Yale Üniversitesi’nden uluslararası bir gökbilimci ekibi, erken Evrenin ana gizemlerinden birini, kozmik Karanlık Çağlardan yeniden iyonlaşma çağına geçişi çözmeye yardımcı olabilecek eski bir kuasar keşfetti.
J1429+5447 olarak adlandırılan kuasar, Lyra takımyıldızında, Dünya’dan 12 milyar ışıkyılı uzaklıkta yer almaktadır. Bu, onu Büyük Patlama’dan sadece 1,6 milyar yıl sonraki haliyle gördüğümüz anlamına geliyor.
Evrenin tarihi yaklaşık 13,8 milyar yıl önce Büyük Patlama ile başladı. İlk dakikalarda hafif elementler (hidrojen ve helyum) oluştu. Yaklaşık 380 bin yıl sonra kozmik mikrodalga arka plan radyasyonu ortaya çıktı ve bu, Evrenin pratikte ışıksız olduğu bir dönem olan Karanlık Çağların başlangıcına işaret etti.
Bilim adamlarının 14 Ocak’ta Amerikan Astronomi Derneği’nin bir toplantısında bildirdiği kuasar gözlemleri, X-ışını emisyonunun yoğunluğunda aşırı dalgalanmalar gösterdi. NuSTAR ve Chandra uzay teleskopları tarafından alınan ölçümler arasındaki dört ay içinde radyasyon gücü iki katına çıktı.
Çalışmanın ortak yazarı ve fizik ve astronomi profesörü Meg Urry, “X-ışınlarındaki yoğunluk ve değişim hızı açısından değişkenlik düzeyi gerçekten aşırıdır” dedi. “Bu neredeyse kesinlikle bizim yönümüze doğru yönlendirilen bir jetten kaynaklanıyor; merkezi süper kütleli kara delikten bir milyon ışıkyılı kadar uzanan bir parçacık konisi. Jet neredeyse ışık hızında hareket ettiğinden, Einstein’ın özel görelilik teorisinin etkileri bu değişkenliği hızlandırıyor ve güçlendiriyor.”
Bu keşif, Evreni şeffaf hale getiren ve ilk yıldızların ve galaksilerin oluşmasına olanak sağlayan hidrojen atomlarının başlangıçtaki iyonlaşmasına tam olarak neyin sebep olduğunu açıklamaya yardımcı olabilir.
