Yapay zeka uygulamalarını düzenleyen risk bazlı bir plan olan Avrupa Birliği’nin Yapay Zeka Yasası, Üye Devlet temsilcilerinin bugün yasa taslağının nihai metnini onaylamak için oy kullanmasının ardından kabul edilmesinin önündeki son büyük engel gibi görünen şeyi de aştı.
Bu gelişme, Aralık ayında varılan siyasi anlaşmanın ardından geldi; bu anlaşma, AB ortak yasa koyucuları arasında birkaç gün süren maraton ‘nihai’ üç yönlü müzakerelerin ardından kesinleşti. Bundan sonra, ıvır zıvır müzakere kağıtlarında mutabakata varılan pozisyonları milletvekillerinin onayı için nihai bir uzlaşma metnine dönüştürme çalışması başladı ve bugünkü Coreper oylamasıyla taslak kuralların onaylanmasıyla sonuçlandı.
Planlanan düzenleme, yapay zekanın sosyal puanlama için kullanılması gibi yasaklanmış kullanımların (kabul edilemez risk olarak da bilinir) bir listesini ortaya koyuyor; yüksek riskli kullanımlar (AI uygulamalarının sağlığa, güvenliğe, temel haklara, çevreye, demokrasiye ve hukukun üstünlüğüne zarar verebileceği durumlarda) ve “sistemik risk” oluşturduğu kabul edilen en güçlü genel amaç/temel modeller için bazı yönetişim kuralları getiriyor; ve yapay zeka sohbet robotları gibi uygulamalara şeffaflık gereklilikleri uyguluyor. Ancak yapay zekanın ‘düşük riskli’ uygulamaları yasa kapsamına girmeyecek.
Nihai metni onaylayan oylama, Brüksel’in büyük bölümünde büyük bir rahatlama işaretine yol açacak. Mistral AI gibi yurtiçinde yetiştirilen üretken yapay zeka girişimlerini, ABD yapay zeka devlerinin yükselişine meydan okuyabilecek ulusal şampiyonlara dönüştürmenin önünde duran yasal sınırlamalardan kaçınma arzusuyla ateşlenen, Fransa liderliğindeki risk temelli yapay zeka düzenlemesine karşı devam eden muhalefet, tehdit oluşturmuştu. bu geç aşamada bile düzenlemenin raydan çıkma olasılığı.
Etkinlikte, AB Üye Devletlerinin 27 büyükelçisinin tümü metne oybirliğiyle destek verdi.
Oylama başarısız olsaydı, yaklaşan Avrupa seçimleri ve mevcut Komisyon’un görev süresinin bu yılın sonlarında sona ermesi göz önüne alındığında, yeniden müzakereler için sınırlı süre nedeniyle tüm düzenlemenin suya düşme riski vardı.
Yasa taslağının kabul edilmesi konusunda bayrak artık Avrupa Parlamentosu’na devredilecek ve burada milletvekilleri, komite ve genel kurulda uzlaşma metni üzerinde son oylamayı alacak. Ancak en büyük tepkinin bir avuç Üye Devletten geldiği göz önüne alındığında (Almanya ve İtalya da Yapay Zeka Yasasının sözde vakıf modellerine yükümlülükler getirmesiyle ilgili şüphelerle bağlantılıydı), yaklaşan bu oylamalar akademik görünüyor. Ve AB’nin amiral gemisi Yapay Zeka Yasasının önümüzdeki aylarda yasa olarak kabul edilmesi gerekiyor.
Yasa, kabul edildikten sonra AB’nin Resmi Gazetesinde yayınlandıktan 20 gün sonra yürürlüğe girecek. Daha sonra, yeni kuralların kapsam içi uygulamalara ve yapay zeka modellerine uygulanmasından önce kademeli bir uygulama dönemi olacak; yönetmelikte belirtilen yapay zekanın yasaklı kullanımları listesinin (muhtemelen sonbahar civarında) uygulanmaya başlamasından önce altı aylık bir süre tanınacak.
Aşamalı olarak yürürlüğe girme aynı zamanda temel modellere (diğer adıyla genel amaçlı yapay zekalara) ilişkin kuralların uygulanmasından bir yıl öncesine de izin veriyor; yani 2025 yılına kadar. Kuralların geri kalanının büyük kısmı, yasanın yayınlanmasından iki yıl sonrasına kadar geçerli olmayacak.
Komisyon, sistemik risk oluşturduğu düşünülen daha güçlü temel modellerin bir alt kümesinin uyumluluğunu denetleyecek bir Yapay Zeka Ofisi kurmaya başlamak için şimdiden harekete geçti. Ayrıca yakın zamanda, bloğun süper bilgisayar ağının üretken AI modeli eğitimini destekleyecek şekilde yeniden düzenlenmesi de dahil olmak üzere, kendi ülkesinde yetişen AI geliştiricilerinin umutlarını artırmayı amaçlayan bir önlem paketini duyurdu.
