Dördüncü Merkür geçişi BepiColombo’nun yeni yörüngesine başlıyor

ESA ve endüstriden ekipler, BepiColombo’nun iticilerinin tam güçte çalışmasını engelleyen bir aksaklığın üstesinden gelmek için son dört ay boyunca aralıksız çalıştı. ESA/JAXA görevi hala yolunda ve Çarşamba günü Merkür’ün yüzeyinden sadece 165 km uzağa gidecek yeni bir yörüngeye sahip.

BepiColombo’yu Merkür’e daha önce hiç olmadığı kadar yaklaştıran bu yakın geçiş, uzay aracının hızını azaltacak ve yönünü değiştirecek. Ayrıca ana görev başlamadan önce Merkür’deki bilimsel araç operasyonlarını görüntüleyip ince ayar yapma fırsatı da veriyor. En yakın yaklaşma 4 Eylül’de 23:48 CEST (21:48 UTC) olarak planlanıyor.

BepiColombo, Ekim 2018’de uzaya fırlatıldı ve dokuz gezegen geçişi gerçekleştiriyor: biri Dünya’da, ikisi Venüs’te ve altısı Merkür’de olmak üzere, Merkür’ün etrafındaki yörüngeye girmesine yardımcı olmak için. Yörüngeye girdikten sonra, görevin ana bilim aşaması başlayabilir.

Yaklaşan yakın geçiş, Merkür’deki dördüncü uçuş olacak. Her zaman programda olmasına rağmen, BepiColombo, ESA’nın uçuş dinamikleri ekibi tarafından tasarlanan yeni bir rota sayesinde Merkür’e başlangıçta planlanandan yaklaşık 35 km daha yakın olacak.

Merkür’ü ziyaret etmek neden bu kadar zordur?

Merkür, güneş sisteminin en az keşfedilen kayalık gezegenidir, bunun başlıca nedeni oraya ulaşmanın inanılmaz derecede zor olmasıdır. BepiColombo güneşe yaklaştıkça, yıldızımızın güçlü çekim gücü uzay aracını ona doğru hızlandırır. Dahası, uzay aracı Dünya’dan çok fazla enerjiyle fırlatıldı ve küçük Merkür’ün yörüngesine yakalanmak için çok hızlı bir şekilde seyahat etti.

Bu iki engeli aşmak, yalnızca yerleşik iticileri kullanarak son derece zor olurdu. Bu nedenle BepiColombo, enerjisini kaybetmesine ve sonunda Merkür yörüngesine girebilecek kadar yavaşlamasına yardımcı olmak için yerçekimi destekli uçuşlardan da yararlanır.

BepiColombo’nun Merkür’e yolculuğu daha da destansı hale geliyor

BepiColombo, Merkür’ün etrafında dönecek iki bilimsel yörünge aracından oluşması bakımından benzersizdir: ESA’nın Merkür Gezegen Yörünge Aracı ve Japonya Uzay Araştırma Ajansı’nın (JAXA) Merkür Manyetosferik Yörünge Aracı. İkisi birlikte Merkür Transfer Modülü (MTM) tarafından gizemli gezegene taşınır. Nisan 2024’te BepiColombo, MTM’nin elektrikli iticilerinin tam güçte çalışmasını engelleyen bir sorun yaşamaya başladı.

Mühendisler, MTM’nin güneş paneli ile gücü çıkarmaktan ve uzay aracının geri kalanına dağıtmaktan sorumlu ünite arasında beklenmeyen elektrik akımları tespit ettiler. Gemideki veriler, bunun elektrikli tahrik için daha az güç elde edilmesiyle sonuçlandığını gösteriyor.

ESA’nın BepiColombo Görev Yöneticisi Santa Martinez, “Aylar süren araştırmaların ardından, MTM’nin elektrikli iticilerinin Aralık 2025’te Merkür yörüngesine girmek için gereken minimum itiş gücünün altında çalışmaya devam edeceği sonucuna vardık.” diyor.

ESA’nın Uçuş Dinamikleri ekibi, MTM’nin azaltılmış itkisine yönelik bir çözüm yolu buldu. Merkür’deki temel bilimsel görevi koruyan ancak uzay aracının görevin seyir aşamasında daha düşük itki kullanmasına izin veren yeni bir yörünge tasarladılar. Bu yeni yörüngeyle BepiColombo’nun artık Kasım 2026’da Merkür’e varması bekleniyor.

BepiColombo’nun dördüncü, beşinci (Aralık 2024) ve altıncı (Ocak 2025) Merkür geçişlerinin her biri planlandığı gibi devam ediyor. Üçü de uzay aracının hızını ve yönünü değiştirecek ve onu Merkür’ün Güneş etrafındaki yörüngesiyle daha uyumlu hale getirecek.

MTM, BepiColombo’yu yeni yörüngesine oturtmak için iticilerini Eylül-Ekim 2024’te ateşleyecek. Dördüncü uçuş, BepiColombo’yu Merkür’e planlanandan daha yakına getirerek beşinci uçuşa ulaşmak için gereken itici gücü azaltmaya yardımcı olacak. Altıncı uçuş daha sonra yeni yörüngeye dalmak için kullanılacak.

Mercury’de Bilim: Gelecekte neler olacağına dair bir ipucu

Daha sonraki varış tarihinden sonra, BepiColombo görevinin geri kalanının planlandığı gibi devam etmesi bekleniyor ve bilimsel hedefler etkilenmeyecek. ESA, iki yörüngedeki 16 araçtan oluşan bir takım tarafından toplanan verilerle görevden aynı bilimin çıkmasını bekliyor.

Bu haftaki uçuş sırasında bu aletlerden on tanesi çalıştırılabilir ve bu da bize ana görevden ne gibi bilimsel keşifler bekleyebileceğimize dair bir fikir daha verir. Manyetik, plazma ve parçacık izleme aletleri en yakın yaklaşmadan önce, sırasında ve sonrasında çevreyi örnekleyecektir. Diğer aletler çalıştırılamaz çünkü görüş alanları taşıyıcı uzay aracı tarafından engellenmiştir.

BepiColombo Projesi Bilim İnsanı Johannes Benkhoff, “BepiColombo’nun ‘katlanmış’ seyir konfigürasyonunda olmasına rağmen, bu kısa uçuşlar sırasında Merkür hakkındaki anlayışımızı ve bilgimizi artırabilmesi çok heyecan verici” diyor.

“Dünya standartlarındaki bilim laboratuvarımızı, yörüngeye girdiğimizde erişemeyeceğimiz Merkür çevresinin çeşitli ve keşfedilmemiş bölgelerinde uçuracağız. Aynı zamanda, mümkün olan en kısa sürede ve sorunsuz bir şekilde ana bilim görevine geçişimizi sağlamak için hazırlıklara erken başlayacağız.”

Uçuşlar sırasında aletlerin test edilmesi, bilim ekiplerinin aletlerinin ana görev öncesinde doğru şekilde çalıştığını kontrol etmeleri açısından değerlidir.