Disney’in ‘Moana’sında karakterler yıldızları kullanarak yön buluyor; bir gökbilimci bu yöntemlerin nasıl çalıştığını açıklıyor

Hawaii Adaları, Tahiti veya Paskalya Adası gibi Rapa Nui olarak da bilinen bir adayı ziyaret ettiyseniz, bu kara kütlelerinin uçsuz bucaksız Pasifik Okyanusu karşısında ne kadar küçük göründüğünü fark etmiş olabilirsiniz. Hawaii’deyseniz, size en yakın ada 1.000 milden (1.600 kilometre) daha uzaktadır ve Amerika Birleşik Devletleri’nin kıta kıyısı 2.000 milden (3.200 kilometre) daha uzaktadır. Bu adaların tenha olduğunu söylemek yetersiz kalır.

Benim için izlemek “Moana” filmi 2016 yılı göz açıcıydı. bunu biliyordum Polinezyalılar seyahat etti Birkaç Pasifik adası arasında geziyordum ama Moana’nın kanoyla yelken açtığını görmek bana bu teknelerin uçsuz bucaksız bir okyanus gibi görünen bir yerle karşılaştırıldığında ne kadar küçük olduğunu fark etmemi sağladı. Ancak kurgusal kahramanımız, dayandığı gerçek hayattaki sayısız Polinezyalı gezgin gibi yine de bu yolculuğa çıktı.

Bir gökbilimci olarak20 yılı aşkın süredir üniversite öğrencilerine ve planetaryumumuzu ziyaret eden ziyaretçilere gökyüzündeki yıldızları nasıl bulacaklarını öğretiyorum. Gökyüzünün ve yıldızların güzelliğini takdir etmeyi öğretmenin bir parçası olarak, insanların şunu anlamalarına yardımcı olmak istiyorum: eğer yıldızları iyi tanırsanız asla kaybolmazsınız.

ABD Donanması gazileri yıldızları navigasyon kurslarında öğrendiler ve Avrupa kültürleri yıldızları yön bulmak için kullandılar, ancak Moana’da gösterilen Polinezya yön bulma teknikleri bu fikirleri çok geniş bir izleyici kitlesine ulaştırdı.

Moana filmi, planetaryum gösterilerim ve gece gökyüzünde nesnelerin yerinin nasıl belirleneceğiyle ilgili derslerim için bana yeni bir kanca verdi -kelime oyunu değil-. İle “Moana 2“Şimdi, beyazperdede daha fazla astronomi göreceğim ve filmdeki fikirleri kullanarak nasıl yeni dersler oluşturabileceğimi çözeceğim için heyecanlıyım.

Kuzey Yıldızı

Hiç gökyüzünüzde Kuzey Yıldızı Polaris’i buldunuz mu? Her gözlem yaptığımda onu fark etmeye çalışıyorum ve gösterilerimde ziyaretçilere bu ışığı kullanmayı öğretiyorum. Büyük Kepçe’nin kasesindeki “işaretçi yıldızlar” onu bulmak için. Büyük Kepçe’deki bu iki yıldız sizi doğrudan Polaris’e yönlendiriyor.

Polaris’e dönükseniz, kuzeye baktığınızı bilirsiniz. Polaris özeldir çünkü neredeyse doğrudan Dünya’nın Kuzey Kutbu’nun üzerindeve böylece ekvatorun kuzeyindeki herkes onu yıl boyunca gökyüzünde tam olarak aynı noktada görebilir.

Navigasyon için önemli bir yıldızdır çünkü ufkunuzun üzerindeki yüksekliğini ölçerseniz, bu size Dünya ekvatorunun ne kadar kuzeyinde olduğunuzu gösterir. Ekvatorun 40 derece kuzeyinde yaşayan çok sayıda insan için Polaris’i ufkunuzun yaklaşık 40 derece üzerinde göreceksiniz.

Kuzey Kanada’da yaşıyorsanız Polaris gökyüzünüzde daha yüksek görünecek ve ekvator’a daha yakın yaşıyorsanız Polaris ufka daha yakın görünecek. Ancak diğer yıldızlar ve takımyıldızlar mevsimlerle birlikte gelir ve gider, dolayısıyla Polaris’in karşısında gökyüzünde gördükleriniz her ay değişecektir.

Gezinmek için tüm yıldızları kullanabilirsiniz, ancak bunu yapmak için yılın her gecesi ve gecenin her saatinde onları nerede bulacağınızı bilmeniz gerekir. Dolayısıyla Polaris dışındaki yıldızlarla yön bulmayı öğrenmek daha karmaşıktır.

Maui’nin oltası

Haziran ayının sonunda, saat 23.00 civarında, Polaris’in tam aksi yönüne baktığınızda parlak kırmızı bir yıldız gözünüze çarpabilir. Bu yıldız Antaresve Akrep takımyıldızının en parlak yıldızıdır.

Eğer siz de benim ve ailemdeki diğer kişiler gibi bir “Moana” hayranıysanız, bu yıldız grubunu farklı bir isimle biliyor olabilirsiniz:Maui’nin oltası.

Kuzey Yarımküre’deyseniz Scorpius ufkunuzun üzerinde tam olarak görünmeyebilir, ancak Polinezya adasındaysanız tüm takımyıldızın güneydoğuda yükseldiğini, güneye doğru giderken gökyüzündeki en yüksek noktasına ulaştığını görmelisiniz. ve güneybatıda yer alıyor.

Gökbilimciler ve denizciler, Maui ve Moana’nın filmde yaptığı gibi, yıldızların yüksekliğini kullanarak enlemi ölçebilirler. ellerini ölçü aleti olarak kullanma.

Bunu yapmanın en kolay yolu Polaris’in ufkunuzun üzerinde ne kadar yüksekte olduğunu bulmaktır. Hiç göremiyorsanız, ekvatorun güneyinde olmalısınız, ancak Polaris’i 5 derece (kol uzunluğunda üç parmak genişliği) veya ufkunuzun 10 derece üzerinde (tüm yumruğunuzun genişliği) görüyorsanız kol uzunluğu), o zaman ekvatorun 5 derece veya 10 derece kuzeyindesiniz.

Maui’nin oltasındakiler gibi diğer yıldızlar, Dünya’nın neresinde olduğunuza bağlı olarak gökyüzünün farklı yerlerinde yükseliyor, batıyor ve en yüksek noktalarına ulaşıyor gibi görünecek.

Polinezyalı denizciler bu yıldızların nerede görüneceğini ezberledim Aralarında yelken açtıkları farklı adalardan gökyüzünde dolaşıyorlar ve böylece geceleri gökyüzündeki yıldızları arayarak hangi yöne yelken açacaklarını ve okyanusta ne kadar süre yolculuk yapacaklarını belirleyebiliyorlar.

Bugün çoğu insan telefonlarını çıkarıyor ve dahili GPS’i rehber olarak kullanıyor. “Moana” vizyona girdiğinden beri, planetaryumda yıldızların navigasyon için kullanılmasıyla ilgili konuşmalarıma tamamen farklı bir tepki görüyorum. Moana, Polinezyalı denizcilerin okyanusta yelken açmak için yıldızları nasıl kullandıklarını doğru bir şekilde göstererek, geceleri hiç yelken açmamış olanlarımızın bile gökte gezinme yöntemlerini anlamalarına yardımcı oluyor.

İlk “Moana” filmi oğlum 3 yaşındayken çıktı ve o, şarkıları, hikayeyi ve manzarayı anında beğendi. Çocuğunun en sevdiği filmi tekrar tekrar izlemek zorunda kalmaktan korkan ebeveynler hakkında pek çok şaka vardır ama benim durumumda ben de filme aşık oldum.

O zamandan beri, bu filmi yapan hikaye anlatıcılarına, navigasyonun astronomisini doğru bir şekilde gösterme konusunda bu kadar dikkatli oldukları için teşekkür etmek istedim. Ayrıca Polinezyalı gezginlerin yıldızları ve okyanus akıntıları gibi diğer ipuçlarını kullanarak devasa Pasifik Okyanusu’nu geçip evlerinden binlerce kilometre uzakta çok küçük bir adaya güvenli bir şekilde inmek için nasıl kullandıklarını göstermelerini de takdir ettim.

Bu makale şuradan yeniden yayınlanmıştır: Konuşma Creative Commons lisansı altındadır. Okuyun orijinal makale.