Puchong, Malezya’da İstilacı Balık Sorunu
Puchong, Malezya’da, Kuala Lumpur’un hemen dışında bulunan Klang Nehri kıyısında çeşitli balık avcıları, pisliklerle dolu sahil boyunca av peşinde koşuyor. Erkeklerden oluşan bir grup, avlanma ağlarını kötü kirlilik içindeki suya atar, ağır zincirler sayesinde ağı açılır ve suya daldırılır. Avcılar, yakaladıkları balıkların çoğunun siyah vücutlu suckermouth kategorisinde olduğunu belirtirler.
İstilacı Balıklara Karşı Mücadele
Özellikle suckermouth olarak bilinen bu balık türü, Güneydoğu Asya’daki doğal yaşam alanlarında hızla yayılmakta ve yerli türlerin yaşam alanlarını tehdit etmektedir. Malezya’da balık avcıları, bu istilacı türleri kontrol altına almak amacıyla bir araya gelerek bir grup oluşturmuşlardır. Mohamad Haziq A Rahman, bu grubun lideri olarak, her hafta belirli nehirlerde istilacı türleri avlamaktadır.
Suckermouth balıkları, yerli türlerin besin zincirinden dışlanmasına neden olmakta ve su ekosistemlerine zarar vermektedir. Araştırmalar, Klang Vadisi’ndeki nehirlerin %80’inin dış türler tarafından istila edildiğini göstermektedir. Bu durum, yerel balıkların yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasına neden olmaktadır.
Suckermouth Balığı ve Ekosistem Üzerindeki Etkileri
Suckermouth balığı, genel olarak akvaryum bakımında tercih edilen bir türdür. Su otu, yem ve ölü balıklarla beslenen bu balık, su altında başka türlerin yumurtalarını yeme ve yuva alanlarını tahrip etme eğilimindedir. Bu da yerel su kaynaklarında ciddi çevresel sorunlara yol açmaktadır.
Suckermouth’ların, Malezya’daki akarsularda kötü su koşullarına dayanma özellikleri, popülasyonlarının artmasına katkıda bulunmaktadır. Bu balık, göç etmekte olan yerel türlerin sayısını azaltmakta ve ekosistem dengesini bozmakta önemli bir rol oynamaktadır.
Av Komoditesi
Haziq ve arkadaşları, balık avlama etkinliklerinde yakaladıkları suckermouthları ya imha etmekte, ya araştırma için kullanmakta ya da pişirip yemektedirler. Her hafta yaptıkları av etkinliklerinde biriken balıklar, bazen yerel girişimcilere verilerek çeşitli ürünlerin yapımında kullanılmaktadır.
Elde edilen suckermouth balıkları, bazen biochar adı verilen bir tür kömür üretiminde kullanılmakta, bazen de yerel üniversitelerin araştırma projelerine dahil edilmektedir. Hazyq, sosyal medyada çektiği videolarla bu avların farkındalığını artırmaktadır. Sonuç olarak, grubun popülaritesi artmakta, üye sayısı 1000’in üzerini geçmektedir.
Avcılık ve Çevresel Bilinçlenme
Avcılık sırasında, gruptaki avcılar, yerel türlerin durumunu gözlemlemek amacıyla bazı balıkları geri bırakmaktadırlar. Örneğin, haruan yani yılanbaş balığı bulduklarında bu balıkları koruma amacıyla serbest bırakmaktadırlar. Bunun yanı sıra, av görüşmeleri sırasında grup üyeleri, nehir ekosistemleri hakkında bilgi alışverişinde bulunmakta, bu konuda toplumsal bilinci artırmaya çalışmaktadırlar.
Suckermouth ve Sağlık Riski
Suckermouth balıklarının, özellikle de kirli sulardan yakalanmaları durumunda ağır metal ve kontaminasyon riski taşıdığı bilinmektedir. Bu sebeple, Haziq ve ekibi, avladıkları balıkların menşeine dikkat etmektedirler. Örneğin, Kuala Lumpur’a yakın olan Klang Nehri’nden yakalanan balıkların yenilmesi tavsiye edilmezken, daha az kirli olan Langat Nehri’nden yakalananlar daha güvenli kabul edilmektedir.
Eylem Almak Zorunlu
Yetkililer, istilacı balıklar konusunda harekete geçilmediği takdirde durumun daha da kötüleşeceğini belirtmektedirler. Malezya’nın balıkçılık departmanı, yerel türlerin korunması için çeşitli yöntemler geliştirmiştir. 2021 ile 2025 yılları arasında 33.6 milyon yerli balık ve karidesin nehirlerde serbest bırakılacağı bildirilmiştir.
Gelecek İçin Umut
Sonuç olarak, Malezya’daki istilacı balık sorununu çözmek için bireysel çabalarla birlikte devletin de katkıda bulunması gerektiği aşikardır. Haziq ve ekibi, bu konudaki bilinçlenmeyi artırarak yerel ekosistemlerin korunmasına yardım etmeye devam etmektedir. Ancak, her ne kadar mücadele sürse de, sürdürülebilir bir çözüm bulmak çok sayıda zorluk içermektedir. Gelecek nesillerin sağlıklı su kaynaklarına sahip olabilmesi için şimdi adım atılması gerekmektedir.
