\n<\/p>\n
Un toc\u00f3n de \u00e1rbol o un guijarro gastado ya podr\u00edan ser motivo de una escultura para Henry Moore. Formas org\u00e1nicas al borde de la abstracci\u00f3n son t\u00edpicas de la obra del escultor brit\u00e1nico, a quien se ha dedicado una exposici\u00f3n retrospectiva en el Museo Beelden aan Zee.<\/p>\n
Dit artikel is afkomstig uit Het Parool. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.<\/em><\/p>\n<\/div>\n Het zou een ruggenwervel kunnen zijn van een reusachtig, uitgestorven beest. Misschien zelfs een kies, maar dan hebben we het over een monster van King Kongformaat. Als je om Three Way Piece No 1: Points<\/a> <\/em>(1964-1965) heenloopt, dat er vanuit elke hoek weer anders uitziet, springt je fantasie vanzelf in de overdrive. Die parallelle krassen zouden slijtagesporen kunnen zijn van het kauwen, of bewerkingen door prehistorische holbewoners.<\/p>\n<\/div>\n Het antwoord op de vragen die dit bijna 2 meter hoge en ruim 1200 kilo zware gevaarte oproept, is verderop te vinden in een vitrine en past in de palm van een hand. Het is een klein stukje vuursteen dat kunstenaar Henry Moore (1898-1986) vond tijdens een wandeling. In zijn atelier belandde het in een kast, die door de makers van Henry Moore: Vorm en Materiaal<\/em><\/a> <\/em>nu is nagebootst in Museum Beelden aan Zee. Naast het hoekige steentje bevat het rariteitenkabinet stukken drijfhout, een olifantenschedel, vuistbijlen, kiezels en botjes.<\/p>\n<\/div>\n Moore’s door de natuur ge\u00efnspireerde werk is goed op z’n plaats in Scheveningen. Het museumgebouw is door Wim Quist immers ontworpen als een grote schelp en via de grote ramen heb je overal een directe connectie met de omliggende duinen. Een locatie helemaal in de geest van Moore, die zijn werk het liefst geplaatst zag in parken of het landschap.<\/p>\n<\/div>\n De organische focus geeft de tentoonstelling richting, maar is niet dwingend. Met ruim tachtig werken uit een periode die zestig jaar beslaat, is dit ook ‘gewoon’ een overzichtstentoonstelling van een van de belangrijkste beeldhouwers van de 20ste eeuw.<\/p>\n<\/div>\n De vroegste werken dateren van het interbellum, een periode waarin Moore duidelijk nog op zoek was naar een eigen stijl. Brancusi en Picasso waren voorbeelden, maar hij keek ook vol bewondering naar precolumbiaanse beeldjes in het British Museum. Gestold waren die invloeden nog niet. Een robuuste vrouw met opgeheven armen oogt bijzonder naturalistisch. Direct daarnaast staat een kop als een masker, waarin de ogen, neus en mond niet meer zijn dan strepen en cirkels die op kubistische wijze door elkaar zijn gehusseld. En daar weer naast: een opengewerkte cocon waar draden voor de opening zijn gespannen, als een soort abstracte harp.<\/p>\n<\/div>\n Een aantal dingen waren in die tijd al wel op hun plek gevallen voor Moore. In zijn zoektocht naar een nieuwe beeldtaal bleef hij ver weg van traditioneel marmer. Hij werkte in travertijn en kalksteen, materialen die vooral in de bouw worden gebruikt. Later experimenteerde hij ook met beton en zelfs glasvezel.<\/p>\n<\/div>\n Anders dan veel collega’s werkte hij niet aan de hand van schetsen. Moore is een van de pioniers van ‘direct carving’<\/a> en zette zijn idee\u00ebn direct om in ruimtelijke vormen. In plaats van tekeningen maakte hij maquettes, meestal van gips, dat hij soms bewerkte met pigment om ze eruit te laten zien als bot.<\/p>\n<\/div>\n Het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog betekende een omslagpunt in Moore’s leven en werk. Schuilend in de metro tijdens de Duitse luchtaanvallen zag hij stadsgenoten in ongemakkelijke houdingen een paar uurtjes slaap pakken. Dat beeld bleef door zijn hoofd spoken en vormde de inspiratiebron voor een lange reeks liggende figuren. Hij maakte ze in Perry Green<\/a>, een gehucht ten noorden van Londen, waar hij heen trok nadat zijn stadsatelier was gebombardeerd. De rest van zijn leven spendeerde hij in deze landelijke omgeving.<\/p>\n<\/div>\n Ook het thema van moeder met kind is terug te voeren op de oorlogsjaren, als symbool van bescherming en troost. Talloze keren hernam Moore het, vaak in hoge mate abstract, waarbij rondingen en gaten gebogen armen en verbonden torso’s verbeelden.<\/p>\n<\/div>\n De derde rode draad in Moore’s oeuvre is de coconvorm waar vaak iets in zit. Een serie helm-achtige sculpturen valt in deze categorie maar ook een groot brons dat eruitziet als de binnenkant van een gehalveerde walnoot.<\/p>\n<\/div>\n In de tentoonstelling vloeien de drie thema’s in elkaar over en staan werken uit verschillende periodes door elkaar. Dat is in het geval van Moore niet erg, want ondanks de diversiteit in materiaal en de stilistische ontwikkeling voelt alles heel organisch met elkaar verbonden.<\/p>\n<\/div>\n Er is zelfs ruimte voor werk dat op het eerste gezicht een fremdk\u00f6rper lijkt. Zoals de totempalen die op het terras staan en vanuit de expositiezaal duidelijk zichtbaar zijn. Je kunt er neuzen en monden in herkennen maar ook golven en boomstammen. Net als Three Way Piece No 1 <\/em>kun je ze van alle kanten bekijken zonder dat \u00e9\u00e9n perspectief zich opdringt als voorkant. Het is een vorm die constant in beweging lijkt.<\/p>\n<\/div>\nKubistisch geklutst<\/h2>\n
Gebombardeerd atelier<\/h2>\n
Gehalveerde walnoot<\/h2>\n