Bir uydunun ölüm sarmalını anlamak

Yerde ölüm, dinginliğe eşittir ama uzayda değil. Terk edilmiş uydular öngörülemeyen şekillerde düşmeye eğilimlidir ve Bern Üniversitesi Astronomi Enstitüsü ile birlikte yürütülen bir ESA projesi bu davranışı daha iyi anlamaya çalıştı.

ESA’nın Temiz Alan girişimi, ölü uyduları yoğun trafikli yörüngelerden kaldırmayı planlıyor. Tercih edilen “Aktif Enkaz Temizleme” yöntemi, hedef nesnenin yakalanmasını içerir; bu durumda nesnenin kesin yönelimi ve hareketinin bilinmesi hayati önem taşır. Dolayısıyla, neredeyse tüm uyduların ve roket gövdelerinin, görevlerinin sona ermesinden sonra maruz kaldıkları yuvarlanmayı anlama ihtiyacı açıktır.

Proje, mevcut bir “Yörünge İçi Yuvarlanma Analizi” bilgisayar modelini iyileştirmek için optik, lazer mesafe belirleme ve radar gözlemlerini birleştirerek, birkaç geçişte tamamen işlevsiz bir uydunun tutum hareketini tanımlamayı, anlamayı ve tahmin etmeyi amaçladı. İki yıllık bir kampanya sırasında 20’den fazla nesne gözlemlendi.

Tedirginlik tetikleyicilerinin uzun listesi, iç manyetik alanların Dünya’nın manyetosferiyle etkileşime girmesiyle oluşan “girdap akımlarını”, körelmiş atmosferden gelen sürüklenmeyi, bir nesnenin üstü ile altı arasındaki yerçekimi gradyanlarını, gaz çıkışı ve yakıt sızıntılarını, güneş ışığının zayıf ama sabit itişini içerir. – “güneş radyasyonu basıncı” olarak bilinir – mikrometeoroid ve enkaz çarpmaları, hatta kalan yakıtın çalkalanması.

Çalışmanın bulguları arasında roket gövdeleri ve düşük yörüngelerdeki uyduların çoğunlukla yer çekimi gradyanlarından ve girdap akımlarından etkilendiği, sabit yüksekliklerdeki büyük güneş panellerine sahip uyduların ise güneş radyasyonu basıncına duyarlı olduğu ortaya çıktı.