Hubble Uzay Teleskobu, NGC 6302 olarak kataloglanan gezegenimsi bulutsunun bu görüntüsünü Geniş Alan Kamerası 3 (WFC3) ile yakaladı. Daha popüler olarak Böcek Bulutsusu veya Kelebek Bulutsusu olarak adlandırılan NGC 6302, narin bir kelebeğe benziyor, ancak sakin olmaktan çok uzak. Zarif kelebek kanatlarına benzeyen şey, aslında yaklaşık 20.000 santigrat dereceye kadar ısıtılan gaz kazanlarıdır. Gaz, saatte 950.000 kilometreden fazla bir hızla uzayı parçalıyor – Dünya’dan Ay’a 24 dakikada seyahat edecek kadar hızlı! Kredi: NASA, ESA ve Hubble SM4 ERO Ekibi
Gezegen Bulutsusu Nedir?
Gezegenimsi bulutsu, ölmekte olan bir yıldızın dış katmanlarından oluşan kozmik gaz ve toz bölgesidir. İsimlerine rağmen, gezegenimsi bulutsuların aslında gezegenlerle hiçbir ilgisi yoktur.
Orta kütleli yıldızların kütlesi, Güneş’in kütlesinin %80 ila %800’ü arasındadır. Bu tür yıldızlar öldüklerinde genişleyerek kırmızı devleri oluştururlar. Ölen yıldız gaz çıkarmaya devam ederken, aynı anda yıldızın kalan çekirdeği büzülür ve geçici olarak yeniden enerji yaymaya başlar. Bu enerji, dışarı atılan gazın iyonlaşmasına neden olur, yani gazdaki atomlar ve moleküller yüklenir ve ışık yaymaya başlar. Dökülen parlayan gaz, gezegenimsi bulutsu olarak bilinir.
Bu, gezegenimsi bulutsuların salma bulutsuları olarak sınıflandırıldığı ve gezegenlerle tamamen ilgisiz olduğu anlamına gelir. Yanlış adlandırma, tarihsel bir yanlış sınıflandırma nedeniyle ortaya çıktı. 250 yıl önce gökbilimciler, daha az güçlü teleskoplarıyla gezegenimsi bulutsuların renkli görüntüsünü gözlemlediklerinde gaz gezegenlerine baktıklarını düşündüler.
Gezegenimsi bulutsular yalnızca yaklaşık 20.000 yıl sürer ve bu da onları yıldız yaşam döngüsünün çok kısa ömürlü bir parçası yapar.
Gezegenimsi bulutsu, ölmekte olan bir yıldızın dış katmanlarından oluşan kozmik gaz ve toz bölgesidir. İsimlerine rağmen, gezegenimsi bulutsuların gezegenlerle hiçbir ilgisi yoktur. Kredi: ESA/Hubble (M. Kornmesser)
Yıllar boyunca, Hubble uzay teleskobu Bu karmaşık gezegenimsi bulutsuların değişen şekillerini ve renklerini, farklı, genellikle yeni yaratılmış kimyasal elementlerden kaynaklanan farklı renkleri inceledi ve görüntüledi ve yıldızların yaşamlarının son aşamalarının bir zamanlar düşünülenden daha karmaşık olduğunu gösterdi. Hubble’ın muhteşem gezegenimsi bulutsu görüntüleri koleksiyonunu keşfedebilirsiniz. burada.
Gökbilimciler, Hubble’ı kullanarak, son yirmi yılda hızla sönen ve Stingray bulutsusu olarak adlandırılan Hen 3-1357 bulutsunun ender bir görüntüsünü yakaladılar. Evren sürekli değişiyor olsa da, çoğu süreç bir insan ömründe gözlemlenemeyecek kadar yavaştır. Ancak Stingray Bulutsusu, araştırmacılara bir sistemin evrimini gerçek zamanlı olarak gözlemlemek için özel bir fırsat sundu. Hubble tarafından 2016’da çekilen görüntüler, 1996’da çekilen Hubble görüntüleri ile karşılaştırıldığında, parlaklığı büyük ölçüde kararan ve şekil değiştiren bir bulutsu gösterdi.
Kredi: ESA/Hubble, NASA, ESA ve Hubble SM4 ERO Ekibi
2003 yılında Astronomi Günü’nü kutlamak için gökbilimciler, Helix Bulutsusu’nun bugüne kadarki en büyük ve en ayrıntılı gök görüntülerinden birini ortaya çıkardılar. Hubble Uzay Teleskobu resim Dünya’ya en yakın gezegenimsi bulutsulardan biri olan renkli kırmızı ve mavi gaz halkasına gömülü ince bir ipliksi “bisiklet kollu” özellikler ağı gösterdi. Bu kadar yakın olduğu için bulutsu, dolunay çapının neredeyse yarısı kadardır. Hubble gökbilimcileri, kullanarak birkaç poz aldılar. Anketler için Gelişmiş Kamera çoğunu yakalamak için.
Hubble’ın çok sayıda gezegenimsi bulutsuyla ilgili çalışmaları da, çevresinde görülenler gibi halkaların olduğunu ortaya çıkardı. Kedi Gözü Bulutsusuönceden düşünülenden çok daha yaygındır ve tüm gezegenimsi bulutsuların en az üçte birinde bulunmuştur.
Teleskop ayrıca, 2020 yılında Kelebek Bulutsusu olarak adlandırılan NGC 6302 ve NGC 7027’nin iki yeni gezegenimsi bulutsu görüntüsü ile görüntüleme yeteneklerinin tamamını gösterdi. Her ikisi de bilinen en tozlu gezegenimsi bulutsular arasındadır ve her ikisi de olağandışı büyük gaz kütleleri içerir. Bu onları araştırmacılar tarafından paralel olarak çalışmak için ilginç bir çift yaptı. Hubble görüntüleri, her iki bulutsunun da son derece kısa zaman dilimlerinde kendilerini nasıl birbirinden ayırdığını canlı ayrıntılarla ortaya koydu ve astronomların son birkaç on yıldaki değişiklikleri görmelerini sağladı.
