Temmuz 2023’te piyasaya sürülmesinden yalnızca 17 gün sonra, Barbie Bir milyar dolar kazandı; olumlu eleştirilerden ve geri gelip arkadaşlarını getiren geniş hayran kitlesinden bahsetmiyorum bile. Mattel’in reklamları başlangıçta izleyicileri tiyatroya çekmiş olabilir, ancak filmin kendisi onların geri dönmesini ve din propagandası yapmasını sağladı.
Adil bir dünyada, özellikle de feminist olmayan bir dünyada bile, filmin yön veren güçleri, yönetmen Greta Gerwig ve yıldız Margot Robbie, bu fenomeni tasarlama, yönetme ve oyunculuk açısından kendi bireysel kategorilerinde Oscar adaylığı alabilirlerdi. Ama bu olmadı. Bunun yerine Akademi, Ryan Gosling’in performansını Ken olarak ya da @yosomichael’in X’te paylaştığı gibi tanıdı: “Barbie değil de Ken’in aday gösterilmesi, gerçek dünyada ataerkilliğin gücünü keşfeden bir adam hakkında bir filme gerçekten çok uygun.”
Sosyal medya öfkeli memlerden oluşan bir Vezüv patlamasıyla patlak verdi. Hakaretler, suçlamalar ve komplo teorileriyle dolu hararetli konuşma devam ediyor ve şu anda muhtemelen tepkiye tepki aşamasındayız. Uzun zamandır oyuncak bebeği, aksesuarlarını ve bu nesnelerin toplumsal değişimle olan ilişkisini inceliyorum. 30 yıldan fazla. Beni ilgilendiren şu: Bu film neden bu kadar tutku yarattı? Barbie bebeği 1959’da piyasaya sürülmesinden bu yana tartışmaların odağı haline getiren şey nedir?
Bulduğum cevaplar karmaşık ve bazen çelişkili görünüyor; çünkü oyuncak bebek gözlemciler için hiçbir zaman tek bir anlam taşımadı. Bu, insanların kendi inançlarını ve önyargılarını yansıttıkları bir Rorschach mürekkebi lekesidir.
Barbie’nin Sanırım hayranlar, Akademi’nin senaryoyu “uyarlanmış” materyal olarak sınıflandırma kararından dolayı hayal kırıklığına uğradılar. Akademi’nin bu sıfatı daha önce başka şekillerde var olan karakterlere uygulama konusunda bir emsalinin olduğunu anladılar. Ama bu arada Barbie‘nin kategorizasyonu yasanın lafzına uygun olsa da birçok kişi bunun yasanın ruhunu ihlal ettiğini düşünüyordu. Barbie mevcut yayınlanmış herhangi bir metne dayanmamaktadır.
Gerwig’in yakaladığı ve dikkat çekici bir şekilde Mattel’in yakalamasına izin verdiği şey, birçok küçük kızın zaman içinde Barbie bebekleriyle oynadığı yırtık pırtık, ilham verici yol. Sanki Gerwig kız çocuklarının zengin, geniş iç dünyalarını dışsallaştırmış gibi.
Açık olmak gerekirse: Mattel, hayal gücünün ve açık uçlu olasılıkların idealize edilmiş dünyası olan “Barbie Land”i icat etmedi. Gerwig de öyle. Ama onun varlığını anladı. Barbie diyarı bir metafordur; bebeğin 1980’lerdeki sloganını somutlaştırıyor: “Biz kızlar her şeyi yapabiliriz.” Barbie Land plastik bir oyun seti olduğu kadar aynı zamanda bir ruh halidir.
Barbie Diyarı aynı zamanda küçük bir kızın çocukluğunu terk etmesi ve ataerkil bir toplumdaki kadınların sınırlı rolü gerçeğiyle yüzleşmesi gerektiğinde yok olan şeydir.
Barbie Diyarı, kadınların Barbie’ye benzeyebileceği ve erkeklerin şehvetli bakışlarına maruz kalmayacağı bir cinsel masumiyet yeridir. Ve sadece müstehcen bir şekilde değil, Robbie’nin Barbie’sinin Gerçek Dünya’ya geldiğinde belirttiği gibi, “alt düzeyde bir şiddet tonuyla.”
Barbie Ülkesi ve onun kaybı, yaşanacak bir deneyimdir. Barbie‘nin gişe rakamları pek çok kadının ilişki kurabileceğini gösteriyor.
Kalabalığın nöbetini izledim Barbie hem burada hem de Avrupa’da birkaç kez sinemalarda. Robbie’nin bebeğinin uyanışı hem genel olarak karikatürize edilmiş hem de mecazi olsa da ilgi uyandırmış gibi görünüyordu. Gözlemlerime göre kadınlar tiyatrodan bir duyguyla ayrılıyor. görüldü.
Bazı insanlar karşılaştırdı BarbieBir tanrıçanın Olimpos’taki bir yerden gelip kusurlu insan dünyasına uyum sağladığı mitolojideki bir olay örgüsü. Sanırım bundan alınacak en büyük ders – ve muhtemelen ödül sezonundan alınan ders – Daedalus ve Icarus’tan: Güneşe çok yakın uçmayın.
Bu, bir bakıma, Rhea Perlman’ın canlandırdığı filmde kısaca yer alan Barbie’nin mucidi Ruth Handler’ın mesajıdır. 1944’te Mattel’in kurucularından oldu ve yirmi yıl daha şirketi yönetmeye devam etti; bu sırada şirket halka açıldı ve Fortune 500’ün bir parçası oldu. Filmde, hiçbir zaman tam olarak açıklanmayan “yasal” sorunlar hakkında mırıldanıyor.
Olan şu: 1970’lerde Mattel mali usulsüzlüklerle suçlanınca Ruth kurduğu şirketten atıldı ve suçu üstlendi.
Oğlu Ken (bebeğe onun adını vermişti) 1993’te bana annemden “güçlü, nüfuzlu bir kadın olduğu için nefret edildiğini” söyledi. Erkek meslektaşlarının “ona derinden içerledikleri ve ona karşı komplo kurduklarına” inanıyordu.
Aralarında Seymour Rosenberg ve denetçi Yasuo Yoshida’nın da bulunduğu dört erkek yönetici de sahte mali kayıtlar hazırlayarak federal menkul kıymetler, posta ve bankacılık yasalarını ihlal etmek gibi suçlarla suçlandı. Ancak Ruth şirketin halka açık yüzüydü. Aşındırıcıydı; ve o – onlar değil – acımasız, yüksek profilli bir görevden alındı.
Gerwig ve Robbie de benzer bir yıkım mı yaşıyor?
Hayır. Kupaları saklıyormuş gibi görünen kurumların hepsi makul bir inkar edilebilirliğe sahip: Akademi’nin direktörler şubesi çoğunlukla yaşlı adamlardan oluşuyor, bu yüzden elbette onlarla bağlantı kuramıyorlardı. Barbie. Ve ticari başarı için yepyeni bir Altın Küre’nin icadı rastgele bir tesadüftü, sivri bir onurlandırma yolu değil Barbie yönetmeninin ve yıldızının belirli başarılarını alkışlamadan.
İnterneti etkisi altına alan yaygın komplo algısına değinmek bana düşmez.
Ancak bu durum bana filmdeki Ken’in uğursuz bir şirket tipini anlattığı sahneyi hatırlattı: “Siz ataerkilliği pek iyi beceremiyorsunuz.”
Ve kurumsal tip yeniden katılıyor: “Aslında ataerkilliği çok iyi yapıyoruz. Biz onu saklamakta daha iyiyiz.”
MG Lord, USC’de doçent olmasının yanı sıra şu kitabın da yazarıdır: Sonsuza kadar Barbie: Gerçek Bir Oyuncak Bebek’in İzinsiz Biyografisi
