Ahtapotların Zeka Düzeyi
Hayvan zekasını küçümsememek, cephalopodlar (ahtapotlar, kalamarlar ve kesbaşlar) gibi canlıların davranışlarını anlamak açısından kritik önem taşır. 2021 yılında yapılan bir araştırma, kesbaşlarının yeni bir “marshmallow testi” ile karşılaştığını ve sonuçların, bu ilginç canlıların beyinlerinde düşündüğümüzden çok daha fazlası olduğunu gösterdi.
Kesbaşlarının Öğrenme Kapasitesi
Kesbaşlarının öğrenme, gelecekteki ödülleri tahmin etme ve davranışlarını adapte etme yeteneği, araştırmacılara göre, bu yaratıkların bencil bir okyanus dünyasında avantaj elde etmelerine yardımcı olacak şekilde evrimleşmiş olabilir. Bu davranış, onların hayatta kalmalarını sağlamada kritik bir rol oynar.
Marshmallow Testinin Kısa Tanımı
Marshmallow testi, basit bir deneydir. Bir çocuk, odada bir marshmallow ile bırakılır ve ondan 15 dakika boyunca marshmallowu yememesi istenir. Eğer bu süreyi sabırla atlatırsa, ikinci bir marshmallow kazanacaktır. Bu lütuf, gelecek planlaması gibi bilişsel yetenekleri gösterir. Bu test, başlangıçta insan zihninin gelişimini incelemek için yapılmıştır.
Hayvanların Bekleyebilme Yeteneği
Hayvanlar arasında bazı primatlar , köpekler ve kuşlar da bu type geçici bekleme testini geçebilir. Örneğin, 2020 yılında kesbaşlarının bir versiyonunu başarıyla geçtiği belirtilmiştir. Araştırmalar, ortalama kesbaşının (Sepia officinalis) yemekte sabretmeyi başararak daha iyi bir öğün olan karidesin geleceğini öğretmeye yardımcı olmuştur.
Deneysel Tasarım
Cambridge Üniversitesi’nden davranış ekoloğu Alexandra Schnell liderliğindeki bir araştırma ekibi, kesbaşlarının davranışlarının kökenlerini daha iyi anlamak için yeni bir test tasarladı. Altı adet kesbaşının özel bir tankta, saydam kapaklara sahip iki odada yerleştirildiği bir ortam oluşturuldu. Oda içinde bir kapta daha az tercih edilen çiğ karides, diğer kapta ise çok daha cazip olduğu düşünülen canlı çim karides bulunuyordu.
Duyusal İşaretler ve Bekleme Süresi
Tanktaki kapaklar ayrıca kesbaşlarının tanıyacağı sembollerle işaretlendi. Bir daire, kapağın hemen açılacağını, bir üçgen ise 10 ile 130 saniye boyunca beklemesi gerektiğini gösteriyordu. Kontrol koşulunda ise kare sembol seçildi ve kapak açılmadan kapalı kaldı. Deneyin sonucunda, kesbaşlarının çoğunluğu daha iyi bir ödül için beklemeyi seçti.
Kütleli Hayvanlarla Karşılaştırma
Kesbaşlarının bekleme kabiliyetleri, şempanzeler, kargalar ve papağanlar gibi büyük beyinli hayvanlarla karşılaştırıldığında oldukça etkileyicidir. Kesbaşlarının bu deney sırasında 50-130 saniye boyunca bekleyebildiği gözlemlenmiştir.
Öğrenme Hızı ve İlişkisi
Deneyin bir diğer kısmında, kesbaşlarının hızlı öğrenme yetenekleri test edildi. Araştırmacılar, hayvanlara iki farklı görüntü simgesi gösterdi ve doğru seçimi yapmaları durumunda ödül alacaklarını belirtti. Kodların değişmesi durumunda hızlı öğrenen kesbaşlarının, aynı zamanda daha uzun süre bekleyebildiği ortaya çıktı.
Gelecek Planlaması ile İlgili Sorular
Kesbaşlarının, gerçekten bekleme yetisini nasıl geliştirdiği ve bunun nedenleri, halen sırlarını korumaktadır. Uzun zamandır bilinen bir gerçek, ahtapotların sosyal bir yaşam sürmedikleri ve bunun sonucunda zeka paylaşımından mahrum kaldıklarıdır. Ancak bu türlerin, beslenme sürekliliklerini optimize etmek amacıyla bekleme isteğini geliştirmiş olmaları da olasıdır.
Kesbaşlarının zeka düzeyi üzerine yapılan araştırmalar, hayvan davranışlarının ve bilişlerinin karmaşıklığını gün yüzüne çıkarmakta ve bu canlıların zekalarını anlamamızda önemli bir rol oynamaktadır. Gelecekte yapılacak daha fazla araştırma, ahtapot ve benzer türlerin geleceği nasıl planladığını anlamamıza yardımcı olabilir.
