Biz gelişmiş kapitalizmin toplumuyuz, post-Fordist, post-modern, post-. Yapay Zeka, Ağ 5.0 günlerinde yaşıyoruz. Teknolojik kapasitemize her zaman Doğa’ya karşı bir savaş olarak, bastırılacak, mağlup edilecek bir savaş olarak baktık: evrimsel düşmanlık ve koşumları yöneten tanrı insan. Yine de, Berlin’deki Max Planck Bilim Tarihi Enstitüsü müdürü ve “Contro Natura” (Timeo, trad.it. A. Martinese, 15 euro) kitabının yazarı Lorraine Daston şöyle diyor: Bir zamanlar yel değirmenlerini çeviren rüzgar enerjisinden mikroçiplerin silikonuna kadar doğanın sağladığı malzemeler. Bu, insanlar için olduğu kadar diğer türler için de, kuşların yuva yapmak için kullandıkları dal ve yapraklardan, bitkilerin fotosentez için kullandıkları karbon ve güneş ışığından dolayı geçerlidir.”
Kaynak düğümü
Birçoğu, doğal düzen ile gezegenle olan ilişki arasında bir karşıtlık olduğuna inanıyor. Modern Avrupa düşüncesinin en yetkili bilim adamlarından biri olan Daston’a göre “şelalelerden enerji üreten yerçekiminden, X ışınlarını ve CT taramalarını mümkün kılan radyasyon yasalarına kadar, doğanın sağladığı kaynaklar ve güvenilirlik olmasaydı, hiçbir şey olmazdı.” teknoloji”. Devamı: «Doğa-teknoloji savaş alanı senaryosunun makul görünmesinin nedeni, doğanın kaynaklardan ziyade sınırlar çerçevesinde algılanmasıdır. Dahası, (doğayı) Hobbes ve Rousseau gibi filozofların efsanevi durumu olarak düşünme eğilimindeyiz: insan toplumunun, barınmanın ve giysilerin var olmasından önce, kökler ve yemişlerle beslenerek yaşadığımız bir dünyada… tamamen teknolojiden yoksun veya aletler. Her teknolojik gelişme, “doğa durumu”na karşı bir zafer gibi görünebilir, ancak ateş gibi basit teknolojileri mümkün kılan hammaddelerin ve düzenliliklerin kaynağı olan doğanın kendisine karşı değil.”
Bu savaşta insanın sıklıkla alakasız terimler kullandığını söyleyen Daston şöyle devam ediyor: “Bu, insanların bir doğal afetten kısmen kendilerinin sorumlu olduğunu düşündüğü her seferde ortaya çıkan bir kinayedir.” Örneğin, “İsviçre Alpleri’nde toprağı ve karı tutan ağaçlar kayak pistlerine yer açmak için kesilirse, çığların sıklığı ve şiddeti arttığında “Doğanın intikamı!” diye bağıran gazete manşetlerini görürsünüz.” Aynı: “Kaliforniya’daki arazi geliştiricileri suyun kıt olduğu yerlere evler inşa ederse ve yer üstü elektrik hatları kurarsa, elektrik kıvılcımından kaynaklanan yıkıcı yangınlar meydana gelecektir.”
Hassas bir denge
Elbette diye devam ediyor Daston, “Fosil yakıtların yakılmasıyla atmosfere salınan muazzam miktardaki karbon nedeniyle iklimin değiştiği gösterildiğinde, bu aynı zamanda “doğanın intikamı” olarak da tanımlanıyor. Bu ifadeyi kullanan çok az kişi aslında antropomorfik bir doğanın insanın pervasızlığından ve açgözlülüğünden intikam aldığına inanıyor. Bunun altında yatan fikir, biz insanların, diğer tüm organik türler gibi, iklim, yerel flora ve fauna, topografya ve jeoloji ile hassas bir ekolojik denge içinde yaşadığımızdır. Bu denge bozulursa, sonuçlar bu dengeye uyum sağlayan tüm yaşam formları için felaket olabilir.” Ancak, dahası, olumsuzluk alanında bile ayrıcalıklı bir şeye sahip değiliz: «Her tür bu türden bir karışıklığa neden olabilir: Asya sazanı Kuzey Amerika’daki bazı göl ve nehirlere sunulduğunda, yerli balıklara ilişkin sonuçlar felaket oldu. Ancak insanlar gezegendeki hemen hemen her ekolojiye yerleştiğinden ve teknolojileri çok güçlü olduğundan, en fazla yıkıma neden olma kapasitesine sahiptirler. Ve elbette yalnızca insanlar eylemlerinin sonuçlarından dolayı kendilerini suçlu hissederler.”
Ebedi hediye
Son olarak, Lorraine Daston, broşüründe 20. yüzyıla yön veren düşünceden geriye kalanları ayrıntılarıyla anlatıyor: “Şu anki geleceğe dair belirsizliğimiz – aynı zamanda Chicago Üniversitesi’nde misafir profesör olan “Doğaya Karşı” kitabının yazarının yorumuna göre – orada olup olmadığıyla ilgili değil. bir gelecek olacak ama nasıl görüneceği ve en kötü senaryoda bizi hâlâ içerip içermeyeceği. Sorun, “sonsuz bir şimdiki zamanda” yaşamamız değil: İnsanlar, akıllı telefonlardan ve sosyal medyadan çok önce, her zaman şimdiki zamanda yaşıyorlardı. Sorun şu ki, artık hayal gücümüzle bugünden geleceğe kesin olarak tahminde bulunamıyoruz. Son yirmi yılda yaşanan teknolojik, sosyal ve politik değişimlerin hızlı temposu, bugünü, en azından yakın geleceğe bağlayan sürekliliği bozdu. Pandeminin etkilerinden biri de her türlü planlamaya ani bir fren yapmaktı: Altı ay veya daha uzun süre boyunca plan yapacağımız istikrarlı bir dünyayı artık garanti edemezdik. İnsan türünün düşman bir gezegende hayatta kalmak istemesi durumunda yapılacak tek şeyin “harekete geçmeden önce düşünmek” olacağı öngörülemeyen bir gelecekle ilgili endişeleri yaratan da bu belirsizliktir.
