ISRO’nun iddialı üçüncü Ay görevi Chandrayaan-3’ün Lander Modülü (LM), Çarşamba akşamı ay yüzeyine inmeye hazırlanıyor; Hindistan, Dünya’nın tek doğal uydusunun keşfedilmemiş güney kutbuna ulaşan ilk ülke olmayı hedefliyor. İniş aracı (Vikram) ve geziciden (Pragyan) oluşan LM’nin, Çarşamba günü saat 18:04’te Ay’ın güney kutup bölgesine yumuşak bir iniş yapması planlanıyor.
Chandrayaan-3 misyonu, ISRO’nun dört yıl içindeki ikinci denemesinde aya iniş yapmayı ve robotik bir ay gezicisini indirmeyi başarırsa, Hindistan, ABD’den sonra ay yüzeyine yumuşak iniş teknolojisinde ustalaşan dördüncü ülke olacak. , Çin ve eski Sovyetler Birliği.
Chandrayaan-3, Chandrayaan-2’nin devamı olan bir görevdir ve hedefleri, ay yüzeyine güvenli ve yumuşak iniş yapmak, Ay’da gezinmek ve yerinde bilimsel deneyler yürütmektir.
Chandrayaan-2, iniş aracı ‘Vikram’ın, 7 Eylül 2019’da iniş girişimi sırasında iniş aracındaki fren sistemindeki anormallikler nedeniyle Ay yüzeyine çarpmasıyla ay evresinde başarısız olmuştu. Chandrayaan’ın ilk görevi 2008’deydi.
Rs 600 crore Chandrayaan-3 misyonu, ayın güney kutbu yakınına ulaşmak için 41 günlük bir yolculuk için 14 Temmuz’da Fırlatma Aracı Mark-III (LVM-3) roketiyle fırlatıldı.
Yumuşak iniş, Rusya’nın Luna-25 uzay aracının kontrolden çıktıktan sonra Ay’a çarpmasından birkaç gün sonra deneniyor.
20 Ağustos’taki ikinci ve son hız azaltma operasyonundan sonra LM, Ay çevresinde 25 km x 134 km’lik bir yörüngeye yerleştirildi.
ISRO, modülün dahili kontrollerden geçeceğini ve belirlenen iniş alanında güneşin doğuşunu bekleyeceğini belirterek, Ay yüzeyine yumuşak bir iniş gerçekleştirmek için motorlu inişin saat 5:45 civarında başlatılmasının beklendiğini söyledi. Çarşamba günü öğleden sonra.
Kritik yumuşak iniş süreci, ISRO yetkilileri de dahil olmak üzere pek çok kişi tarafından “17 dakikalık terör” olarak adlandırıldı; iniş aracının motorlarını doğru zamanda ve irtifalarda ateşlemesi, doğru miktarda yakıt kullanması gerektiğinde tüm süreç özerkti. ve nihayet yere inmeden önce ay yüzeyini herhangi bir engel, tepe veya krater açısından tarayın.
Tüm parametreleri kontrol ettikten ve inişe karar verdikten sonra ISRO, gerekli tüm komutları, buraya yakın Byalalu’da bulunan Hindistan Derin Uzay Ağı’ndan (IDSN), planlanan iniş zamanından birkaç saat önce LM’ye yükleyecek.
ISRO yetkililerine göre, yaklaşık 30 km yüksekliğe iniş için iniş aracı motorlu frenleme aşamasına giriyor ve hızı kademeli olarak azaltarak ayın yüzeyine ulaşmak için dört itici motorunu “retro ateşleyerek” kullanmaya başlıyor. Bu, Ay’ın yerçekimi de devreye gireceğinden iniş aracının çarpmamasını sağlamak içindir.
Yaklaşık 6,8 km yüksekliğe ulaşıldığında yalnızca iki motorun kullanılacağını, diğer ikisini kapatarak iniş aracına daha da alçalırken ters itme kuvveti vermeyi amaçladıklarını kaydeden yetkililer, daha sonra yaklaşık 150 km yüksekliğe ulaşıldığında dediler. -100 metrede iniş aracı, sensörlerini ve kameralarını kullanarak herhangi bir engel olup olmadığını kontrol etmek için yüzeyi tarayacak ve ardından yumuşak iniş yapmak için alçalmaya başlayacak.
ISRO Başkanı S Somanath geçtiğimiz günlerde inişin en kritik kısmının iniş aracının hızını 30 km yükseklikten son inişe kadar azaltma süreci ve uzay aracını yataydan dikey yöne yeniden yönlendirme yeteneği olacağını söylemişti. “Burada oynamamız gereken oyun bu” dedi.
“İniş sürecinin başlangıcındaki hız neredeyse saniyede 1,68 km’dir, ancak bu hızda (iniş aracı) Ay’ın yüzeyine yataydır. Chandrayaan-3 burada neredeyse 90 derece eğimlidir; dikey hale gelir. Yani yataydan dikeye dönüş sürecinin tamamı matematiksel olarak çok ilginç bir hesaplamadır. Çok sayıda simülasyon yaptık. Geçen sefer sorunu burada yaşadık (Chandrayaan-2),” diye açıkladı Somanath.
Yumuşak inişin ardından gezici, rampa görevi görecek yan panellerinden birini kullanarak iniş aracının karnından Ay’ın yüzeyine inecek.
İniş aracı ve gezicinin, oradaki çevreyi incelemek için bir ay günü (yaklaşık 14 dünya günü) kadar bir görev ömrü olacak. Ancak ISRO yetkilileri, bunların başka bir ay gününde hayata gelme olasılığını da göz ardı etmiyor.
İniş aracı, belirli bir ay bölgesine yumuşak iniş yapma ve hareketliliği sırasında ay yüzeyinin yerinde kimyasal analizini gerçekleştirecek geziciyi konuşlandırma yeteneğine sahip olacak. İniş aracı ve gezici, ay yüzeyinde deneyler yürütmek için bilimsel yüklere sahiptir.
“İniş alanına motorlu inişin ardından rampa konuşlandırılacak ve gezici dışarı çıkacak. Bundan sonra tüm deneyler birbiri ardına gerçekleşecek ve bunların hepsinin ayda sadece bir günde tamamlanması gerekiyor. yani 14 gün” demişti Somnath.
Güneş olduğu sürece tüm sistemlerin enerjiye sahip olacağını ifade eden Erdoğan, “Güneş battığı an her şey zifiri karanlık olacak, sıcaklık eksi 180 dereceye kadar düşecek; dolayısıyla Sistemlerin ayakta kalması mümkün değil, eğer devam ederse o zaman yeniden hayata geçtiği ve sistem üzerinde yeniden çalışabileceğimiz için mutlu olmalıyız, öyle olmasını umuyoruz.” Ayın kutup bölgeleri, ortam ve sundukları zorluklar nedeniyle çok farklı arazilerdir ve bu nedenle keşfedilmemiş kalmıştır. Ay’a ulaşan önceki tüm uzay araçları, ay ekvatorunun birkaç derece kuzey veya güneyindeki ekvator bölgesine inmişti.
Ay’ın güney kutbu bölgesi de araştırılıyor çünkü çevresinde kalıcı olarak gölgede kalan alanlarda su bulunma olasılığı olabilir.
LM, yüzeye yakın plazma iyonları ve elektron yoğunluğunu ve değişikliklerini ölçmek için RAMBHA-LP’yi ve ay yüzeyinin yakın kutup bölgesinin termal özelliklerinin ölçümlerini gerçekleştirmek için ChaSTE Chandra’nın Yüzey Termo Fiziksel Deneyi’ni içeren yüklere sahiptir. – ve iniş alanı etrafındaki sismisiteyi ölçmek ve ay kabuğunun ve mantosunun yapısını tasvir etmek için ILSA (Ay Sismik Aktivite Aracı). Yumuşak inişten sonra gezici, iniş modülünden aşağı inecek ve Ay’ın anlaşılmasını daha da geliştirmek amacıyla kimyasal bileşimi türetmek ve mineralojik bileşim çıkarımı yapmak için APXS (Alfa Parçacık X-Işını Spektrometresi) faydalı yükü aracılığıyla ayın yüzeyini inceleyecekti. yüzey.
Gezici ayrıca, ay toprağının ve ay iniş alanı çevresindeki kayaların temel bileşimini belirlemek için başka bir faydalı yük Lazer Kaynaklı Arıza Spektroskopuna (LIBS) sahiptir.
Chandrayaan-3’ün LM’si, aya planlanan inişinden önce, Chandrayaan-2’nin Ay’ın etrafında dönmeye devam eden yörünge aracıyla iki yönlü iletişim kurdu. İki yönlü temas potansiyel olarak yer kontrolörlerine (Bengaluru’daki MOX-Mission Operations Complex) Chandrayaan-3 ile iletişim için daha fazla kanal sunuyor.
Yörünge aracı, iniş aracı ve geziciden oluşan Chandrayaan-2 uzay aracı 2019 yılında fırlatıldı. İçinde gezici bulunan iniş aracı, yumuşak iniş yapma görevini yerine getiremeden ay yüzeyine çarptı. ISRO, hassas fırlatma ve yörünge manevraları nedeniyle iniş aracından ve geziciden ayrılan Ch-2 yörünge aracının görev ömrünün yedi yıla çıkarıldığını söylemişti.
Somanath, Chandrayaan-2’de başarıya dayalı bir tasarım yerine uzay ajansının Chandrayaan-3’te başarısızlığa dayalı bir tasarımı tercih ettiğini, neyin başarısız olabileceğine, onu nasıl koruyacağına ve başarılı bir inişin nasıl sağlanacağına odaklandığını söyledi.
“Çok sayıda arızaya baktık; sensör arızası, motor arızası, algoritma arızası, hesaplama arızası. Yani arıza ne olursa olsun, gerekli hız ve hızda inmesini istiyoruz. Yani içeride hesaplanan ve programlanan farklı arıza senaryoları var.” Chandrayaan-3’ün LM’si, uydunun 14 Temmuz’da fırlatılmasından 35 gün sonra, 17 Ağustos’ta Tahrik Modülünden başarıyla ayrıldı.
Bu arada uzay ajansı, ana işlevi Lander Modülünü fırlatma aracı enjeksiyonundan iniş ayırma yörüngesine taşımak olan Tahrik Modülünün aylarca/yıllarca mevcut yörüngedeki yolculuğuna devam edeceğini söyledi.
Bunun dışında Tahrik Modülü ayrıca katma değer olarak bir adet bilimsel faydalı yüke sahiptir. Gemideki SHAPE (Yaşanabilir Gezegen Dünyasının Spektro-polarimetrisi) yükü, yansıyan ışıktaki daha küçük gezegenlerin gelecekteki keşifleri, yaşanabilirliğe (veya yaşamın varlığına) uygun çeşitli Dış gezegenleri araştırmamıza olanak tanıyacak.
Chandrayaan-3, 14 Temmuz’daki fırlatılışından sonra 5 Ağustos’ta ay yörüngesine girdi ve ardından 6, 9, 14 ve 16 Ağustos’ta uydu üzerinde yörünge küçültme manevraları gerçekleştirildi. 17, 23 Ağustos’taki çıkarma öncesinde.
Daha önce, 14 Temmuz’daki fırlatmadan bu yana geçen üç hafta içinde beşten fazla hareketle ISRO, Chandrayaan-3 uzay aracını Dünya’dan gittikçe daha uzak yörüngelere kaldırmıştı.
Daha sonra, 1 Ağustos’ta önemli bir manevrayla (sapan hareketi) uzay aracı, Dünya’nın yörüngesinden Ay’a başarıyla gönderildi. Ay-ötesi enjeksiyonun ardından Chandrayaan-3 uzay aracı Dünya yörüngesinden kurtuldu ve kendisini Ay yakınlarına götürecek bir yol izlemeye başladı.
