MSH 15-52: Uzayda Karanlık Bir El
Son yapılan bir araştırma, Samanyolu ’nda popüler bir cazibe merkezi olan MSH 15-52 üzerinde yoğunlaşmıştır. Bu bölge, hızlı dönen bir ölü yıldız çekirdeği tarafından oluşturulmuş olup, bilim insanlarının galaksideki en güçlü elektromanyetik jeneratör lerden biri olduğuna inandıkları bir yapıdır.
Pulsar ve Neutron Yıldızları
Bu renkli nebula nın merkezinde, pulsar adı verilen bir tür neutron yıldız ı bulunmaktadır. Pulsar, uzayda yüksek enerjili parçacık akışları gönderen bir işaret feneri gibi döner. Bu yapı, dev bir yıldızın süpernova patlaması sonrasında geriye kalan kısmıdır. Gelişmiş radyo verileri ve NASA ’nın Chandra X-ray Gözlemevi görüntüleri bir araya gelerek, bazı özelliklerin farklı ışık dalga boylarında eşleşmediğini göstermektedir. Bu durum, bilim insanlarının pulsar rüzgârının kalan süpernova kalıntılarıyla etkileşimini tam olarak anlamadıklarını göstermektedir.
Kozmik Radyalar ve Yüksek Enerjili Parçacıklar
Araştırmacılar, bu gizemli nesne üzerindeki detaylı incelemelerle, bu tür olayların nasıl yüksek enerjili parçacıklar oluşturduğunu öğrenmeyi ummaktadırlar. Bu parçacıkların bazıları, Dünya ’ya ulaşabilecek kozmik radyalar haline dönüşebilir. Chandra gözlemevi, nebula’nın resmi 15 yıl önce çekilmişti. Yakın zamanda bilim insanları, Avustralya Teleskobu Küçük Dizisi ile bu bölgedeki detaylı radyo haritalarını oluşturdular ve ardından bu verileri X-ray verileriyle birleştirdiler. Elde edilen bulgular, The Astrophysical Journal dergisinde yayımlanmıştır.
MSH 15-52’nin Özellikleri
MSH 15-52, bazen “kozmosun eli” veya Tanrı’nın eli olarak adlandırılan alışılmadık şekliyle, bilinen en genç nebulalardan biridir. Yaklaşık 1,700 yıl yaşında olan bu nebula, Circinus burcunda, yaklaşık 17,000 ışık yılı uzaklıkta bulunmaktadır. Aynı zamanda oldukça büyük olan bu nebula, ünlü Yengeç Nebulası ’ndan daha geniştir ve yaklaşık 150 ışık yılı uzunluğundadır.
Pulsarın Hızı ve Gücü
Pulsar, bu sahnedeki temel unsurdur ve yalnızca 12 mil (yaklaşık 19 km) genişliğinde olmasına rağmen hızlı ve güçlüdür. Pulsar, saniyede yedi kez döner; bu, bir CD’nin bir Discman’da döndüğü hızla eşdeğerdir. Pulsarın manyetik alanı , dünya üzerinde yapılan en güçlü sürekli mıknatıstan yaklaşık 30 milyon kat daha güçlüdür.
Yeni Veriler ve Görseller
Yeni bileşimsel görüntüde, altın rengi, görünür ışıkta hidrojen gazını; kırmızı, radyo dalgalarını; mavi, turuncu ve sarı ise X-ray’i temsil eder. “Parmaklar”, radyo ve X-ray’lerin örtüştüğü yerlerde mor görünmektedir. Pulsardan gelen parçacıklar, parlayan bir gaz balonu oluşturur. Bu sistem ayrıca çevresindeki süpernova kalıntıları olan RCW 89 ile de bağlantılıdır; bu kalıntılar, pulsarı oluşturan dev yıldızın patlamasının izleridir.
Yeni radyo verilerinde görünür hale gelen ipliksi yapılar, nebula’nın manyetik alanının yönlerini izlemektedir.
Kredi: NASA / CXC / S. Zhang et al / ATNF / CSIRO / ATCA / UK STFC / Royal Observatory Edinburgh / SAO / N. Wolk
Enerji Kaynakları ve Süpernova Kalıntıları
Parlak X-ray özelliklerinden bazıları, pulsarın jeti ve parmak benzeri şekilleri, radyo dalgalarında görünmemektedir. Bu durum, bu parçacıkları üreten kaynakların daha yüksek enerjide olduğunu göstermektedir. Chandra X-ray Gözlemevi ’ne göre, “Yüksek enerjili parçacıklar, pulsar etrafındaki bir şok dalgasından sızıyor ve manyetik alan çizgileri boyunca hareket ederek parmakları oluşturuyor.” Süpernova kalıntıları söz konusu olduğunda, radyo dalgaları X-ray ve görünür ışıkta görülen parlak yumrularla örtüşmektedir. Ancak, şaşırtıcı bir şekilde, bu radyo parıltısı çok daha uzaktadır ve araştırmacıları bir hayli şaşırtmaktadır.
Bilim insanları, bu gizemin çözülmesi için muhtemelen daha detaylı bilgisayar modellerine ihtiyaç duyacaklardır.
