Dünya yıldızlar arası bulutların içinden geçtiğinde iklime ne olur?

Gece parlayan bulutların bir zamanlar oldukça modern bir fenomen olduğu düşünülüyordu. Bir araştırmacı ekibi yakın zamanda Dünya ve tüm güneş sisteminin iki yoğun yıldızlararası buluttan geçmiş olabileceğini ve bunun da bir buzul çağını tetiklemiş olabilecek küresel gece parlayan bulutlara neden olabileceğini hesapladı.

Olayın 7 milyon yıl önce meydana geldiği ve heliosferi sıkıştırarak Dünya’yı yıldızlar arası ortama maruz bıraktığı düşünülüyor.

Yıldızlararası bulutlar, galaksiler içindeki yıldızlar arasındaki geniş gaz ve toz bölgeleridir. Çoğunlukla hidrojenden, biraz helyumdan ve daha ağır elementlerin eser elementlerinden oluşurlar.

Yıldızların yaşam döngüsünün önemli bir parçasıdırlar, yeni yıldızların oluşması için malzeme sağlarlar ve yıldızlar öldükten sonra elementlerle beslenirler. Bulutlar boyut, yoğunluk ve konum bakımından önemli ölçüde farklılık gösterir ve galaksinin evriminin önemli bir parçasıdırlar.

Dünya’nın galaksi etrafındaki yolculuğu sabırsızlar için değildir, çünkü saatte 828.000 kilometre hızla bir tam yörüngeyi tamamlaması yaklaşık 250 milyon yıl sürer. Şu anda güneş sistemi, galaksimizin sarmal kollarından biri olan Orion Kolu’nda yer almaktadır.

Yolculuk sırasında Dünya, farklı bölgelerden geçerek yıldızlarla ve yıldızlararası ortamın farklı yoğunluklarıyla karşılaşır. Yakındaki yıldızlar ve bulutsularla kütle çekimsel etkileşimler yaşar, bazen de ince etkileşimler uygular. Muazzam yolculuğa rağmen, galaksimizin yıldızları bir insan ömrü boyunca nispeten değişmeden kalır.

Boston Üniversitesi Astronomi Bölümü’nden Jess A. Miller liderliğindeki bir gökbilimciler ekibi, güneşin yolunu zaman içinde geriye doğru takip etti. Bunu yaparken, Dünya ve güneş sisteminin iki yoğun yıldızlararası buluttan geçtiği iki durumu tespit ettiler. Araştırma yayınlandı içinde Jeofizik Araştırma Mektupları.

Geçişlerden biri 2 milyon yıl önce, diğeri ise 7 milyon yıl önce gerçekleşti. Ekip, bulutların özelliklerini inceleyerek, bulutların güneş rüzgarını Dünya yörüngesinin içine sıkıştırabilecek kadar yoğun olduğunu ileri sürüyor.

Güneş rüzgarı, çoğunlukla elektronlar ve protonlardan oluşan ve güneşin atmosferinin üst tabakası olan koronadan yayılan yüklü parçacıkların sürekli bir akışıdır. Parçacıklar güneş sisteminde saniyede 400 ila 800 kilometre arasında hızlarda hareket eder. Güneş sistemimizin kenarı, güneş rüzgarının yıldızlararası ortamla birleştiği nokta olarak tanımlanır.

Önceki ekipler, benzer bulgularla bu yıldızlararası ortam etkileşimleri nedeniyle iklim değişikliği olaylarını analiz ettiler. Küresel soğuma, bir buzul çağının tetiklenmesiyle sonuçlanmıştır. Miller ve ekibinin çalışması, modern teknoloji ve süreçleri kullanarak bu konuyu yeniden ele aldı.

Ekip, etkileşimlerin Dünya atmosferindeki değişikliklerde gerçekten de rol oynadığını buldu. Üst atmosferdeki hidrojen seviyelerinin önemli ölçüde artmış olacağını buldular. Yeni edinilen hidrojen, alt atmosferde su moleküllerine dönüştürülecekti ve ayrıca mezosferik ozon seviyelerinde bir azalmaya yol açacaktı.

Bu süreçler mezosferde küresel gece parlayan bulutların ortaya çıkmasına yol açmış olabilir. Bunlar kalıcı olmayabilirdi ancak Dünya’ya ulaşan güneş ışığının %7’sini engellemiş ve gezegenimizi bir buzul çağına sürüklemiş olabilir.