Çalışma, felaket değişken sistemi gk persei patlamasını araştırıyor

Çinli gökbilimciler, GK Persei olarak bilinen felaket değişken sisteminin bir patlamasını kapsamlı bir şekilde gözlemleyen NASA’nın Swift Gözlemevi’nden verileri analiz ettiler. Çalışmanın sonuçları, yayınlanmış 20 Şubat Arxiv Preprint Server, bu sistemin doğasına daha fazla ışık tuttu.

Felaket değişkenleri (CV’ler), normal bir yıldız arkadaşından beyaz cüce birincil biriktirici maddeden oluşan ikili yıldız sistemleridir. Parlaklıkta düzensiz olarak büyük bir faktörle artarlar, daha sonra hareketsiz bir duruma düşerler. Bu ikili dosyalar, Samanyolu Galaksisi, Güneş Mahallesi ve Açık ve Küresel Kümeler Merkezi gibi birçok ortamda bulunmuştur.

CVS’de, refakatçi yıldızdan kütle transferinin genellikle beyaz cüce etrafındaki bir birikim diski yoluyla gerçekleştiği ve bazı durumlarda diskteki termal kararsızlık, cüce nova (DN) olarak bilinen bir patlamayı tetikler. Bu novae, yarı periyodik patlamalar geçiren CV’lerdir.

Kutuplar, beyaz cücelerinde çok güçlü bir manyetik alanın varlığı ile diğer CV’lerden ayırt edilen felaket değişkenlerinin bir alt sınıfıdır. Ara kutuplarda (IPS) manyetik beyaz cüce, sistemin yörünge dönemi ile eşzamansız olarak döner ve bu nedenle spin periyodu ile hızlı bir salınım üretir.

Yaklaşık 1.400 ışık yılı uzaklıkta bulunan GK Persei (0327+43 veya Nova Persei 1901 olarak da bilinir), mıknatıslanmış beyaz bir cüce (WD) ve K2 tipi bir alt yıldızdan oluşan bir felaket değişkendir. kitleler. Bir IP olarak sınıflandırılır ve WD çevresindeki manyetik alanın gücünün yaklaşık 0.5 mg olduğu tahmin edilmektedir.

GK Persei, 1901’de klasik bir Nova patlamasına uğradı ve bu nedenle en yakın ikinci Nova tespit edildi. Bu sistemin ilk DN davranışı 1948’de gözlendi ve o zamandan beri, 2010, 2015 ve 2018’de en son olanlar da dahil olmak üzere bu kaynaktan çok sayıda DN patlaması tanımlandı.

Çin’deki Liupanshui Normal Üniversitesi’nden Songpeng Pei liderliğindeki bir gökbilimci ekibi, 15 yıl önce gerçekleşen GK Persei’nin patlamasına odaklandı. 2010 patlamasından 1.95 gün sonra ve X-ışını ışık eğrilerinin ve spektrumlarının evrimini araştırmak için patlamanın en fazla 13.9 gün öncesine kadar devam eden hızlı verileri analiz ettiler.

Araştırmacılar, “2010 patlamasının X-ışını ve UV gözlemleri sayesinde, bu sistemin IP doğasını, özellikle de klasik Nova olaylarına tabi tutulan manyetik bir CV’de nadir, DN benzeri patlama davranışı anlamada önemli ilerleme kaydettik.” .

Çalışma, GK Persei’nin röntgen spektrumunun yüksek düzeyde karmaşıklık sergilediğini bulmuştur. PEI ekibi tarafından gerçekleştirilen zamanlama analizi, en az iki farklı X-ışını emisyon kaynağının varlığını önerir: biri sert X-ışınları (2.0-10 keV) üreten ve diğeri yumuşak röntgen aralığında (0.3-2.0 keV) yayılır .

Ayrıca, çalışma 2010 patlamasında 2-10 keV aralığında yaklaşık 351.32 saniyelik bir WD spin periyodu tespit etti. Daha yumuşak enerji bandındaki (0.3-2 keV) spin modülasyonu, ikinci yarı gözlemlerin ışık eğrisinde (2015 ve 2018 patlamalarında görülmemiş), ancak 2-10 keV aralığından daha zayıf bir genliğe sahip olarak tespit edildi.

Buna ek olarak, gökbilimciler, 2010 ve 2018 patlamaları için elde edilen değerlerin, 2015 patlaması için türetilenlerden daha düşük bir büyüklük sırası hakkında olduğu ortaya çıktığı göz önüne alındığında, GK Persei’deki kütle birikim oranının önemli ölçüde değiştiğini buldular.

Makalenin yazarlarına göre, bulgular GK Persei’deki yumuşak X-ışını emisyonunun kısmen manyetik kutupların yakınında ve kısmen bir rüzgar veya durumdan kaynaklanabileceğini göstermektedir.

© 2025 Science X Network