Sanatçının aya çarpan bir roket hızlandırıcısının animasyonu.
Gözlemciler, Ay’a çarpmasını bekleyen bir uzay çöpü yığınını izliyorlar. Ay’ın uzak tarafına çarpmış olmalıydı ve umarım, yörüngeciler çarpma bölgesinin görüntülerini alırlar, ancak bu biraz zaman alabilir.
Hurdanın kökenleri tartışmalıdır. Bazıları bunun bir Çin roketinden atılan harcanmış bir güçlendirici olduğunu söylüyor. Diğerleri bunun bir Uzay X roket. Şimdiye kadar kimse bunu iddia etmiyor.
Nesneyi ilk fark eden Bill Gray oldu. gri yazıyor Plüton Projesi Yakın Dünya Nesnelerini (NEO’lar) izleyen yazılım. NASADISCOVR uzay aracı 2015’te fırlatıldı. Bu, bir SpaceX Falcon 9 üst aşamasıydı. Sonra konuştuktan sonra geri çekti. JPL. Şimdi Gray bunun 2014’ten kalma bir Chang’e 5-T1 roket güçlendirici olduğunu söylüyor. Çin bunu reddediyor, bu şaşırtıcı değil.
Ama her ne ise, Gray kendi web sitesinde, “Bu bir kaya olsaydı, %100 emin olurdum. (Ve o zaman yukarıdaki noktaya yaklaşacağından %100 eminim.) Ancak uzay çöpü biraz zor olabilir.”
Project Pluto’dan Bill Gray, uzay çöpünün bu görüntüdeki yeşil x’e veya yakınına çarpacağını hesapladı. Hertzsprung krateri, Ay’ın uzak tarafında muazzam bir çarpma krateridir ve çapı yaklaşık 570 km’dir (350 mil). Kredi: Bill Gray/Proje Pluto
Hurda yığını yedi yıldır uzayda yolculuk ediyor ve Ay’a yaklaşık 9300 km/s (5800 mil/sa) hızla çarptı. 4 Mart’ta Ay’a çarpmalıydı ve yaklaşık 20 metre (65 fit) bir krater bırakmalıydı. ) çapında. İnsan ya da teknolojik hiçbir gözlemci, etkiyi izleyecek durumda değildi.
Ama NASA’nın Ay Keşif Orbiter (LRO) onu bulmaya çalışacaktır. Ancak bu haftalar hatta aylar alabilir.
Bir ajans sözcüsü, “NASA’nın Lunar Reconnaissance Orbiter aracı, kameralarını çarpma bölgesini belirlemeye çalışmak ve bu nesnenin etkisinden kaynaklanan ay ortamındaki olası değişiklikleri belirlemek için kullanacak” dedi. Wall Street Journal. “Etki kraterini aramak zor olacak ve haftalar ila aylar sürebilir.”
NASA’nın LRO’su, Lunar Reconnaissance Orbiter Camera (LROC) adı verilen bir kamera sistemi de dahil olmak üzere bir dizi bilimsel araç taşır. LROC, ay yüzeyinin yüksek çözünürlüklü görüntülerini yakalar. Apollo misyonları tarafından geride bırakılan benekli ekipman, bu yüzden çarpma alanını ve uzay çöplüğünden geriye kalanları bulabilmelidir. (Ay çöpü?)
Lunar Reconnaissance Orbiter, geride kalan enkazın bir kısmı da dahil olmak üzere Apollo 15 iniş alanının görüntülerini ele geçirdi. Umarım, Mart 2022’den itibaren uzay çöpü etki alanını bulmakta sorun yaşamaz. PSE, Pasif Sismometre Deneyidir. LRRR, Ay Menzilli Retroreflektördür. Her ikisi de Apollo Ay Yüzeyi Deneyleri Paketinin (ALSEP) parçalarıydı. Kredi: NASA/ASU/LRO
Bu, kökenleri bilinmeyen, inatçı bir uzay enkazı parçasının hikayesinden daha fazlasıdır; işin içinde biraz bilim var.
Bilim adamlarının çarpma kraterleri hakkında bilmediği çok şey var. Çarpma kraterleri her yerdedir ve görüntülenmiş ve derinlemesine incelenmiştir. Ancak bu, yeni oluşmuş bir krateri görme şansı. Ve bu durumda çarpma tertibatının kütlesini ve hızını biliyoruz. Bilim adamları ayrıca krater şekli ve ejektadan çarpma anında nesnenin yönünü söyleyebilirler. Etki, etki alanının kendisiyle ilgili verileri de ortaya çıkaracaktır.
Paul Hayne, Colorado Üniversitesi, Boulder’da Astrofizik ve Gezegen Bilimleri Yardımcı Doçentidir. Ay ve diğer gezegen bilimi konularında birçok makalenin yazarı ve ortak yazarıdır. The Conversation’da “Ay’a bir roket çarpıyor – tesadüfi deney uzaydaki çarpmaların fiziğine ışık tutacak” adlı etki hakkında bir makale yazdı.
Hayne, “Bir krateri neyin yarattığının ayrıntılarını bilmeden, bir krateri inceleyerek ancak bu kadar çok bilim insanı öğrenebilir” diye yazıyor. “Ay’ı inceleyen bir gezegen bilimci olarak, bu planlanmamış etkiyi heyecan verici bir fırsat olarak görüyorum.”
Genellikle, insan yapımı bir nesne bir Güneş Sistemi gövdesine çarptığında, bu tasarım gereğidir. Yani bu etki planlanmamış bir deney gibidir. Araştırmacılar ne öğrenebilir?
Merkür ve Dünya’nın Ay’ı gibi gezegenlere baktığımızda, milyarlarca yıldır çarpmalarla hırpalanmış yüzeyler görüyoruz. Etki süreci ve arkasındaki fizik hakkında hala bilim adamlarının bilmediği çok şey var. Hayne, “Darbe fiziğinin daha derin bir şekilde anlaşılması, araştırmacıların Ay’ın çorak manzarasını ve ayrıca etkilerin Dünya ve diğer gezegenler üzerindeki etkilerini yorumlamalarına yardımcı olmada uzun bir yol kat edecek” diye yazıyor.
Bu, Lunar Orbiter 5’ten Hertzsprung kraterinin bir görüntüsüdür. Kredi: NASA/Lunar and Planetary Institute
Kimin roket aşaması olduğunu bilmiyoruz ama yaklaşık boyutunu ve kütlesini biliyoruz. Yaklaşık 12 metre (40 ft) uzunluğunda ve yaklaşık 4.500 kg (10.000 lbs) ağırlığındadır. Nesne Ay’a çarptığında, bir şok dalgası nesnenin uzunluğunu kat edecek ve arka uç yok edilerek her yöne metal döküntüler gönderecektir. Bunu NASA sayesinde biliyoruz. Ay Krateri Gözlem ve Algılama Uydusu (LCROSS) görevi.
NASA, LCROSS’u LRO ile aynı anda başlattı. Görevi, Hindistan’ın ürettiği hidrojenin doğasını belirlemekti. Çandrayaan-1 Ay’ın kutup bölgelerinde algılandı. LCROSS suyu başarıyla tespit etti, ancak önemli bir şey daha yaptı. 9 Ekim 2009’da Ay’a çarparken, harcanan Centaur üst aşamasından veri topladı ve aktardı.
Bilim adamları ayrıca, etkiyi yeniden oluşturmak ve daha fazla incelemek için tasarlanan NASA Ames Dikey Silah Menzilinde darbe deneyleri gerçekleştirdi. Darbe dumanını ve püskürmeyi keşfedebildiler ve böyle bir etkiyle ne kadar uçucu maddenin salınabileceğini belirlediler. Birleşik çaba, etkilerin sıvı su ve diğer malzemeleri nasıl teslim edebileceğine ışık tuttu.
“Güneş ışığına doğru yükselen toz bulutunun bileşimini inceleyen bilim adamları, birkaç yüz kilo su buzu çarpma sonucu Ay’ın yüzeyinden kurtulmuştu. Bu, milyarlarca yıldır, kuyruklu yıldızlar su ve organik bileşikler sağlıyor yüzeyine çarptıklarında Ay’a ulaşırlar” diye yazıyor Haynes.
Milyarlarca yıl boyunca meydana gelen sabit etkiler, Ay’ın yüzeyini şekillendirerek, havasız dünyaların çoğunu kaplayan gevşek, toz haline getirilmiş bir kaya tabakası yarattı. Bu süreç yaygındır, ancak iyi anlaşılmamıştır. Hayne, “Ancak, bu sürecin genel fiziği, ne kadar yaygın olmasına rağmen yeterince anlaşılmadı” diye yazıyor.
Ne yazık ki, LCROSS krateri sürekli gölgelerde gizlidir ve daha fazla araştırmaya direnmiştir.
LCROSS, Ay’ın güney kutbundan sadece 100 km (62 mil) uzakta, Cabeus kraterine çarptı. Bu konumda, çarpma krateri neredeyse sürekli gölgede. Resim Kredisi: USGS
Ama bu sefer durum farklı. Bu etki kasıtsız olsa da, Ay, çarpmalar ve su ve diğer malzemelerin Güneş Sistemi çevresinde taşınması hakkında daha fazla bilgi edinmek için başka bir fırsat. Sadece LRO’nun güçlü kameralarının çalışabileceği bir konuma gelmesini beklememiz gerekiyor.
Bilim adamları daha sonra çarpma bölgesinin öncesi ve sonrası görüntülerine erişebilecek ve yüzlerce metreye kadar uzayabilen yüzeydeki değişiklikleri tespit edebilecekler.
Geleceğe baktığımızda bu etki ve dersleri çok önemlidir. Ay’a birden fazla ajans, hatta özel şirketler tarafından planlanan bir sürü görev var. Şimdi ne kadar çok öğrenirsek, bu görevler o kadar iyi hazırlanmış olacak.
Roket enkazını ilk fark eden adam Bill Gray’e gelince, bunun Çinli bir güçlendirici olduğunu iddia ediyor. Gray, nesnenin yolunda bazı tuhaflıklar olduğuna dikkat çekti. Web sitesinde şöyle diyor: “Yerberenin dünya yüzeyine yakın olmasını beklerdim. Perigee oldukça yüksek görünüyordu.” Bunu, ayrılıktan sonra güçlendiricide kalan yakıta bağladı. “Ancak, roket donanımı, uzayda ilk günlerinde genellikle, artık yakıtın dışarı sızması ve onu itmesiyle garip şeyler yapar. Bu, yörüngede değişikliklere neden olur, böylece çöpün nereden geldiğini bulmaya çalıştığınızda yanlış (veya en azından değiştirilmiş) bir cevap alırsınız.
Haynes, nesnenin kökeniyle Gray kadar ilgili görünmüyor ve bunu istemeden olsa da hoş karşılansa da bilim olarak görüyor. Haynes, “Bu asi roketin kimliğinden bağımsız olarak, bu nadir çarpma olayı, Ay’a ve ötesine yapılacak gelecekteki görevlerin başarısı için kritik öneme sahip olabilecek yeni anlayışlar sağlayacaktır” diye yazıyor.
Nesnenin kendisine gelince, onu uzaya kimin gönderdiğini asla bilemeyebiliriz. Ama bu önemli değil. Sorumlu taraf, bunun kendi roketleri olduğunu kabul etmek istemeyebilir, ancak onlar, kasıtlı olarak gerçekleştirmek için milyonlara mal olabilecek, tesadüfi bir bilim deneyinin farkında olmadan fon sağlayıcılarıdır.
Orijinal olarak yayınlandı Bugün Evren.
