ABD ve Çin neden gümrük vergilerini düşürdü? Sırada ne var?

markdown

ABD-Çin Ticaret Savaşı Arka Planı

ABD ve Çin, birbirlerine uyguladıkları ağır gümrük tarifelerini 90 gün süreyle askıya alma kararı aldıklarını açıkladılar. Bu anlaşma, ABD Başkanı Donald Trump‘ın göreve geri döndüğü Ocak ayından bu yana süregelen tarife savaşında bir kırılma noktası olarak değerlendiriliyor. Trump, ilk olarak pek çok ülkeye karşı gümrük tarifeleri açıkladı, ancak daha sonra bunların çoğunu durdurdu; tek istisna olarak Çin‘i bıraktı.

İki ülke arasında uygulanan karşılıklı gümrük tarifeleri, Çin’den ABD’ye giden ürünler için %145’e, ABD ürünleri için ise %125’e kadar yükseldi. Bu tarifeler, ticaret ilişkilerinin gerilmesine sebep oldu ve iki ülke arasında çatışmaya yol açtı. Ancak 2023’te yaşanan bu son gelişme, iki ülke arasında bir detant olarak öne çıkmaktadır.

ABD ve Çin Ne Dedi?

ABD ve Çin, gümrük tarifelerinin askıya alınmasıyla ilgili 24 Eylül’de bir ortak açıklama yaptılar. Bu askıya alma kararı, Cenevre, İsviçre‘de iki gün süren ticaret görüşmeleri sonrası geldi. Önceki haftalarda Trump, Çin ile tarife görüşmelerinin sürdüğünü belirtmiş, ancak Pekin’den bu süreçle ilgili herhangi bir resmi açıklama gelmemişti.

Ortak açıklamada, iki ülkenin de "ikili ekonomik ve ticaret ilişkilerinin" önemini vurguladıkları belirtildi. Ayrıca, sürdürülebilir, uzun vadeli ve karşılıklı fayda sağlayan bir ekonomik ilişki hedefi üzerinde duruldu.

Gümrük Tarifelerinin Azaltılmasına Dair Özel Koşullar

ABD, Çin mallarına uyguladığı gümrük tarifesini %145’ten %30’a indirdi. Çin ise ABD ürünlerine uygulanan tarife oranını %125’ten %10’a düşürdü. 2 Nisan tarihinde ABD, Çin ürünlerine %34’lük bir karşılıklı tarife uygulamış, daha önce yürürlüğe giren %20’lik tarifeleri eklemişti. Böylelikle Çin ürünlerine uygulanan toplam tarife %54 kadar yükselmişti.

Çin de ABD ürünlerine %34’lük bir tarife ile karşılık verdi. Bu durumu takiben, iki ülke karşılıklı olarak tarifeleri artırmaya devam etti. Sonuç olarak, ABD’nin Çin’e uyguladığı tarife %145’e, Çin’in ABD ürünlerine uyguladığı tarife ise %125’e kadar çıktı. 12 Mayıs’ta her iki ülke de 2 Nisan’da uygulanan tüm tarifeleri %10’a kadar indirme kararı aldı.

Ancak bu tarife indirimleri, yalnızca 90 gün süreyle geçerli olacak ve ticaret müzakerelerine bağlı olarak gözden geçirilecektir.

Bu 90 Günlük Askıya Alma Anlaşmasının Ana Hedefi Nedir?

ABD ve Çin, ortak açıklamalarında ticaret ilişkileri üzerine görüşmeye devam etmek için bir mekanizma oluşturmayı kabul ettiler. Carlos Lopes gibi analistler, bu adımın ABD’nin stratejik olarak geri adım attığını belirtiyor. Lopes, bu geri adımın Çin‘in kararlılığını gösterdiğini, dolayısıyla ABD’nin yaklaşımını gözden geçirmek zorunda kaldığını ifade etti.

Trump, Tarife Yaklaşımını Neden Değiştirdi?

Trump’ın bu geri adımını atması, iç ekonomik baskıların bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Tarife politikaları, Amerikan tüketicilerin fiyatlarını artırarak yerli üretim sektörlerini de olumsuz etkiliyordu. Lopes, "ABD ekonomisi, küresel tedarik zincirlerinden bağımsızlaşmaya çalıştıkça ciddi zararlar görebilir." dedi.

Fentanyl meselesinin, Trump’ın tarifelerini belirleyen ana faktörlerden biri olmadığını da vurguladı. Asıl sebepler arasında, tedarik zincirine yönelik bağımlılık ve enflasyon kaygıları gibi yapısal dinamikler yatmaktadır.

Bu Durumun Sürekliliğini Sağlamak İçin Hangi Mekanizmalar Kuruldu?

Ortak açıklamada, iki ülke kendi temsilcilerini belirledi. Çin‘i temsil edecek olan Devlet Konseyi Başbakan Yardımcısı He Lifeng, ABD‘yi ise Hazine Bakanı Scott Bessent ile Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer temsil edecek.

Küresel Pazarlar Bu Anlaşmaya Nasıl Tepki Gösterdi?

Anlaşmanın duyurulmasının ardından, hisse senetleri ve dolarda büyük bir artış görüldü. S&P 500 endeksi 184.28 puan, Dow Jones endeksi 1,161 puan ve Nasdaq 779.43 puan kazanç sağladı. Dolar ise %2.1 değer kazanarak 148.49 seviyesine yükseldi.

ABD-Çin Ticaretinde Derinleşen Zorluklar

Küresel ekonominin iki dev oyuncusu olan ABD ve Çin, birbirlerine karşı uzun bir ticaret rekabeti içerisindedir. Çin, ABD’nin en büyük ihracat pazarıdır ve 2023 yılı itibarıyla Çin ihracatlarının %12.9’u ABD’ye gitmektedir. Ayrıca, ABD’nin toplam ithalatının %14.8’ini Çin ürünleri oluşturmaktadır.

İki ülke arasındaki bu ticaret ilişkisinin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğine dair artan çağrılar da gündemdedir. Başta Casusluk ve fikri mülkiyet hırsızlığı gibi endişeler, ticaret ilişkilerini derinden etkilemektedir.

Sonuç olarak; her iki ülke arasındaki ticaret ilişkilerinin geleceği, sadece ekonomik değil siyasi bağlamda da önemli belirsizlikler içermektedir.

Dünyadan Güncel Sondakika Haberleri – 1