Deniz Yıldızlarının Hastalığı: Nedenleri ve Sonuçları
Son yıllarda milyarlarca deniz yıldızı bilinmeyen bir hastalık nedeniyle tahrip oldu. Bu hastalığa “ deniz yıldızı israfı hastalığı ” (sea star wasting disease) denir. Hastalık, deniz yıldızlarının sert ve dikenli vücutlarının zamanla eriyerek sıvı hale gelmesine neden olmaktadır.
Hastalık Nedeni: Vibrio Pectenicida
Hastalık sonucunda yaşanan bu epidemik , tam olarak belirlenemeyen bir patojenden kaynaklanıyordu. Ancak yapılan dört yıllık gen dizilim çalışmaları sonucunda bu yıkıcı deniz yıldızı plagasının sebebinin, Vibrio pectenicida adı verilen bir bakteri olduğu ortaya konmuştur. İlk olarak Kasım 2013’te rapor edilen bu hastalık, Kuzey Amerika’nın batı kıyısındaki ekosistemleri derinden sarstı; dünya genelinde ise 40’tan fazla türü etkilemiştir.
Hastalık Belirtileri
Hastalık, deniz yıldızlarının dış kısımlarında yaralarla başlar. Ardından, kaslar çözülür, deniz yıldızının kolları kıvrılır ve sonunda kopmaya başlar. Bu süreç birkaç gün içinde ölümle sonuçlanmaktadır. Özellikle ayçiçeği deniz yıldızları (Pycnopodia helianthoides), hastalığın ilk yıllarında %90’dan fazla bir azalma yaşamıştır.
İklim Değişikliği ve Marine Isınma
İklim değişikliği nedeniyle ortaya çıkan deniz ısınması da bu hastalığın yayılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Bu güzel deniz yıldızları, iyi bilinen bir rol üstlenirler; deniz urchinlerini yiyerek yelken balığı ormanlarını korurlar. Hastalık sebebiyle deniz yıldızlarının ortadan kalkmasıyla, urchinler hızla çoğalmış, sonucunda bu yerlerdeki zengin ekosistemler, lidersiz kalmış ve yok olma sürecine girmiştir.
Ekosistem Üzerindeki Etkiler
Deniz yıldızları, sadece güzel görünmekle kalmaz; aynı zamanda, ekosistemlerinin sürdürülebilirliği için kritik öneme sahiptirler. Bu ekosistemlerdeki kelp ormanları , deniz memelileri, balık ve karides gibi pek çok tür için hayati önem taşımaktadır. Ayrıca, bu akıntıların aşırı yapısının etkilerini azaltarak kıyı bölgelerini korumaktadırlar.
Vibrio Bakterisi ve Hastalığın Belirlenmesi
Vibrio pectenicida bakterisi, insanların kolera hastalığına neden olan bakterilerle aynı aileden gelmektedir. Washington Üniversitesi’nden deniz ekolojisti Drew Harvell, bu bakterinin belirli bir strateji benimsediğini ve diğer bakteriler gibi histolojide kendini göstermediğini belirtmektedir.
Başlangıçta, bilim insanları hastalığın virüsten kaynaklandığını düşünmüşlerdir; ancak yapılan araştırmalar sonunda bakteri olduğu anlaşılmıştır. Bunun yanı sıra, hastalıklı dokularda belirgin patojenlerin görünmemesi ve sağlıklı deniz yıldızlarının temin edilmesi gibi zorluklar da hastalığın kaynağının belirlenmesini güçleştirmiştir.
Deneyler ve Bulgular
Melanie Prentice liderliğindeki ekip, kontrollü deneyler yaparak, hastalıklı deniz yıldızlarının sağlıklı deniz yıldızları üzerindeki etkilerini incelemiştir. Bu deneyler sonucunda, sağlıklı yıldızların hastalıklı dokulara maruz kaldığında kısa sürede hastalandığı gözlemlenmiştir.
RNA dizilimi yapılan örneklerde, hastalıklı deniz yıldızlarından alınan örneklerde V. pectenicida bakterisi bulundu. Bu bakterinin belirli bir suşu, sağlıklı deniz yıldızlarını enfekte ederek yine benzer belirtilerin gözlemlenmesine neden olmuştur.
Gelecekteki Araştırmalar ve Koruma Çabaları
Bu bulgular, araştırmacılara hastalığın daha iyi anlaşılmasını sağlamış ve deniz yıldızlarının korunmasına yönelik stratejiler geliştirilmesini kolaylaştırmıştır. İklim değişikliği , bu tür bakterilerin sıcak sularda hızla yayıldığını göstermektedir. Bu nedenle, korunmaya çalışılan bazı deniz yıldızı popülasyonları soğuk su fiyortları gibi bölgelerde hayatta kalmaya çalışmaktadır.
Deniz yıldızlarının korunması, deniz ekosistemlerinin sağlıklı bir şekilde devam etmesi için son derece önemlidir. Doğal dengenin korunması ve sualtı dünyasının zenginliğinin devamı için bu ilk adımlar kritik bir öneme sahiptir.
