İş ve siyaseti karıştırma fikri her zaman dolu bir konu olmuştur ve bu anlaşılabilir bir durumdur. Çoğu şirketin siyasi yelpazenin her iki ucunda da müşterileri ve çalışanları vardır ve tarafsız kalmak genellikle tüm tarafların kendilerini saygı ve rahat hissetmelerini sağlamanın tek yoludur. Yemekte asla din ve siyaset konuşulmaz derler; peki, aynı kural pazaryerine veya işyerine de uygulanabilir.
Sorun şu ki, “siyaset” çok geniş bir konuyu kapsayan bir kelimedir ve bir noktada herkesin, hatta şirket liderlerinin bile bir sınır çizmesi gerekir. Tarafsızlık her zaman bir seçenek değildir.
Örneğin, Kongre’den geçen varsayımsal bir altyapı tasarısını düşünün. Bu, birkaç nedenden dolayı iş yerinde tartışmayacağımız politikadır. Hassas bir konu olabilir; muhtemelen koridorun her iki tarafında faturanın geçmesi, ayarlanması veya tamamen engellenmesi konusunda aşırı pozisyonlar olacaktır. Bir işletmenin bu konuda halka açık bir duruş sergilemesi şart mı? Birkaç niş işletme dışında, muhtemelen hayır. Şirketler tarafsız kalabilir (ve çoğu zaman da olmalıdır).
Peki ya bu bir insan hakları meselesi olduğunda? Savaşın? Soykırım? Küresel bir sahnede bu konular genellikle politika olarak kabul edilir, ancak büyük bir müşteri yüzdesini, politika olarak düşündüğümüz diğer sorunlardan çok daha derin şekillerde etkilerler. Bu nedenle tarafsız kalıp kalmama kararı çok daha karmaşıktır. Bazı şirketler politik bir duruş sergilemeyi tercih ediyor; diğerleri ise “kendi şeritlerinde kalmak” ve yalnızca ürün veya hizmetlerine odaklanmak konusunda ısrar ediyor.
Ama elbette sorun da var: ürünler ve hizmetler. Bir şirketin ürünü veya hizmeti, eldeki sorunu doğrudan etkiliyorsa, fayda sağlıyorsa veya onunla bağlantılıysa? Bu noktada tarafsız bir duruş gerçekten mümkün mü? Yoksa tarafsız, suç ortağı anlamına mı geliyor?
Özellikle teknoloji şirketleri bu soruyu hesaba katmalıdır. Yarattığımız ürünlerin, her türlü kullanım için küresel bir sahnede kullanılmadığını iddia edemeyiz – bazıları olumlu ve bazıları düpedüz kötü. Ancak araçlarımız, örneğin hükümetler tarafından savaş suçları işlemek için kullanılıyorsa, gerçekten tarafsız olduğumuzu söyleyebilir miyiz?
Araçlarınız Nasıl Kullanılıyor?
Daha fazlasını yapmalıyız. Teknoloji endüstrisinin bazı devleri, dünya çapında kültür, iletişim, yasalar ve politikalar üzerinde müstehcen miktarda güce sahiptir. Bu tür bir güçle tarafsızlık imkansızdır. Ama bu tam olarak ne anlama geliyor? Bu, teknoloji şirketlerinin araçlarının nasıl kullanıldığına daha fazla sahip çıkmaları gerektiği anlamına geliyor.
Bu, işi geri çekmek kadar basit bir şeyle başlayabilir. Bir şirket, bilerek zarar veren bir kuruluşa ürün veya hizmet satıyorsa ve daha da kötüsü, bu ürün veya hizmetleri bunu yapmak için kullanıyorsa, o şirket bir taraf seçmiştir. Onlar tarafsız değiller. Teknoloji şirketlerinin bunu fark etmesi ve bu tür iş ilişkilerinden çekilmek için zor kararlar alması gerekiyor.
Kendi şirketim son zamanlarda tam da bunu yaptı. Rusya’ya karşı Ukrayna halkının yanında yer alma sorumluluğumuz olduğuna inanıyoruz ve buna göre adımlar attık. Artık Rusya’yı destekleyen şirketlerle iş yapmıyoruz ve ücretsiz hizmetler Ukrayna’yı aktif olarak destekleyenler veya sahada olanlar için. Aksini yapmak, Rus işgalini desteklemekle eş anlamlı olacaktır; sadece tarafsız bir seçenek yoktur.
Neden iş liderleri, işin içinde kâr varsa, ahlakın varlığının sona erdiğini düşünüyor gibi görünüyor? Bu zihniyet, sözde tarafsızlığın arkasındaki gerçek mantığı yalanlıyor: Eğer işin içinde kâr varsa, birçok lider başka hiçbir şeyi umursamıyor. Aynı zamanda belirli bir dar görüşlülüğü de ortaya çıkarır çünkü dürüst olalım, bunun gibi bir nedenle kısa vadede kar kaybetmek, genellikle uzun vadede işinize yardımcı olacaktır. Müşteriler bunları önemser ve korkunç şiddet eylemlerini destekleyen işletmelere sıcak bakmazlar.
Ancak zorunluluk bundan daha ileri gider. Günümüzde pek çok teknoloji şirketi, siyasetin, politikaların ve gerçek insan hakları konularının nasıl ortaya çıktığı üzerinde derin etkileri olan küresel iletişimde hayati bir rol oynamaktadır. Yine de bu şirketler – sosyal medya şirketleri, içerik platformları ve benzeri – hepsi hala mümkün olduğunca tarafsız kalmak istiyor gibi görünüyor. Her iki şekilde de olamayız. Tarafsızlık kaçınılmaz olarak bir tarafı veya diğerini destekleyecektir. Yazar, Nobel ödüllü ve Holokost’tan kurtulan Elie Wiesel’in çok kısa ve öz bir şekilde özetlediği gibi: “Tarafsızlık zalime yardım eder, asla kurbana yardım etmez.”
Küresel toplumun her yönünün teknik yeniliklerin elinde dönüşümünde, dijital olan her şeyin çağında yaşıyoruz. Bu güçlü – hatta heyecan verici – ve bu dünyayı gerçekten daha iyi bir yer haline getirebilir. Bu yüzden çoğumuz ilk etapta teknolojiye girdik, değil mi? Bu umut için. O heyecan. Ancak yaptığımız teknolojik ilerlemeler bir nefret, otoriterlik veya savaş ateşini körüklüyorsa ya da hiç önemli olmayacak. Yarattığımız teknolojinin sorumluluğunu almalıyız; şirketler daha fazlasını yapmalıdır. Ezilenlere yardım etmek için elimizdeki inanılmaz araçları kullanmalı ve sonsuza dek “tarafsız” olmak için bu sonuçsuz arayıştan vazgeçmeliyiz. Tarafsızlık korkaklıktır.
