Hindistan’da Gig Ekonomisi: Yeni İş Yasalarının Getirdiği Değişiklikler
Hindistan, yeni iş yasalarıyla milyonlarca gig ve platform çalışanına yasal statü tanıyarak, teslimat, araç çağırma ve e-ticaret iş gücü için önemli bir adım attı. Ancak, sağlanacak faydalar hala belirsizliğini korurken, sosyal güvenliğe erişim hala ulaşılamaz durumda.
Yeni İş Yasaları ve Sosyal Güvenlik
Bu tanıma, Hindistan hükümetinin cuma günü yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Kodu’ndan kaynaklanıyor; bu, parlamento tarafından 2020 yılında kabul edilen dört iş yasasından biri. Bu yeni çerçevenin projesi, yalnızca gig ve platform çalışanlarını kapsıyor; diğer üç yasa ise, minimum gelir, istihdam korumaları veya çalışma koşulları güvence altına almıyor.
Hindistan’ın Gig Ekonomisinin Büyüklüğü
Hindistan, dünyanın en büyük ve en hızlı büyüyen gig ekonomilerinden birine sahip. Sektör, 12 milyondan fazla insanın gıda teslimatı, araç çağırma, e-ticaret paketleri ayıklama gibi dijital platformlar üzerinden talep edilen hizmetleri sağladığı tahmin ediliyor. Bu sektör, resmi iş piyasalarından dışlanan genç ve göçmen çalışanlar için kritik bir istihdam kaynağı haline geldi ve hızla genişlemesi bekleniyor.
Amazon, Walmart’a ait Flipkart gibi büyük şirketlerin yanı sıra Hindistan’daki hızlı teslimat uygulamaları gibi Swiggy, Eternal’s Blinkit ve Zepto gibi firmalar, Uber ve Ola gibi araç çağırma hizmetleri, işlerini yürütmek için gig çalışanlarına bağlı. Ancak, bu değerli teknoloji işletmelerini ayakta tutan gig çalışanları, geleneksel iş yasa korumalarının dışında kalmaya devam ediyor ve temel sosyal güvenlik haklarından yoksun.
Yeni Yasanın Getirdikleri
Yeni yürürlüğe giren iş yasaları, gig ve platform çalışanlarının tanımını yaparak, yemek teslimatı ve araç çağırma platformları gibi toplama yapan firmaların yıllık gelirlerinin %1-2’sini (bu çalışanlara yapılan ödemelerin %5’i ile sınırlandırılmış) hükümet yönetimindeki sosyal güvenlik fonuna katkı yapmalarını zorunlu kılıyor. Ancak, hangi faydaların sağlanacağı, çalışanların bunlara nasıl erişeceği ve katkıların nasıl izleneceği gibi konularda belirsizlikler devam ediyor; bu da anlamlı korumaların hayata geçmesinin yıllar alabileceği endişelerini beraberinde getiriyor.
Sosyal Güvenlik Kurulları ve Planlar
Sosyal Güvenlik Kodu, gig çalışanları için Çalışan Devlet Sigortası, emeklilik fonu ve devlet destekli sigorta gibi planların kapsamına alınması için yasal bir çerçeve oluşturuyor. Ancak, bu faydaların kapsamı, uygunluk, katkı seviyeleri ve uygulama yöntemleri gibi konular, gelecekteki kurallar ve bildirimlere bağlı olarak belirsizliğini sürdürüyor.
Bu çerçevenin önemli bir parçası, hem federal hem de eyalet düzeyinde Sosyal Güvenlik Kurulları’nın kurulmasıdır. Bu kurullar, gig ve platform çalışanları için sosyal güvenceleri tasarlamak ve denetlemekle görevlidir. Ancak, bu kurullardaki işçi temsilcilerinin ne kadar etki sahibi olacağı, kararların kim tarafından kontrol edileceği konusunda belirsizlikler devam ediyor.
Uygulama Zorlukları ve Belirsizlikler
Hindistan’ın iş yasalarının uygulama sürecinde, sosyal güvenlik kurullarının ne kadar hızlı bir şekilde oluşturulacağı, bazı eyaletlerin bu hızı artırabilmesi ya da çeşitli nedenlerle ertelemesi, sosyal güvenliğe erişim açısından dengesizliklere yol açabilir. Örneğin, bazı eyaletler yasaları hızla yürürlüğe koyarken, diğerleri bunu geciktirebilir.
Platform şirketleri, reformu kamuoyunda desteklese de, yasanın gerekliliklerinin ne olacağını değerlendirmeye devam ediyor. Örneğin, Amazon Hindistan sözcüsü, şirketin Hindistan hükümetinin niyetini desteklediğini ve gereklilikleri belirlemek için çalıştıklarını ifade etti.
Buna rağmen, уйancıların ve uzmanların belirttiğine göre bu yasada uygulanacak değişiklikler, Hindistan’ın e-ticaret sektöründe finansal etkiler yaratacaktır. İşçi katkılarının artık resmileşmesi, şirketlerin ilgili tüm işçilerin kayıtlı olmasını sağlama sorumluluğunun yanı sıra birçok yeni uyum yükümlülüğü getirecek.
Kaynak Yetersizliği ve Eğitim İhtiyacı
Gig işçileri için en büyük zorluklardan biri, hükümetin E-Shram portalına kaydolmaktır. Hükümet, Hindistan’daki gig iş gücünün 10 milyon olduğunu tahmin ederken, portal yalnızca 300.000 platform çalışanını kaydedebilmiştir. Ticaret sendikaları, işçilerin kaydolmalarına yardımcı olmak için çalışıyor, ancak bu süreç zaman ve emek gerektirdiğinden, işçiler bu kaydı yapmaan zorluğunu yaşıyor.
Uzmanlar, kaydolma sürecinin işçilerin kazançlarını azaltabileceğine dikkat çekiyor. Bu durumda, işçiler günlük çalışma saatleri arasında kaydolmak için ne kadar süre ayıracak? İşçiler çalıştıkları süre boyunca gelir kaybı yaşayabilir.
Tüm bu belirsizlikler, gig işçilerini daha temeli ve acil sorunlara çözüm arayışına yönlendiriyor. Sendikalar, doğrudan bu sorunlara çözüm üretmek için eylemlerde bulunmayı tercih ediyor; ancak bu tür eylemlerin, çalışanların işten çıkarılması gibi sonuçları olabileceği için risk taşıdığı biliniyor.
Sonuç olarak, bu yeni yasaların amacına ulaşabilmesi için daha fazla şeffaflığa ve işçilerle işverenler arasındaki ilişkileri netleştiren düzenlemelere ihtiyacı olduğu aşikardır. Hükümetin, işçi ve işveren arasındaki ilişkiyi belirleyen daha kapsamlı bir düzenleme yapması, toplumun bu önemli kesiminin haklarını koruyabilmesi açısından kritik bir öneme sahiptir.
