Geçen yılın fırtınalı bir öğleden sonrasında, Texas’taki Rowlett Belediye Binası’nın hemen önündeki çimenlikte, garip görünümlü bir hava aracı ağaçların üzerinden geçti. Bir süre havada süzüldüktan sonra ince bir ip ile başka bir aracı kurak bir çimenlik alanına indirdi. Küçük beyaz nesne, kahverengi kağıt bir yük bıraktıktan sonra ipini geri çekerek annesi gibi bekleyen gemisine döndü. Bu deneyim 30 saniyeden kısa sürdü.
Bu bir UFO deneyimi değildi. Gerçek dünyada Zipline drone teslimatıydı ve o yük benim öğle yemeğimdi. Şirketin 2016’dan bu yana gerçekleştirdiği iki milyon teslimattan sadece biri. Zipline, kırsal Amerika’daki ev gereçlerinden uzak Afrika’daki hayat kurtarıcı aşılara kadar her şeyi taşıdı. Ve yakında, bu drone teslimatları daha fazla yere ulaşacak.
Zipline, 2025’ten beri yalnızca Teksas’ta burrito ve diğer ürünler taşıyan Kaliforniya merkezli bir şirketken, dünya genelinde neredeyse bir on yıldır kendini kanıtladı.
Şirket, 2016’da Ruanda’da tıbbi malzemeleri uzak bölgelere dakikalar içinde teslim etmeye başladı. Bağımsız çalışmalar, Zipline’in teslimatlarının hayat kurtarıcı doğasını gösteriyor ve bu durumu nadir bulunan bir başlangıç hikayesi haline getiriyor.
Afrika’da, Zipline Platform 1 veya P1 olarak adlandırdığı, yüzyüze uçan, insansız ve sabit kanatlı araçlar işletiyor. Bu uçaklar, sanki büyükçe bir oyuncak gibi, dört pound yükü gövdesine yüklemek için işçiler tarafından hazırlanmaktadır ve sonra dev bir lastik slingshot ile gökyüzüne fırlatılmaktadır.
Havadayken, P1’ler kendi rotalarını çiziyor, 120 mil gidiş-dönüş mesafesinde hava durumu verilerini takip ediyor ve fırtınalardan kaçınarak yol alıyor. Yükü paraşütle bırakmadan önce eve dönerler ve yeniden yük alıp pil değişimi yaparlar.
ABD’de kullanılan teslimat makineleri daha sofistike, ancak yine de otonom. P2 olarak adlandırılan bu makineler, beş motora dayanarak havada süzülme ile geleneksel yatay uçuş arasında geçiş yapabiliyor. Bu durum, onların dikey olarak fırlatılıp indirilmesine veya bir bırakma alanının üzerine süzülmesine olanak tanıyor. P1’den (burada maksimum menzil 24 mil) elde ettikleri esneklik, onları Zipline’ın şu anda hedeflediği banliyö alanları için daha uygun hale getiriyor.
P2’nin belirgin özelliği, ‘Zip’ adı verilen ve kendi motoruna sahip bir yardımcıdır. Her Zip, yaklaşık sekiz pound yük taşımak için tasarlanmıştır ve sağında solda rüzgarla savaşmak için bir pervaneye sahiptir.
P2, yedek sensörlerle donatılmıştır ve yakındaki hava araçlarının transponderlerini izleyebilir. Gelişmiş sensörler ve akıllı yazılımlar, bu aracı urun düzeyinde güvenli bir şekilde uçmasını sağlıyor.
Zipline’ın hava araçlarının yetenekleri, 125 milyon mil uçuş kaydı ile güçlü bir güvenlik kaydı ile kanıtlanıyor. Bu önemli, ama ben Teksaslıların bu duruma nasıl tepki verdiğini merak ediyorum. Sonuçta, bu, insanları kendi evlerinin üstünde havada uçan otomatik, sensör dolu hava araçlarının rahatlatmadığı bir eyalet.
“Genel olarak, topluluğumuzda hayal ettiğimiz bazı şeylerle karşılaştırıldığında, beklediğiniz kadar çok karşıtlık yoktu,” Rowlett Belediye Başkanı Jeff Winget bana anlattı. “Sanırım çoğu insan gerçekten bu durumdan heyecan duydu.”
Winget, onay ve izin sürecinin yaklaşık beş ay sürdüğünü, Zipline’ın ayak izinin minimal tutulmasına yardımcı olduğunu belirtti.
Öğle yemeğimi aldıktan sonra, Zipline’ın “Zipping Points” adı verilen, paketlerin yüklendiği alanlardan birini ziyaret ettim. Bu, bir Wendy’s otoparkında gerçekleşti, ancak bu sistem, mal alımlarının gerekli olduğu her yere hızlı ve kolay bir şekilde kurulabilir.
Zipping Points, garip yapılar; gökyüzüne ulaşan metal kolları olan beyaz kiosklar. Teorik olarak, bu alanlar, perakende çalışanlarının bir teslimatı yükleyip uzaklaşmalarına olanak tanıyor. P2, yukarıda süzüldüğü sırada yükü almak için küçük Zip arkadaşını bırakıyor ve ardından açlığa kapılmış alıcıya doğru uçuyor.
“Teorik olarak” diyorum çünkü ben izlerken bazı teslimatlar, küçük bir Zipline ekiplerinden yardım aldı. Bazen yükleri almak için birkaç deneme gerekiyordu, ama hepsi yeterince hızlı yola çıktı.
Ve kritik olan, fırtınalı bir günde dahi, dronlar genellikle rüzgarla mücadele sırasında çok gürültülü olsalar da, üstteki trafik, yakınlardaki kesişimden daha az gürültü yapıyordu. P2, paket almak ya da teslim etmek üzere oldukça yüksekte süzüldüğü için, rahatsız edici bir şekilde ses çıkarmıyor, ortalama tüketici dronundan çok daha az dikkat çekiyor.
Başkan Winget, aldığı geri dönüşlerin oldukça olumlu olduğunu belirtirken, nispeten az gürültü kirliliği, hizmetin genişlemesiyle her şeyin akıcı kalmasına yardımcı olacaktır. Ancak bazı olumsuz tepkiler de geldi.
Teksas’taki Mutual UFO Network (MUFON) eyalet direktörü John Erik Ege, Zipline’ın Teksas’ta faaliyet göstermeye başlamasından bu yana bazı endişeli vatandaşlardan raporlar aldığını söyledi. Eylül ayında yapılan bir rapor, aşağıya doğru giden garip bir nesne tanımlıyordu; daha sonra “yeniden bağlantı yaparak” kayboldu.
Ege, ayrıca başka birinin benzer bir “anne gemisi” rapor ettiğini belirtti; bu gemi, daha küçük bir nesneyi doğrudan aşağı gönderdi. “İnsanlar, iş yerinde ve arkadaşlarının alay konusu olduğu için sinirlenmişti. Bu üzücü. Gerçekten de bir şey gördü,” dedi Ege.
O şey elbetteki bir teslimat drone’uydu. Bu, geçen yıl New Jersey’deki drone paniğinin bir tekrarı değil, ancak Houston ve Phoenix’teki MUFON temsilcilerinin hazırlıklı olması iyi olacak. Bu iki şehir, önümüzdeki birkaç ay içinde Zipline hizmetine kavuşacak.
Peki benim öğle yemeğim nasıldı? İtiraf etmeliyim ki, aldığım burrito, şimdiye kadar aldığım en taze ve sıcak burritoydu; yerel teslimat servisi deneyimlerimden daha belirgin bir şekilde iyiydi. Zipline uygulamasından sipariş vermek, Uber Eats kadar karmaşık değildi. Burritomun teslimat ücreti 0.99 $ ve %20 hizmet ücreti (en fazla 6 $) vardı. Ve hayır, drone’a bahşiş vermeniz gerekmiyor. Chipotle istemiyorsanız, şu anda Blaze Pizza, Buffalo Wild Wings, Crumbl, Little Caesars, Walmart ve Wendy’s üzerinden sipariş verebilirsiniz.
Perakende drone teslimat alanında Zipline’ın birincil rakibi Alphabet’in Wing’i. Wing, Walmart ile birlikte çalışırken, 750,000 teslimat gerçekleştirerek Zipline’ın sayısının yarısından azına ulaşabilmiştir. Öte yandan, Amazon Prime Air, iki çarpışmanın ardından testlerini kısa bir süre önce askıya aldı. Şu anda, Zipline’ın erkenden elde ettiği liderliğin tehdit edilmesi söz konusu değil, özellikle Houston ve Phoenix’e genişlerken. Bu ilerleme, şirketin son 600 milyon dolarlık artırımıyla 7.6 milyar dolarlık bir değerleme sağlamıştır.
Evet, bu yine robotların insan işlerine saldırdığı bir durum, ama açıkçası buna destek verebilirim. Rowlett gibi bir şehirde, eğer yiyecek sipariş ederseniz, size otomobille gelecek. 4,000 pound’luk bir aracın şurada bir burrito taşımak için kullanılmasının aşırı göründüğü oldukça kesin.
Fotoğraf: Tim Stevens
