2007 yılında San Francisco’ya yeni gelmiş yirmi yaşında iki parasız gençtirler. Efsaneye göre kirayı nasıl ödeyeceklerini bilmeyen Brian Chesky ve Joe Gebbia, önemli bir tasarım fuarı için şehre akın eden gençlere şişme yataklar alıp yatak hazırlattı. Çevrimiçi olarak bir araya gelen güçlü bir topluluk duygusuna dayanan, mal ve hizmet paylaşımı ekonomisi olan paylaşım ekonomisinin kraliçe platformu olarak kabul edilen Airbnb böyle doğdu.
Ancak birkaç on yıl sonra, kısa dönemli kiralamalar sunan platformun etkisi, konaklama dünyasında ve emlak piyasasında devrim yarattı: Bir yandan turistlerin uygun fiyatlı konaklama bulmasına ve kiracıların gelirlerine katkıda bulunmalarına olanak tanırken, diğer yandan da emlak piyasasında devrim yarattı. Öte yandan, önce San Francisco’daki, ardından Avrupa’daki protestoların da gösterdiği gibi, kiraların yüksek olmasına katkıda bulunarak nüfusu şehir merkezlerinden uzaklaşmaya itebilir.
Teknolojinin olumsuz etkilerinden nasıl kaçınılır?
Sosyal ve çevresel bir ideale sahip olsa bile, her işletmenin teknolojiyi bir kez kullandığında potansiyel olumsuz sonuçlara yol açacak kadar saptırılması kaçınılmaz mı? ChatGpt’in aslında kar amacı gütmeyen bir araştırma kuruluşu olan Open AI’nin sonucu olduğunu düşünürsek, bu soru fazlasıyla meşrudur. “Temel nokta, toplum yanlısı anlamı kaybetmeden iş modellerini teknolojik olarak ölçeklendirebilecek bir kurumsal yönetim biçiminin eksikliğidir. Örneğin, kooperatif biçimini düşünmek veya iş biçimine sosyal kısıtlamalar koymak” diye açıklıyor Milano Politeknik Okulu Sürdürülebilirlik ve Etki Yönetimi profesörü Mario Calderini. Bir diğer gerekli adım da tutumluluk kavramlarını yüksek teknolojiye uygulamaktır: «Teknik okullarda, son 150 yıldır hâlâ sonsuz kaynaklar ve kıt kısıtlamalar fikrine dayalı bir inovasyon paradigması öğretiliyor. Günümüzün en büyük sorunu, kaynakların sınırlı ve kısıtlamaların önemli olduğunu bilerek, hem öğretenler hem de uygulayanlar için inovasyon paradigmasını değiştirmektir. Örneğin, her yenilik yaptığımızda artık büyük eşitsizlik deposuna katkıda bulunamayız.” Gerekli zorluk, ürün veya hizmetin tasarımında öncelikle toplum ve çevre üzerindeki olası olumsuz etkileri önleyerek bunlardan kaçınmak için bu etki yeniliğini uygulayabilmektir.
Teknoloji ihtiyaçları ile etki teklifi arasındaki etkileşim
Performans artık mutlak teknolojik performans olarak ölçülmüyor, önümüzdeki 50 yılda karşılaşacağımız kısıtlama sistemleriyle uyumluluk içinde ölçülüyor” diye ekliyor aynı zamanda Fondazione Triulza tarafından desteklenen Sosyal İnovasyon Akademisi’nin bilimsel komitesinin başkanı olan ve şu anda aktif olarak faaliyet gösteren Calderini: Milano İnovasyon Bölgesi (Zihin). Tam burada şirketlerin teknolojik ihtiyaçları ile sosyal etki yaratan start-up’ların teklifleri arasındaki etkileşimi yaşıyoruz. Geçen yıl başlatılan şirket çağrısına dördü Avrupalı olmak üzere yaklaşık otuz start-up yanıt verdi. Şimdi iki pilot proje başlamak üzere. Mind’i destekleyen emlak grubu Lendlaese için start-up Widata, yenilikçi bölgedeki toplulukla haritalama ve diyalog kuran bir platform yaratacak. Ve yine A2A yardımcı programı çeşitli sosyal projeleri değerlendiriyor.
Pennasi (Fond Triulza): “KOBİ’lerin bir sonraki hedefi”
«Teknoloji ve inovasyon enjeksiyonu ile sosyal girişimciliği güçlendirmek için çalışıyoruz. Hem dünyayla daha fazla ilişkilerimiz var Kurumsal hem uluslararası düzeyde. Şimdi sadece bu yolu nasıl güçlendireceğimizi düşünmüyoruz satın alma ancak aynı zamanda sosyal etki yaratacak şekilde teknolojiye olan ihtiyaçlarını ifade etmeleri istenecek KOBİ’ler ağına da yönelmek istiyoruz” diye açıklıyor yaklaşık yetmiş üçüncü sektör ve sivil ekonomi kuruluşundan oluşan bir ağ olan Triulza Vakfı’nın yöneticisi Chiara Pennasi Expo 2015 arifesinde. Aynı zamanda bir grup olarak da tanınan Vakıf sosyal ekonomi Avrupa Birliği’nden.
