Bilim insanları Wile E. Coyote gözlemi yaparak güneş patlamalarının nasıl oluştuğuna dair teoriyi doğruluyor

Oregon Eyalet Üniversitesi’nden bir astrofizikçinin de dahil olduğu uluslararası bir işbirliği, ikonik bir çizgi film avcısının hızlı ayak hareketlerine benzeyen ve güneş patlamalarının nasıl yaratıldığına ilişkin 19 yıllık bir teoriyi kanıtlayan bir fenomeni belirledi.

Bulgular Körfez Bölgesi Çevre Araştırma Enstitüsü’nden Juraj Lorincik liderliğindeki çalışmanın sonuçları Doğa Astronomi.

OSU Bilim Koleji’nden öğretim üyesi Vanessa Polito, güneş patlamalarını anlamanın, uzay havasını tahmin etmek ve bunun teknolojiyi ve insan faaliyetlerini nasıl etkilediğini azaltmak için önemli olduğunu söyledi.

Polito, “Güneş patlamaları, volkanik bir patlamadan salınan enerjinin 10 milyon katı kadar muazzam miktarda enerji açığa çıkarabilir” dedi. “Parlamalar ve buna bağlı koronal kütle püskürmeleri güzel kutup ışıklarına neden olabilir, ancak aynı zamanda uzay ortamımızı ciddi şekilde etkileyebilir, iletişimi bozabilir, uzaydaki astronotlar ve uydular için tehlike oluşturabilir ve Dünya’daki güç şebekesini etkileyebilir.”

Güneşin manyetik alan çizgilerinin “kayarak ilerleyen” yeniden bağlantıları (bu terim Wile E. Coyote’un Road Runner’dan sonraki çılgın mücadelesinden esinlenilmiştir) aracılığıyla gözlemlendi. NASA’nın Arayüz Bölgesi Görüntüleme Spektrografı veya IRIS, güneşin atmosferini incelemek için kullanılan bir uydu.

Eşi benzeri görülmemiş bir hızla (saniyede binlerce kilometre) hareket eden güneş atmosferindeki minik, parlak özelliklerin gözlemlenmesi, güneş sistemindeki en güçlü patlamalar olan güneş patlamalarının yaratılışının daha derin anlaşılmasına kapı açıyor.

Araştırmanın ortaklarından biri olan Paris Gözlemevi’nden Guillaume Aulanier, 2005 yılında kaymalı yeniden bağlanma konseptini geliştirdi.

Ancak Polito, güneş patlaması çekirdeklerinin hızını ölçmenin zor olduğunu söyledi. Çekirdekler, yoğun ısı ve enerji salınımının meydana geldiği, ayak noktaları olarak bilinen, manyetik alan yeniden bağlantısının konumunu işaretleyen daha büyük parlama şeritleri içindeki küçük, parlak bölgelerdir.

Ancak yakın zamanda tasarlanan ve yaklaşık iki saniyede bir görüntü yakalayan yüksek tempolu gözlem programları, saniyede 2.600 kilometreye varan hızlarda hareket eden çekirdeklerin kayma hareketlerini ortaya çıkardı.

IRIS misyonunun baş araştırmacı yardımcısı Polito, “IRIS tarafından gözlemlenen küçük, parlak özellikler, bir parlama sırasında güneş atmosferi boyunca kayan bireysel manyetik alan çizgilerinin ayak noktalarının çok hızlı hareketini izliyor” dedi.

“Parlamalar ve manyetik yeniden bağlanma, tüm yıldızlarda ve evrendeki pulsarlar ve kara delikler gibi farklı astrofiziksel nesnelerde meydana gelen olgulardır. En yakın yıldızımız olan Güneş’te, çalışmamızın gösterdiği gibi bunları çok ayrıntılı olarak inceleyebiliriz.”

Güneş atmosferi, biriken manyetik enerjinin hızlı bir şekilde salınması yoluyla ani, yoğun bir radyasyon patlaması yaydığında güneş patlaması meydana gelir. Tek bir parlamanın enerji çıkışı, milyonlarca hidrojen bombasının aynı anda patlamasına eşdeğerdir ve radyo dalgalarından gama ışınlarına kadar tüm elektromanyetik spektrumu kapsar.

Fişekler genellikle güneşin koronasından büyük miktarda plazmanın (elektronların çekirdeklerden ayrılacağı kadar sıcak gaz) atılmasıyla ilişkilendirilir; bu olay koronal kütle püskürmeleri olarak bilinir. Bir parlama dakikalardan saatlere kadar sürebilir.

Çalışmaya Polito, Lorincik ve Aulanier’e, Çek Bilimler Akademisi Astronomi Enstitüsü’nü ve IRIS uydusunun işletildiği Lockheed Martin Güneş ve Astrofizik Laboratuvarı’nı temsil eden bilim insanları katıldı.