ChemCam, 2012’den bu yana Mars’ta 1 milyon lazer atışı gerçekleştirdi

Los Alamos Ulusal Laboratuvarı’nda geliştirilen ChemCam cihazı, yakın zamanda lazerini 1 milyonuncu kez Mars’a gönderdi. NASA’nın Curiosity gezgininin tepesinde bulunan ChemCam, 2012’den beri çığır açan keşifler yapılmasına yardımcı oluyor.

“Bu, yalnızca enstrümanımız için dikkate değer bir teknik başarı değil, aynı zamanda Mars yüzeyinden inanılmaz miktarda kimya verisi de sunuyor,” diyor ChemCam’in baş araştırmacısı Nina Lanza. “Her lazer darbesi, tek başına zengin bir jeokimya bilgisi sağlayan tek bir karmaşık spektrum üretiyor. Ve bunlardan 1 milyon tane var ve saymaya devam ediyoruz.”

ChemCam, kayaları plazma oluşturmak için lazerle indüklenen bozulma spektroskopisi adı verilen bir teknik kullanır ve daha sonra gezegenin yüzeyinde hangi elementlerin bulunduğunu anlamak için bu plazmadan gelen ışığı toplar. Amacı, Mars’ta geçmişte yaşanabilirliği belirlemek ve Mars’ın bir zamanlar yaşam için uygun olup olmadığı sorusunu ele almaktır.

Bilimsel veri zenginliği

Yıllar boyunca, alet NASA’nın görevinde önemli bir rol oynadı ve bir dizi önemli keşifte bulundu. Bu bulgulardan bazıları, 2016’da Mars’ta manganez oksitlerin keşfini içeriyor ve bu da bir zamanlar orada daha yüksek seviyelerde atmosferik oksijenin var olabileceğini gösteriyor. Mars’ın erken atmosferinde daha fazla oksijen olduğuna dair bu ipucu, Dünya benzeri Mars’ın bir zamanlar nasıl olabileceğini ortaya koyan eski göllere dair kanıtlar gibi diğer Curiosity bulgularına eklendi.

ChemCam, 2017 yılında Gale kraterindeki tuzlarda bor elementinin ilk tespitini yaptı. Bor, RNA oluşumunu destekleyerek prebiyotik kimyada benzersiz bir role sahiptir.

2019’da ChemCam, Mars yüzeyinin bir zamanlar taşma ve kuruma dönemleri geçiren sığ, tuzlu göletlere ev sahipliği yaptığını buldu. Gale Krateri’ndeki mineral tuzlarla zenginleştirilmiş kayaların analizi, Mars’taki iklimin bir zamanlar düşünüldüğü kadar istikrarlı olmadığını gösterdi; çok ıslak dönemler ve çok kuru dönemler vardı.

Los Alamos’ta araştırma görevlisi ve ChemCam ekibinin üyesi Patrick Gasda, “ChemCam sayesinde Mars’ın kimyasal açıdan beklediğimizden çok daha fazla çeşitliliğe sahip olduğunu, özellikle de suyun değişimine doğrudan bağlı kayalarda,” dedi.

ChemCam ayrıca Gale Krateri’nin Glen Torridon bölgesinin ilk analizini sağlayarak, bölgedeki temel kayanın gezegenin erken tarihinde yeraltı suyu tarafından değiştirildiğini tespit etti.

Curiosity bu yılın başlarında ise elemental kükürt keşfetti ve bu, bu mineralin Mars’ta saf halde ilk kez bulunması anlamına geliyor.

Curiosity’nin birincil görevinin yaklaşık iki yıl sürmesi gerekiyordu. 12 yıldan fazla bir süre sonra, keşif aracı hala yolda, Mars’ta yeni alanlar keşfediyor ve yol boyunca veri topluyor. ChemCam, keşif aracı var olduğu sürece görevi desteklemeye devam edecek.

Lanza, “Şu ana kadar 1 milyon spektrumdan çok şey öğrendik ve önümüzdeki yıllarda bu ve gelecekteki spektrumlardan Mars hakkında yeni şeyler öğrenmeye devam edeceğimizden hiç şüphem yok” dedi.