Zero Parades: For Dead Spies, affedilmenin bedelini sorgulatıyor. Başarısız bir operasyona liderlik eden baş karakter Cascade, sadece diğer ajanlarla değil, aynı zamanda hayal kırıklığına uğrattığı arkadaşlarıyla yeniden bağlantı kurmak için gerekli her şeyi ödemeye hazır. Beş yıl boyunca “dondurulmuş” olarak masa başı işine zorlandıktan sonra, Cascade, bir görev ve kendini kurtarma şansı ile Portofiro şehrine gönderilir.
Zero Parades, 2019’un eleştirmenlerce beğenilen RPG’si Disco Elysium ile yüksek benzerlik taşıyor. Bu oyunda, nesil darbeleriyle başa çıkmaya çalışan bir dedektifin hikayesi ile iç içe geçmiş olan karmaşıklık yer alıyor. Kağıt üzerinde bu mantıklı; iki oyun da aynı stüdyo olan ZA/UM tarafından yapılmış. Ancak Disco Elysium yayınlayan ZA/UM ile şu anki ZA/UM, çok farklı stüdyolar.
Son yedi yıl içinde, mevcut ZA/UM ile 2022’de stüdyodan ayrılan bazı kurucu üyeleri arasında bitmek bilmeyen bir ihtilaf yaşandı. Bu durum, mahkeme kararları, Disco Elysium IP’sinin yaratımında önemli rol oynamış kişilerin haklarının çalındığı iddiaları, ekip üyelerinin uygunsuz davranışları ve fazla mesai ile kahrını çekilen bir gelişim süreci sonrası yaşanan toplumsal öfkeyi içeriyor. Hala ZA/UM’da kalan insanlar “sendikalı” olarak nitelendirilerek, kaynaklara göre ölüm tehditleri aldı.
Bu sebeple, Zero Parades ağır bir yük taşıyor. Ayrıca, Disco Elysium gölgesinden de ayrılamıyor. Tasarım açısından, selefinin her özelliği ve öne çıkan mekanizmasını temel alıyor. Belki de daha çarpıcı bir şekilde, hikaye, kasıtlı ya da değil, gerçek durumu yansıtıyor. Bu ağırlık, Zero Parades’i selefinin düzeyine çıkaramıyor ve kendi kimliğini oluşturmasını engelliyor.
Her şey, ne tür bir casus olduğunuzu sormakla başlıyor. Önceden seçilmiş arketiplerden birini seçebilir ya da 15 beceri arasında kendi puanlarınızı dağıtabilirsiniz. Disco Elysium‘daki gibi, bu beceriler sadece görüşmeler ve belirli eylemleri yerine getirirken zar atışlarınızı yönlendirmekle kalmaz, aynı zamanda Cascade’in zihninde ayrı varlıklar olarak yer alır. Seçeneklerinize bağlı olarak, Cascade teknoloji konusunda bilgili bir casus, durumu okuyup en ince tavır değişimlerini yakalayan ya da metafizik ile obsesif bir karakter hâline gelebilir.
Zero Parades, Cascade’in yorgunluğunu, kaygısını ve sarhoşluğunu dengede tutmanızı sağlıyor; bunlar gördükleri ve yaptıkları hatalarla daha da artıyor. Bir kırılma noktasına ulaştığınızda, zaten yatırım yaptığınız bir beceri puanını kaybetmek zorunda kalıyorsunuz. Dikkate değer olan, belirli eylemleri gerçekleştirmek için üç durumdan birini kasıtlı olarak kışkırtarak, başarı şansınızı artırabileceğinizdir. Casusun, hedeflerine ulaşabilmek için bedeni ve zihni üzerinde baskı kurarak ilerlemeye çalıştığı hissi veriyor; bu süreçte birkaç parçasını kaybetmek pahasına bile olsa.
Bu efor, Cascade’in hayaletlerle sürekli olarak rahatsız edildiğini mükemmel bir şekilde özetliyor. Bu, onun tanımlayıcı özelliği. Ana hikaye göre üzülse de, bir ekip kurmanız gerekiyor, bu da eski meslektaşlarınızı bulmayı ve yıllar önce yaptığınız hata ile yüzleşmeyi gerektiriyor. Her karakter farklı bir şekilde kırılmış ve sizinle kucak dolusu bir şekilde karşılanmıyorsunuz.
İşte burada Zero Parades’in casusluk unsuru benim için bir anlam kazandı. Başka biri gibi görünme çabası içinde stresli durumlarda birçok kez başarısız oldum. Ama Cascade’in, ekibini bir araya toplamak için neyin söyleneceğini ve hangi düğmelere basılması gerektiğini tam olarak bildiğini fark ettim — içlerinde bir kez daha yaralanma ihtimali olduğunu bilsin bile. Bir karakterin dediği gibi, “Onları kırıyorsunuz, defalarca, ama yine de yanınızda kalıyorlar.”
Görsel: ZA/UM
2023’te People Make Games tarafından yapılan ilk raporda, baş yazar ve tasarımcı Robert Kurvitz, “Bu şirket, en yakın dört arkadaşımın hayatını mahvetti.” dedi. Kurvitz, sanat yönetmeni ve tasarımcı Aleksander Rostov ve yazar Helen Hindpere ile birlikte 2022’de işten çıkarıldı. Bu, sonrasında yaşanan bir dizi domino etkisinin sadece biri oldu ve Kurvitz ile Rostov arasında pek çok iddia ortaya atıldı. Uzun ve karmaşık bir süreç: People Make Games’ın raporu iki saatten uzun ve ayrıca bir devam araştırması, bir de noclip tarafından yapılan beş bölümlük bir belgesel var, bunun yanı sıra başka pek çok rapor ve açıklama da mevcut.
Ancak daha dikkat çekici noktalar, kurucu üyeler olmadan bir stüdyonun bir IP’nin haklarını elinde bulundurması ve stüdyonun hisseleri üzerine yaşanan süregelen ihtilaflar. Dış paydaşların dahil olmasıyla, bu hisselerin yıllar içinde nasıl değiştiğine dair iddialar da yer alıyor. Mevcut ve eski geliştiricilerin toksik iddiaları da söz konusu; çalışanlar, özellikle Kurvitz’in çalışması zor birisi olduğunu belirtiyor. ZA/UM, bu süreçte işten çıkarmalarla ve rapor edilen proje iptalleriyle başa çıkmak zorunda kaldı ve işlerin daha da karmaşıklaşması için ekipten ayrılan dört ayrı şirket var. Ironik bir şekilde, 5 milyondan fazla kopya satan Disco Elysium’un başarısı, romantik bir sanat eserini bir ürüne dönüştürdü. Sonuç olarak, bu gelişmeler, bu ilkinin antikapitalist ruhuna ters düşüyor.
Disco’nun ana yaratıcı zihninin yokluğu hemen fark ediliyor. Oyunların oynanışında ve Portofiro’nun görünümünde net bir teknolojik sıçrama var. Ancak yazım ve dünya inşası daha az etkileyici ve cazip. Ana hikaye büyük ölçüde güvenli bir şekilde ilerliyor, şehir oldukça dar, çoğu karakter derinlikten yoksun ve Cascade’in diyalog seçeneklerinden bazıları çevrimiçi memler gibi. “Şimdi öpüşün” ve “büyük, eğer doğruysa” gibi ifadeleri görmek beni rahatsız etti; Disco Elysium’un antikapitalist hissini “hayal etmek burjuva” gibi geçici ifadelerle yeniden yakalamaya çalışan çabalar, o orijinal ruhu sahiplenme konusunda tuhaf denemelere benziyor.
Krediler rulo bittiğinde, ZA/UM içerisindeki ve dışındaki süregelen sorunlar aklımda kalmaya devam etti. Disco Elysium hayranı olarak katılan ve şu anda stüdyonun bir parçası bile olmayan yaratıcıların dahil olduğu ihtilaflarda hedef haline gelen geliştiricileri düşünmekten kendimi alamıyorum. Belirgin bir ZA/UM tarzıyla, Zero Parades stüdyonun kaygılarını ve hayal kırıklıklarını dile getirirken, her iki tarafın olan hikayesini ayna gibi yansıtarak çok şeyin yorumlanmasına olanak tanıyor.
Cascade olarak, affetmeyi ararken yapmam gerekenleri yaptım. Eski arkadaşlarıma son bir işte benimle birlikte olmaları için manipülasyon yaptım, güvenen insanların güvenini sömürerek bilgi elde ettim ve birçok görevi açıkta bıraktım; bu, tekrar asla ayak basmayı planladığım bir şehir için sonuçları olacaktır. Zero Parades’te, takındığınız maskeyi seçme şansına sahipsiniz. Doğru zar kombinasyonlarını yakalarsanız, doğru kelimeleri seçerseniz, yaptıklarınızın doğru olduğuna kendinizi ikna edebilirsiniz.
Zero Parades: For Dead Spies, 21 Mayıs’ta PC’de piyasaya sürülecek.
