ESA ve NASA güneş rüzgarını incelemek için güçlerini birleştiriyor

Nisan ayındaki tam güneş tutulmasına yaklaşırken, ESA liderliğindeki Solar Orbiter ve NASA liderliğindeki Parker Solar Probe, güneşe en yakın konumdalar. Yarın (29 Mart), güneşten akan, güneş sistemini dolduran ve Dünya’da göz kamaştırmasına ve yıkıma neden olan şiddetli plazma yağmurunu incelemek için el ele verme fırsatını değerlendiriyorlar.

Solar Orbiter ve Parker Solar Probe’un her ikisi de çok eksantrik yörüngelere sahiptir; bu, yakından bakmak için Güneş’e yakın uçtukları ve daha sonra yerleşik teknolojilerine yoğun ısı ve radyasyondan kurtulma şansı vermek için çok uzaklara uçtukları anlamına gelir. Gelecek hafta boyunca, ilk kez, iki uzay aracı aynı anda güneşe en yakın noktaya (günberi dediğimiz noktaya) gelecek.

Üstelik bu en yakın yaklaşım, Solar Orbiter ve Parker Solar Probe’un güneşe doğru bakarken birbirlerine dik açıda olmaları ile örtüşüyor.

ESA Solar Orbiter Projesi Bilim Adamı Daniel Müller, bu konumlandırmanın neden özel olduğunu açıklıyor. “Bugün, Solar Orbiter’ın tüm cihaz setinin, birkaç saat sonra Parker Solar Probe’a çarpacak olan güneş rüzgarının üretildiği güneş bölgesine yönlendirileceği benzersiz bir uzay aracı konfigürasyonuna sahibiz.”

Bilim insanları, güneş rüzgârının özelliklerini daha iyi anlamak için her iki görev tarafından toplanan verileri karşılaştıracak. Solar Orbiter güneşe en yakın konumda olduğundan teleskopları en yüksek çözünürlükte gözlem yapacaktır. Parker Solar Probe’un eşzamanlı yakın yaklaşımı, güneş rüzgarının kaynak bölgelerinin Solar Orbiter tarafından görüntülenmesinden yalnızca birkaç saat sonra, bu neredeyse bozulmamış güneş rüzgarının plazmasının Parker Solar Probe tarafından uzayda örneklenebileceği anlamına geliyor. Bu, bilim adamlarının güneş ile onun uzaya üflediği devasa plazma balonu olan heliosfer arasındaki bağlantıyı daha iyi anlamalarını sağlayacak.

Ama bekleyin… En yakın yaklaşımıyla Solar Orbiter güneşten 45 milyon km uzaktayken Parker Solar Probe sadece 7,3 milyon km uzaktadır. Peki Solar Orbiter daha sonra Parker Solar Probe’a çarpan bir şeyi nasıl gözlemliyor?

Bu soruyu cevaplamak için uzaktan algılama ile yerinde cihazlar arasındaki farka bakmamız gerekiyor. Her iki görev de her iki cihaz türünü de gemide taşıyor, ancak Solar Orbiter daha fazla uzaktan algılama cihazı taşırken, Parker Solar Probe çoğunlukla yerinde cihazlar taşıyor (mevcut hiçbir kamera teknolojisi güneşe bu kadar yakından bakıp hayatta kalamaz).

Uzaktan algılama aletleri bir kamera ya da gözümüz gibi çalışır; Güneşten gelen farklı dalga boylarındaki ışık dalgalarını tespit ederler. Işık 300.000 km/s hızla yol alırken, Solar Orbiter’ın aygıtlarına en yakın mesafeden ulaşması 2,5 dakika sürüyor.

Bu arada, Parker Solar Probe’un yerinde aletleri daha çok burnumuz veya damak tadımız gibi çalışıyor. Uzay aracının yakın çevresindeki parçacıkları ve alanları doğrudan “tadıyorlar”. Bu durumda Parker Solar Probe, güneşten saatte bir milyon kilometreden daha hızlı uzaklaşan güneş rüzgarı parçacıklarını ölçecek. Bu çok hızlı gibi görünse de ışık hızından 500 kat daha yavaştır.

Ortak gözlemler üzerinde çalışan Belçika Kraliyet Gözlemevi’nden Andrei Zhukov, “Prensip olarak, Solar Orbiter tek başına her iki yöntemi de kullanabilir” diye belirtiyor. “Ancak, Parker Solar Probe güneşe çok daha yakınlaşıyor, dolayısıyla güneş rüzgârının özelliklerini (yoğunluğu ve sıcaklığı gibi) doğduğu yere daha yakın bir yerde, bu özellikler güneşten uzaklaşırken değişmeden önce doğrudan ölçebilir.”

Andrei, “Solar Orbiter, Parker Solar Probe’a doğru ilerleyen bir koronal kütle atımı (CME) gözlemlerse büyük ikramiyeyi gerçekten yakalayacağız” diye ekliyor. “Daha sonra CME sırasında güneşin dış atmosferinin yeniden yapılanmasını ayrıntılı olarak görebileceğiz ve bu gözlemleri Parker Solar Probe tarafından yerinde görülen yapıyla karşılaştırabileceğiz.”

Ekip çalışması hayallerin gerçekleşmesini sağlar

Bu, Solar Orbiter ve Parker Solar Probe’un görevleri boyunca nasıl birlikte çalıştıklarının yalnızca bir örneğidir. Parker Solar Probe’un cihazları, güneşin koronasını (dış atmosferi) örneklemek üzere tasarlanmıştır ve koronal plazmanın ayrılarak güneş rüzgârına dönüştüğü uzay bölgesini hedef alır. Bu, bilim adamlarına o bölgedeki plazmanın koşulları hakkında doğrudan kanıt sağlıyor ve plazmanın gezegenlere doğru nasıl ivmelendiğini belirlemeye yardımcı oluyor.

Solar Orbiter, kendi bilimsel hedeflerini gerçekleştirmenin ötesinde, Parker Solar Probe’un yerinde ölçümlerinin anlaşılmasını geliştirmek için bağlamsal bilgiler sağlayacak. Bu şekilde birlikte çalışarak, iki uzay aracı tamamlayıcı veri kümeleri toplayacak ve bu da iki görevden her ikisinin de tek başına başarabileceğinden daha fazla bilimin elde edilmesine olanak sağlayacak.

Solar Orbiter, tam güneş tutulmasını tahmin etmeye yardımcı oluyor

Tam güneş tutulması sırasında güneşin etrafında gördüğümüz ince halka onun koronasıdır. Önümüzdeki hafta toplanan Solar Orbiter verileri, yaklaşan tutulma sırasında koronanın alacağı şekli tahmin etmek için de kullanılacak.

Predictive Science Inc.’den araştırmacılar, güneş koronasının 3 boyutlu bir modelini oluşturmak için Dünya’daki ve çevresindeki teleskoplardan gelen verileri kullanıyor. Her tam güneş tutulması öncesinde, bu verileri kullanarak güneşin koronasının Dünya’dan nasıl görüneceğini tahmin ediyorlar.

Predictive Science ilk kez Solar Orbiter’ın Polarimetrik ve Heliosismik Görüntüleyici (PHI) cihazından gelen verileri birleştirecek. Bu, tahminlerini geliştirmek için güneşin manyetik alanı hakkında benzersiz bir bakış noktasından bilgi eklemelerine olanak tanıyacak.

Tahmin zaten mevcut Burada. Tutulmaya yaklaştıkça ve Solar Orbiter verileri eklendikçe gerçek zamanlı olarak gelişecek.

Galileo yapmayın; göz koruması kullanın!

Tam güneş tutulması 8 Nisan 2024’te yerel saatle 11:07 civarında Kuzey Amerika’yı geçecek. Tam güneş tutulmaları, normalde parlak yüzeyinin gölgede bıraktığı, güneşin güzel dış atmosferini görmek için nadir fırsatlardır. Ancak göz hasarını önlemek için uygun güneş gözlüğü takmaya büyük özen gösterilmelidir.