Antoine Bayet tarafından yazılan “Karanlık Bilginin Kalbine Yolculuk”, Web’deki dezenformasyonun farklı bileşenleri üzerine bir kitap araştırmasıdır. Yazarın çabasını selamlayabilirsek, göze batan bir özeleştiri yokluğuyla hedefini tamamen ıskalıyor.
kavramsallaştırma girişimi
Dezenformasyon, yanlış bilgilendirme, aktif sarhoşluk önlemleri: fikirlerin hizmetinde sadece kısmen bilgi olan şey nasıl tanımlanır? Siyasette buna propaganda denir. Antoine Bayet’i ilgilendiren durumda, bu önemsizdir, çünkü kitabında onları propaganda olarak nitelendiremeyecek kadar çok farklı profil vardır.
Bu nedenle yazar, kendisinin iddia ettiği gibi karanlık Web modeline dayanan karanlık bilgi kavramını yarattı. Karanlık bilgide, Telegram ve WhatsApp gibi sözde güvenli mesajlaşma servisleri, Facebook, YouTube ve Odyssey iletişim platformları, YouTube video kanalları gibi çeşitli iletişim ortamlarını ve ayrıca France Soir gibi daha geleneksel web sitelerini RT’yi unutmadan entegre eder. ve Sputnik.
Bilgisayar bilimi yaptığımızda özel bir çağrışım yapan, enformasyona eklenmiş karanlık kelimesinin kullanımına bir kaşımızı kaldırabiliriz. Ancak fikir, var olma erdemine sahiptir ve kendi içinde kavramsallaştırma ilginçtir. Gerçekten de, kamuoyundaki tartışmalarda belirli gerçeklerin aşırı teşhir edilmesi yanlış bilgi olarak nitelendirilemez. Gerçekler var, ancak gerçek önemiyle hiçbir ilgisi olmayan medya kapsamının konusu onlara verilen yer.
Bunda yazar anlamsız olmayan bir analiz yapar. Ama konuya girmeden konuya giriyor. Makro olması gereken mikro bir bakış açısına ve belirli bir göbeğe bakan fay.
kavramsal çanta
Profesör Raoult, Livre Noir, RT ve Papacito’nun hayran sayfalarının ortak noktası nedir? Onlardan daha büyük saçmalıklar konuşuyorlar. Bunu söyledikten sonra ilerlemedik. Yanlış bilgilendirme son aylarda endişe verici boyutlara ulaşmış olsa da, COVID salgını nedeniyle bir gecede indiği söylenemez. Üstelik yazar öyle demiyor. 11 Eylül saldırıları ile internette komplo teorileri başlatacak bir tür köklü doxa var. Hem doğrudur, hem yalandır. Her şeyden önce, bu fenomene özünü veren, saldırıların meydana gelmesi ile İnternet erişiminin demokratikleşmesi arasındaki yakınlaşmadır. Kendi içinde komplo teorileri her zaman var olmuştur, özellikle de gazete bayilerinde bulduğumuz basında.
Factor X dergisini hatırlıyor musunuz? 90’ların sonlarında gazete bayilerinde satılan bu dergi, paranormal olaylarda uzmanlaşmış, parlak kağıt üzerinde bir tür X-Files, kesinlikle büyüleyici. Bu satırların yazarı bir hayrandı ve eski numaralarını tuttu. Her şey oluyordu: Ebola ve AIDS laboratuvarda yaratılmıştı, uzaylılar aramızdaydı, JFK yaşıyordu ve hayaletler bizi düzenli olarak ziyaret ediyordu. Okuyucuların komplo tanıklıkları, garip gerçekler vb. Getirdiği bir ek bile vardı. Yanlış bilgiyi her zaman varken yeni bir kavram olarak alıyoruz. Tek nüans, İnternet’e erişimin onu daha erişilebilir, dolayısıyla daha büyük hale getirmesidir.
Karanlık bilgi kitabına geri dönersek, sorun aynı doğaya veya aynı amaçlara sahip olmayan medya nesnelerini aynı düzleme koymuş olmaktır. Bir Profesör Raoult hayran sayfası Russia Today ile veya France Soir ile aynı amaca sahip değildir. Birincisi iyi hazırlanmış bir iletişim planına yanıt veriyor, ikincisi Kremlin’in çıkarlarına hizmet ediyor ve üçüncüsü onun mirasını zenginleştiriyor. Yanlış bilgi ayrı bir kategori olsa da medya düşüncesi alanında tüm varlıkları aynı rafa koyamazsınız. Ayrıca, masaya konan araçlardan tasarruf edemeyiz.
Bir Facebook sayfasının yönetilmesi hiçbir paraya mal olmazken, bir YouTube kanalı, sağlanan profesyonellik derecesine bağlı olarak finansal, maddi ve insan kaynakları gerektirecektir. Dayanıklılık da aynı değil. Öncelikli olarak, bir Facebook sayfası bir gecede mükemmel bir şekilde terk edilebilirken veya başka bir şey için dönüştürülebilirken, bir medya varlığını sürdürmek için oradadır.
göbeklilik
Karanlık bilgideki tüm oyuncuların ortak bir yanı var: BFM TV’yi göz önünde bulundurarak gazetecilere ve geleneksel medyaya karşı oldukça açık bir nefret. Yine, komplo teorisyenleri için bu yeni bir şey değil. Prensip olarak, medyanın bazı şeyleri yalan söylediğine, çarpıttığına ya da üstünü örttüğüne inanıyorlar. Web ve araçların demokratikleşmesi ile herkes gazeteci olabilir.
Yazarın kitapta kendisini çok fazla öne sürmesinin ötesinde, bu herhangi bir ilgi uyandırmadan – William Audureau’nun kitabının aksine – medyanın hiçbir eleştirel analizi yoktur. İnternetin dezenformasyonu hızlandırdığını söylerken hepimiz eğleniyoruz, geleneksel medyanın oyunu sakinleştirmek için hiçbir şey yapmadığını da biliyoruz.Bazı kanallarda dünya dışı varlıklara adanmış televizyon programları var ve bunu gerçek bir şeymiş gibi sunuyorlar. Kanallar aptalları güncel olaylar hakkında yorum yapmaya davet ediyor. Sadece sosyal ağlarda şekillenen bazı haberlerin sistematik olarak öne çıkarılmasından da bahsedebiliriz. Basının öz eleştirisi yoktur.
Bu arada, yazarın yarattığı büyük açmaza dikkat çekeceğiz: çevrimiçi basının tanınma mekanizmaları. Bugün online sitelerin geleceğine ortak bir komisyon karar veriyor ve basın servisi olarak tanınan sitelerin listesine baktığınızda hayretler içinde kalıyorsunuz. France Soir 2021’in sonunda hala listede değildi, iletişim siteleri, heterojen komplo siteleri, artık var olmayan siteler vb. İstenen kriterlerde şeffaflık yoktur ve yeni bilgi taşıyıcı türleri hariç tutulmuştur.
Daha da kötüsü: Gazeteciler, uzmanların veya uzmanların çalışmalarını, onlara itibar etmeden, hatta onları yayına davet etmeden kullanırlar. Ayrıca birçok şovda konukların sette gazeteciler tarafından alınmadan veya düzeltilmeden saçma sapan şeyler sıralayabildiğini de geçelim. Siyasi yayınların müdavimleri bunun neyle ilgili olduğunu tam olarak görecekler.
Vatandaşları bilgi konusunda eğitmeye çalışmadan önce, insanlar ve medya arasındaki güven ilişkisini yeniden kurmalıyız. Ancak medya dünyası kendi iç gözlemini yapmadığı sürece çalışmayacaktır. Komplocular ortadan kaybolmayacaklar, ancak medya onların çalışma biçimlerini gözden geçirirse ve her zaman birbirlerinin göbeğine bakmayı bırakırsa onlara daha az yankı verebiliriz.
