Nobel ödüllü Adam Riess ve meslektaşları, evrenin yapısı hakkında, karanlık enerjinin Evrenin toplam kütlesinin yaklaşık %66,2’sini oluşturduğunu, kalan %33.8’inin ise görünür ve karanlık madde tarafından işgal edildiğini gösteren rafine veriler elde ettiler. Çalışma The Astrophysical Journal’da yayınlandı. Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi’nin (CfA) basın servisi, bilim adamlarının çalışmalarının sonuçlarını bildirdi.
“1.500’den fazla tip 1 süpernova patlamasını analiz ederek ana kozmolojik parametreleri geliştirdik. Birçok yönden, Pantheon+ projemiz, kozmosun doğasını ortaya çıkarmak için teorisyenler ve deneyciler arasında yirmi yıldan fazla süren özenli işbirliğinin doruk noktasıdır.“, – dedi Baltimore’daki (ABD) Johns Hopkins Üniversitesi’nde profesör olan Adam Riess.
Geçen yüzyılın sonunda, Riess ve meslektaşları, tip 1 süpernovaları gözlemlerken, evrenin sadece büyümekle kalmayıp, bunu gitgide daha hızlı yaptığını keşfettiler. Fizikçilerin bugün inandığı gibi, sınırlarının hızla genişlemesinin nedeni, doğası modern bilimin ana gizemlerinden biri olmaya devam eden gizemli bir madde veya uzay özelliği olan sözde karanlık enerjidir.
Bilim adamlarının geçmiş tahminlerine göre, karanlık enerji evrenin toplam kütlesinin yaklaşık %68’ini oluştururken, görünür ve karanlık madde evrenin toplam kütlesinin yaklaşık %5’ini ve %26’sını oluşturmaktadır. Bu değerler, Riess tarafından belirtildiği gibi, az sayıda gözlem nedeniyle çok yaklaşık değerlerdi. Bu gerçek ve Evrenin yaşamının farklı dönemlerinde genişleme hızında yakın zamanda keşfedilen anormallikler, önde gelen kozmologları ve gözlemci gökbilimcileri 2019’da Pantheon + projesini başlatmaya sevk etti.
Bu girişimin bir parçası olarak, bilim adamları Tip 1 süpernova patlamalarını gözlemlemeye devam ettiler ve ayrıca, Cepheid değişken yıldızlarının gözlemleri de dahil olmak üzere, Evrenin üç boyutlu yapısını incelemek için başka yaklaşımlar kullandılar. Bu, bilim adamlarının Samanyolu ile uzak galaksiler arasındaki kesin mesafeleri belirlemelerine ve karanlık maddenin etkisi altında birbirlerinden uzaklaşma hızlarını tahmin etmelerine izin verdi.
Toplamda, astronomlar ve kozmologlar, birinci türden 1,5 binden fazla süpernova patlamasını izlediler ve benzer yıldız patlamalarının meydana geldiği ve değişken Cepheid yıldızlarının bulunduğu dört düzine uzak gökadayı ayrıntılı olarak incelediler. Parlaklıklarındaki periyodik dalgalanmalar, kozmologların bu galaksilerin Samanyolu’na olan uzaklığını doğru bir şekilde hesaplamasına izin verdi.
Sonuç olarak, bilim adamları, Evrenin genişleme hızının yanı sıra karanlık enerji, karanlık ve görünür madde oranı da dahil olmak üzere kozmolojik parametrelerin ölçümlerinin doğruluğunu iki katına çıkardılar. İlk gösterge, Riess tarafından belirtildiği gibi, yakındaki nesneler için anormal derecede yüksek kalıyor – megaparsec başına saniyede 73.4 kilometre (3,2 milyon ışıkyılı). Bu, 2016 yılında Nobel ödüllü ve meslektaşları tarafından keşfedilen, evrenin genişleme sürecinde anormalliklerin varlığı lehine bir başka argüman oldu.
Buna karşılık, Riess ve meslektaşları tarafından yapılan yeni hesaplamalar, karanlık enerjinin payının önceden biraz fazla tahmin edildiğini gösterdi – aslında, geçmişte düşünüldüğü gibi % 68 değil, % 66,2’dir. Benzer şekilde, görünür ve karanlık maddenin toplam payı %31 değil, yaklaşık %33.8’dir. Yakın gelecekte, bilim adamları, elde ettikleri kozmolojik parametrelerdeki kaymaların galaksilerin dağılımının doğasını nasıl etkileyeceğini ve bir bütün olarak Evrenin genel görünümünü nasıl etkileyeceğini hesaplamayı planlıyorlar.
