James Webb Uzay Teleskobu (JWST) gökbilimcileri şaşırtmaya devam ediyor ve bu kez evrenin erken dönemlerindeki standart galaksi oluşumu modeline meydan okuyor. Popüler bir hipotez, karanlık maddenin en eski yıldızların ve galaksilerin birleşmesine yardımcı olduğu ve bunun da küçük, ilkel galaksilerden gelen zayıf sinyallerin tespit edilmesine yol açacağı yönündedir. Ancak JWST verileri, en eski gökadaların büyük ve parlak olduğunu gösteriyor; bu da MOND (Modifiye Newton Dinamiği) olarak bilinen alternatif yerçekimi teorisiyle tutarlıdır.
The Astrophysical Journal’da yayınlanan yeni bir çalışmada Case Western Reserve astrofizikçisi Stacy McGaw ve meslektaşları, erken Evren’deki yapıların oluşumunu anlatıyor. Karanlık madde yerine değiştirilmiş yerçekiminin rol oynayabileceğini buldular. MOND 1998, erken Evren’deki yapıların oluşumunun, ΛCDM (lambda-CDM) olarak bilinen soğuk karanlık madde teorisinin öngördüğünden çok daha hızlı gerçekleşmiş olması gerektiğini açıkladı.
JWST, yıldızların ve galaksilerin nasıl ve ne zaman oluştuğu gibi evrendeki en büyük soruların bazılarını yanıtlamak için tasarlandı. 2021’deki lansmanına kadar hiçbir teleskop Evrenin bu kadar derinine ve zamanda bu kadar geriye bakamadı. Lambda-CDM, karanlık madde kütlesinin yarattığı ek yerçekimi nedeniyle galaksilerin, maddenin küçük yapılardan daha büyük yapılara doğru kademeli olarak birikmesiyle oluştuğunu tahmin ediyor. Ancak JWST, küçük galaksi öncüllerinden beklenen zayıf sinyalleri tespit edemedi.
“Karanlık madde teorisinin öngördüğü şey, gördüğümüzden farklı. Gökbilimciler, aralarında çok fazla boşluk bulunan, bugün gördüğümüz büyük galaksilerin nasıl olup da son derece homojen erken Evren’den ortaya çıktığını açıklamak için karanlık maddeyi icat ettiler” dedi Stacy McGaw.
MOND, galaksiye dönüşen kütlenin hızla toplandığını ve başlangıçta evrenin geri kalanıyla birlikte genişlediğini öngörüyor. Daha güçlü yerçekimi genişlemeyi yavaşlatır ve sonra tersine çevirir ve malzeme çökerek bir galaksi oluşturur. Bu teoride hiç karanlık madde yoktur.
“Yakın Evren’de gördüğümüz her büyük galaksinin bu küçük parçalarla başlamasını bekliyorduk. Ancak evrenin evriminin daha erken ve daha erken aşamalarına bakıldığında, giderek daha yüksek kırmızıya kaymalarda bile sinyaller beklenenden daha büyük ve parlaktır” dedi McGaw.
JWST’nin evrenin çok erken evrelerinde gördüğü büyük, parlak yapılar, MOND tarafından çeyrek asırdan fazla bir süre önce tahmin edilmişti.
Bu sonuçlar erken Evrenin anlaşılmasını zorlaştırıyor ve standart galaksi oluşumu modelinin revizyonuna yol açabilir. JWST, Evrenin erken dönemlerinde meydana gelen süreçlerin daha iyi anlaşılmasına yardımcı olacak değerli veriler sağlamaya devam ediyor.
