıştı.
Ancak geleneksel gazetecilik, içerik moderasyonu ve yanlış bilgilendirmeyle mücadeleye yönelik diğer yöntemlerle birlikte prebunking, yanlış bilgilendirme söz konusu olduğunda toplulukların bir tür sürü bağışıklığına ulaşmasına yardımcı olarak yayılmasını ve etkisini sınırlayabilir.
“Yanlış bilgiyi bir virüs gibi düşünebilirsiniz. Yayılıyor. Oyalanıyor. Van der Linden AP’ye verdiği demeçte, insanların belirli şekillerde davranmasına neden olabilir. Bazı insanlar semptom geliştirir, bazıları göstermez. Yani: eğer bir virüs gibi yayılır ve hareket ederse, o zaman belki insanları nasıl aşılayacağımızı bulabiliriz.”
